बाष्कळ बडबड

ठकठक

2010-12-12T06:33:00.000-08:00

जब्बरी महत्त्वाकांक्षा असलेल्यांचा एक प्रॉब्लेम असतो की त्यांना बाकी सर्वांनीच महत्त्वाकांक्षी असावे असे वाटते. सर्वांनीच कायम उराशी मोठ्ठी स्वप्ने वगैरे बाळगावीत असे या लोकांना वाटते. एखाद्याने पूर्वी अशी उराशी स्वप्ने बाळगली असतील परंतु नंतर अपरिहार्य कारणामुळे त्या स्वप्नांच्या वळकट्या बांधून माळ्यावर टाकून दिल्या असतील हे महत्त्वाकांक्षी असलेल्या लोकांच्या गावीही नसते किंवा एखाद्याला महत्वाकांक्षा बाळगण्यात इंटरेस्टच नसेल हेही त्यांना पटत नाही.

*मधेच आपली भूमिका स्पष्ट करणे गरजेचे आहे -

वरील दोन वाक्यात वाचकांना निराशावाद, सामान्याकरण(जनरलायझेशन) दिसले असेल.

निराशावाद - पर्याय नाही. शंभरातली नव्वद लोकं आशा दाखवत असतात, एखाद्याने तरी "प्रयत्न करा यश मिळेलच असे नाही", "असे आहे भाऊ, जगायचे आहे तर रेटा गाडी" असे सांगणे गरजेचे आहे.

Sometimes there is no light at the end of the tunnel - it's only tunnel paint changing from black to white at one point. इंपॉसिबल शब्द नसलेल्या डिक्शनऱ्या विकत घेणाऱ्या लोकांना कुणीतरी - बॉस दोन मिनीटे थांबून रेनचेक घ्या असे सांगणे हा निराशावाद नाही समंजसपणा आहे.

मोठी स्व्पने/ब्विप्ने - कलामांनंतर याला भलताच भाव आला.

असो.

आम्हाला काय त्रास नाहीये लोकांनी महत्त्वाकांक्षी असण्याचा किंवा स्प्वप्ने बाळगण्याचा वगैरे, पण आमच्यावर का बळजबरी? गेल्या काही दिवसात अशा महास्वप्नील लोकांनी जजमेंटल प्रश्न विचारल्याने मी व्यथित झालो आहे.

स्वत:ची सॉफ्ट्वेअर कंपनी सुरु नाही का करायची? धंदा केला पाहिजे, माणसाने कायम मोठ्ठे लक्ष्य ठेवले पाहीजे असे प्रश्न/उपदेश करणारे सर्वचजण महाउद्योगी असल्याने मी जनरलायझेशन केले.

छोटी स्वप्न बघणे गुन्हा वगैरे वाक्य आपल्या तोंडावर मारल्यावर राग नाही का यायचा? त्यात वेळा सत्कारणी लावला पाहिजे असे सांगणारे पण असतात.

मी खालील उदाहरणे दिल्याने माझा महत्त्वाकांक्षी लोकांकडून पाणउतारा झाला होता -

१.

कायम चारचाकी गाड्यांचे ट्यांव, ट्यांव असे चोरीवाले अलार्म चुकुन वाजत असतात. - मला एखाद्या गाडीची चोरी होत असताना असला अलार्म वाजलेला लाईव्ह ऐकायचा आणि बघायचा आहे - स्वप्न आहे माझे ते.

त्यासाठी काय करता आपण - कुठल्या भागात चारचाकीचोरीचे प्रमाण जास्त आहे हे इंटरनेटवर पाहून आठवड्यातून एकदा त्या भागात मी चक्कर टाकतो.(पहाटे दोनतीनला)

२.

घर ते मुख्य रस्ता हा अर्धा किलोमीटरचा कच्चा रस्ता आहे खड्ड्याखड्ड्यांचा. तुफान पाउस पडल्यावर सगळा चिखल-चिखल-व-चिखलच. लोकं रस्ता बदलतात. मला याच चिखलातून मोटरसायकलीवरुन खाली एकदाही पाय न टेकता मुख्य रस्त्याला लागयचे आहे.

या पावसाळ्यात नाही जमले.

३.

महत्त्वाकांक्षा - पेनस्पिनींगची ऍड्व्हान्स लेव्हल पार करायची आहे.

इथे तर मी, मला महद्प्रयत्नांनंतर जमणाऱ्या बेसिक पेन स्पिनींगचे प्रात्यक्षिकही दाखविले होते.

सगळ्यांनीच आयुष्यात भारी काहीतरी केले तर नॉर्मल कोण जगणार?

मुद्दा जनरलायझेशनचा. जनरलायझेशन करणे हे वाईट आहे असा एक प्रवाह आहे. मुळात "जनरलायझेशन करणे हे वाईट आहे" हेच एक जनरलायझेशन आहे. हे मला भयानक विनोदी वाटते. जे काही विनोदी वाटते ते मला पटते.

एवढेच लिहायचे होते मला. पण एवढ्या लांब पासवर्ड आठवून आठवून आलोच आहे तर सांगून टाकतो, ऐका -

सामन्य माणूस ही संकल्पना ओव्हररेटेड आहे. प्रत्येक जण आपआपल्या कुवतीनुसार चुकीचे वागतो. सामान्य माणासाच्या चूका पब्लिक होत नाहीत एवढेच.

***

Some lyrics died today, at least fatally wounded

2010-07-24T23:20:00.000-07:00

दाढीवाला हॅरीसन...
I look at you all, see the love there that's sleeping

While my guitar gently weeps

या दोन ओळी ऐकल्यावर आपल्याला वाटते अग्गाई काय आर्त गाणे आहे, मग पुढची ओळ येते -

I look at the floor and I see it need sweeping

खल्लास. असला भंपकपणा करतात मेनस्ट्रीम रॉकवाले मधेच. वरील वाक्यातूनही तसा चांगला अर्थ निघू शकतो काढायचा झाल्यास पण सिरीयसनेस गेला की गेलाच. पिंक फ्लॉईड, डीप पर्पल, हू (कधी कधी बिटल्स) सारखे मोजके ग्रुप सोडता बाकी कुणाचे नाव घेतल्यास त्यांचे प्रसिद्ध गिटार सोलोज किंवा ट्यून्स आठवतात , कधी एखाद्या गाण्याचे बोल नाही आठवत.
पण अमेरीकन कंट्री आणि फोक संगीतकारांचे तसं नाही. त्यांची गाणी खणखणीत असतात. सुंदर गाणी, दमदार आवाज असा की आपल्या पोवाड्यांची आठवण यावी.

जॉनी कॅशचे "When the man comes around" ऐका एकदा. बाकी किथ अर्बन, ब्रॅड पेस्ली वगैरे आहेतच.

बॉब डिलनने एलेक्ट्रिक गिटार, ख्रिश्चन गाणी वगैरे प्रकार केले असले तरी तो कंट्री/फोक संगीतकार म्हणूनच ओळखला जातो.(आम्ही त्याला तसे ओळखतो, बाकीचे तसे ओळखत नसले तर गेले उडत).
बहुसंख्यांनी त्याला कवी मानले आहेच. श्रीलंकन पाठ्यपुस्तक समितीला तर त्याची महती इतकी पटली की शेक्सपिअरचा धडा काढून त्याऐवजी डिलनचे गाणे टाकले त्यांनी इंग्लिश पुस्तकात.
मेघनाने खो दिला तेव्हा, डोक्यात पहिले गाणे आले ते म्हणजे "Blowin' in the wind" आणि घात झाला, सेन मॅनने आधीच सुंदर अनुवाद केला. चांगल्या घरातला मी असा एका क्षणात बेगाणा झालो.
मग एकापाठोपाठ एक डिलनची गाणी आठवली. Bear with me here, गाण्यांची जंत्री दिल्याशिवाय माझे समाधान होणार नाही.
"Tangled up in blues", "Mr. Tambourine Man", "Ballad of thin man", "All along the watchtower", "Hurricane", "Like a rolling stone", "Knocking on heaven's door", असंख्य, मी दमलो नाही पण जनता बोर व्हायची प्रमाणाबाहेर. ही गाणी आठवल्यावर त्यांचे अनुवाद करायचीपण अट आहे हे आठवले आणि मग सगळा पचका. डिलनच्या गाण्यांचे भाषांतर करणे मला झेपणारे नाही.
अशी गडबड झाल्याने माझ्याकडे माहेरी जाण्याशिवाय पर्याय नव्हता म्हणून मी गपचूप आपल्या प्रिय लेड झेपलीनच्या गाण्याचा जुना रेडीमेड अनुवाद टाकायचे ठरविले.
‘खो’ला मान द्यायचा असल्याने पण त्याचवेळी आपल्या सुमार क्षमतेची पुरेपूर जाणही असल्याने उपाय हा की - अनुवाद पांढऱ्या शाईत.
वाचकांना विनंती आहे की -
१. त्यांनी प्रथम मूळ गाणे वाचावे, त्याने अस्टॉनीश/अचंबित व्हावे.
२. व्वा काय गाणे आहे ! असे म्हणावे.
३. नंतर रद्दी विकणे, कोडमधे कमेंट टाकणे असली कामे आटपून घ्या आणि मग अगदीच इच्छा झाली तर मी केलेला मराठी अनुवाद वाचा.(मजकून सिलेक्ट केल्यावर काळ्या शाईत दिसेल)
ही नम्रता नव्हे.

Down by the seaside (Page/Plant)

Down by the seaside.
See the boats go sailin'
Can the people hear,
What the little fish are sayin'

Oh, oh, people turned away. Oh, people turned away

Down in the city streets,
see all the folk go racin', racin'
No time left, to pass the time of day

People turned away. People turned away
So far away, so far away
See how they run, see how they run, see how they run, see how they run.

Do you still do the twist
Do you find you remember things that well
I wanna tell you... Some go twistin' every day
though sometimes it's awful hard to tell
Out in the country, hear the people singin'
Singin' 'bout their progress, knowin' where they're goin'

Oh, oh, oh, oh, people turned away
Yes, the people turned away

Sing loud for the sunshine,
pray hard for the rain
And show your love for Lady Nature.
And she will come back again
The people turned away
people turned away

दूर किनाऱ्यावरी, शीडे उभारली

नांगर उठवून, गलबते हाकरली,

कोणी ऐकता का, कुजबुज मासुळ्यांची

कोणी ऐकता का, हाक मासुळ्यांची

हरवलात तुम्ही सारे, विसरलात तुम्ही सारे

दूर त्या पेठांमध्ये अन्‌ गावठाण्यांत

बघा ते धावणारे, धाव धाव धावणारे

एकमेकाला गाठणारे, धाव धाव धावणारे

हरवलात तुम्ही सारे, विसरलात तुम्ही सारे

स्मरते का तुम्हाला, गोलगोल गिरकी

घेता का अजुनी, तशी स्वच्छंद गिरकी

नजर चुकवतात अजुनी काहीजण

आहे त्यांना अजुनी स्मरण

संकोचतात आणि लपवतात जरी

आहे त्यांना अजुन स्मरण

गाती गोडवे, प्रगतीचे सारे

गावोगावी जणू, चैतन्याचे झरे

प्रत्येकाला हवेत, बदलाचे वारे

हरवलात तुम्ही सारे, विसरलात तुम्ही सारे

गा सूर्यस्तोत्रे अन्‌ गा वर्षागान

करा सृष्टीदेवतेला प्रेमविनवणी

मिळेल अजुनही वरदान...

हरवलात तुम्ही सारे, विसरलात तुम्ही सारे

डिलनची वाट लावल्याशिवाय राहवत नाहीये, नाहीतरी म्हातारंच झालयं लेकाचं.
डिलननेच लिहिलेले पण जॅनिस जॉप्लिनच्या आवाजात ऐकलेले गाणे आठवले. सरळसाधे, सरधोपट म्हणतात तसे गाणे आहे. गाणे साधे असले तरी नेहमीप्रमाणे जनतेने त्याचे अनेक अर्थ लावले आहेत.

Dear landlord

Dear landlord
Please don’t put a price on my soul
My burden is heavy
My dreams are beyond control
When that steamboat whistle blows
I’m gonna give you all I got to give
And I do hope you receive it well
Dependin’ on the way you feel that you live

Dear landlord
Please heed these words that I speak
I know you’ve suffered much
But in this you are not so unique
All of us, at times, we might work too hard
To have it too fast and too much
And anyone can fill his life up
With things he can see but he just cannot touch

Dear landlord
Please don’t dismiss my case
I’m not about to argue
I’m not about to move to no other place
Now, each of us has his own special gift
And you know this was meant to be true
And if you don’t underestimate me
I won’t underestimate you

घरमालक, ओ मालक,

माझ्यावर वॉरंट नका हो काढू

डोईवर हीss जबाबदारी आणि

उराशी स्वप्न हीss भलीथोरली

आमची तऱ्हाच अशी निराळी,

खरं सांगतो -

फेडेन देणी ऐपतीनुसार

मारली एकदा बेल कंडक्टरने की

फेडेन देणी तुमच्यामाझ्या ऐपतीनुसार

घरमालक, ओ मालक,

नीट लक्ष देवून ऐका, माझं म्हणणं

तुमच्याही माहीतेयत अडीअडचणी आणि व्यथा

ऐकलेत तुम्ही उपसलेले कष्टाचे डोंगर

चालायचंच, चिक्कार ऐकल्यात अशा कथा

राबराब राबून सगळेच तर जमवतात माया

कोरड्या सुखात कितीसे ते समाधान?

घरमालक, ओ मालक,

रागावू नका आणि मला एकदम झटकू नका

भांडत नाही हो मी आणि पळूनही चाललो नाय

ज्याची त्याची दैवी देणगी, ज्याने त्याने ओळखावी

माझी लक्षणं तर केव्हापासनं तुम्हाला ठावूक

ठेवा विश्वास थोडासा या पोरावर

मीही ठेवीन खूपसारा तुम्हावर

आता पिंक फ्लॉईड घेउ. घेउ म्हणजे घेवूच एकदम त्याला. पिंक फ्लॉईडच्या गाण्यांचे बोल जाम फिलॉसॉफिकल असतात. म्युझिक आणि शब्द दोन्ही मिळून गाण्याला स्वप्नील, मिस्टीक असे रंगरुप देण्यात हे लोक वाकबगार आहेत.(Green is the colour I like, Echos, Time). PF साठी गिल्मर, वॉटर आणि बॅरेट या तिघांनी गाणी लिहिली. पैकी सिद बॅरेट हा लगेच कटला. हा मनुष्य एक दुर्बोध आणि निराश, खिन्नटाईप व्यक्तिमत्व वाटायचा, तशीच त्याची गाणी. एक छोटंसं छान गाणं आहे त्याचे. काही लोकांचे म्हणणे आहे की हे गाणे म्हणजे त्याने स्वत:वर केलेली टीका आहे, काही लोक म्हणतात समाजावर केलेली कॉमेंट्री, काही जण म्हणतात कोकेनच्या अमलाखालील बडबड. मेज्जर Open to interpretation आहे हे गाणे. मी ऐकतो तेव्हा मला विदर्भातल्या आत्महत्यांचा प्रश्न आठवतो.

The Scarecrow

The black and green scarecrow as everyone knows
stood with a bird on his hat and swore
everywhere he didn't care
he stood in a field where barly grows
His head did no thinking, his arms didn't move
exept when the wind cut-a-pup and mice ran
around on the ground
he stood in a field where barley grows
The black and green scarecrow was sadder than me
but now he's resined to his fate 'cause life's not
unkind, he doesn't mind
he stood in a field where barley grows

बुजगावणं - आपलं नेहमीचं मळकट हिरवं
स्थितप्रज्ञासारखे शेतात राखण करत आहे,
डोक्यावर पाखंर बसलीयत !
कर्तव्यदक्ष बुजगावण्याला काय त्याची पर्वा?
बुजगावणं राखण करतयं

टळटळीत उन्हात ताठ
शाळूच्या शेतात आहे ते उभे,
हातापायाची हालचाल नाही
की डोक्यात काही खलबतं नाहीत
क्वचित वारा, कधी उंदीर खुडबुडे
तेव्हांच काय ते हेलकांडे
बुजगावणं राखण करतयं

शाळूच्या शेतातलं हे बुजगावणं
माझ्याहून जास्त उदास त्याच जीणं
पण हल्ली सवय झालीय त्याला
कुणालाही होईल
जीवन अगदीच काही क्रूर नाही
नशीबावर भरवसा ठेवून
बुजगावणं राखण करतयं
माझ्या शाळूच्या शेतात
*

आधी आपण विदर्भाचा संदर्भ दिलात मग शाळूच्या ऐवजी कापूस का नाही वापरला कवितेत? असे कुणी विचारु नका. आमच्या भागात कापूस होत नाही त्यामुळे त्याला आमच्या कवितेत (सध्या) स्थान नाही. लोकांचे देशीवाद, खान्देशीवाद असतात तसा आमचापण देशीवाद आहे हा.

भाषांतराच्या या प्रयत्नांवरून "Don't live a champagne life on beer income" ही म्हण आठवली. अंथरुण पाहून पाय पसरावे टाईप हो. हे मात्र मी काही मानलं नाही आज.
**

माझा खो विद्याधर (भिंतीवरला बाबा) आणि सोनल या दोघांना.

***

अ‍ॅ’स्ट्रॉफी

2010-06-27T23:18:00.000-07:00

उदाहरणार्थ१, गरज ही शोधाची जननी आहे असे सर्वप्रथम म्हणणारा मनुष्य भलताच सद्‌गृहस्थ असावा. मी ही म्हण पहिल्यांदा ऐकली तेव्हा मनात विचार आला की, काहीतरी चुकते आहे - गरज ही तर चोरीची जननी आहे.

आमचे असे मत आहे की, समाज लहान मुलांच्या फ्री विलचा आदर करत नाही ‘व्हाईल’ मोठ्या माणसांच्या फ्री विलचा मात्र उदो उदो.

उदाहरणार्थ, शाळेच्या आवारात सगळीकडे - "शांतता राखा", सिगरेटच्या पाकिटावर - "धूम्रपान आरोग्यास हानीकारक असते" एवढेच. लिहा की रेटून "धूम्रपान आरोग्यास हानीकारक असते, कृपया बिड्या फुंकू नका." काय बिघडते?

असो. समाजाच्या अलिखित नियमाचा योग्य तो मान ठेवून मी २ ओळी मांडू इच्छितो -

गरजेपोटी चोरी आणि गरजेपोटीच शोध

ज्याचा त्याने, घ्यावा योग्य तो बोध.

या पोस्टमधे एक शोध मांडायचा आहे, हा शोध विरामचिह्नविषयक आहे, मागील पोस्टसुद्धा ‘तसले’च असल्याने प्रारंभी बोर करण्याचा एक प्रामाणिक(व स्तुत्य) प्रयत्न करण्यात आला. अन्यथा वाचकांना सुरुवातीलाच

"Same old song, just a drop of water in an endless sea"२ या ओळी आठवल्या असत्या.

ईंग्लिशमधे अ‍ॅपोस्ट्रॉफीचा वापर अनेक कारणांसाठी३ होतो. मला त्याचा संक्षिप्तीकरणासाठी केलेला वापर भयानक आवडतो. मला फटाक्यांचा आणि स्पिरीटचा वासही भयानक आवडतो. असतात एकेकाच्या आवडी. तर मला आवडणारा वापर म्हणजे -

I will चे I'll, It is चे It's

Catch'em young वगैरे वगैरे.

वाक्ये/शब्द संक्षिप्त करण्यासाठी या अ‍ॅपोस्ट्रॉफीला देवनागरीत आणले पाहिजे. उपयोगी पडेल आपल्याला. आपल्या परिचयाच्या म्हणी, वाक्‌प्रचार लिहायचे असतील तेव्हा सढळ हस्ते वापर करता येईल त्याचा.

अती’माती

चोराच्या’चांदणे

सुरस आणि चम’कारीक

आम्ही सुचवलेला देवनागरीमधे अ‍ॅपोस्ट्रोफीचा वापर हा संदर्भासहीतच होतो. म्हणी/वाक्प्रचार इथे तुम्ही अ‍ॅपोस्ट्रोफी चिह्न बेधडक वापरु शकता. यामागचे गृहितक हे आहे की म्हणी तुम्हाला पूर्वीपासूनच माहित आहेत, एखादा त्या लिहीतो तेव्हा फक्त त्यांचे स्मरण करुन देणार. आता याच न्यायाने मी एखादा शब्द मागील दोन परिच्छेदात वापरला असेल आणि त्या शब्दाच्या प्रारंभीचे अक्षर वा अक्षरगट इतर अक्षरगटांपेक्षा सहजगत्या वेगळे ओळखू येत असतील तर तिथे आपण बेधडक अ‍ॅपोस्ट्रोफी वापरु शकतो. मूळ गृहितक अबाधित आहे की ज्याला तुम्ही अ‍ॅपोस्ट्रोफी लावला त्या अक्षरसमूहाचा संदर्भ वाचकाला आहे.

इथपर्यंत वाचणारे बोर झाले असतील, मला शाळेत आल्यासारखे वाटत आहे.

काय गरज आहे अ‍ॅ’चिह्नाला देवनागरीत आणायची? दप्तराचे ओझे आणखी कशाला वाढवा? "ईंग्लिशमधून का आता चिह्ने उचलायची आपण, कसले रे हे भि’डोहाळे?" असे आक्षेप उपस्थित करण्यात आल्यास आमच्याकडे काहीही उत्तर नाही.

मनात प्रामाणिकपणे काही आल्यास मांडून मोकळे व्हावे असं आमचं एक म्हणणं आहे आपलं.

बरे, आमचे विशेष काही नियम सुद्धा नाहीत. मगाशी गृहितक सांगितले की वाचकांना संदर्भ लागला पाहिजे. आता मूळ तत्त्व सांगतो. मूळ तत्त्व आहे "कंटाळा". आयुष्यात जमेल त्या गोष्टीचा परवडेल तेवढा कंटाळा करावा. एखादा जेव्हा "अती तेथे माती" असे लिहीतो तेंव्हा "अती तेथे" हे दोन शब्द वाचून वाचकाला लगेच पुढे माती शब्द येणार आहे हे आपोआप कळतेच, मग कशाला ना पूर्ण लिहून श्रम वाया घालवा?

संदर्भ गृहितक लक्षात ठेवून आणि मुलभूत तत्त्व पाळून हवा तसा अ‍ॅ’चिह्नाचा वापर करा. आमचा काही कॉ’राईट नाही.

आता हे वरचेच उदाहरण बघा मित्रांनो - extreme उदाहरण आहे, पोस्टमधे ‘कॉपीराईट’ शब्द पहिल्यांदाच आला तरीपण कॉ’राईट म्हणाल्यावर कळाला ना? मंग लेका?

आणि एक म्हणजे अ‍ॅ’चिह्नानंतर पुरेसे शब्द वापरा. अतिआळस नको.
"या चिह्नाच्या वापरावर आमचा काही कॉ’राईट/हक्क नाही" - बरोबर
"या चिह्नाच्या वापरावर आमचा काही कॉ’ट/हक्क नाही" - साफ चूक
जमेल सरावाने.

अधिक काय ते मागणे?

अ‍ॅ’चिह्न नियमित वापरायला लागल्यापासून "हल्ली महिनाखेरीस बरेच कोरे कागद शिल्लक असतात म्हणलं" अशी लटकी तक्रार गृहिणींनी केल्यास किंवा मुलांनी "आमच्या पेनाची रिफील तुमच्या रिफीलीपेक्षा जास्त टिकते" असे त्यांच्या सोबत्यांना चिडवल्यास माझी आठवण काढून एकवार मान डोलवा म्हणजे झालं.

त’टीपा

१. हिंदूच्या स्वागताप्रीत्यर्थ यॉनिंग डॉगचे शुभेच्छा जेस्चर

२. या ओळीचे मालक - "कंसास बँड" यांचे आभार मानून, लेखक लगेचच या मंचावर एक नवी थिअरी मांडू इच्छितो -

बँडचे नाव म्हणून शहर अथवा राज्याचे नाव निवडल्यास त्यांचे एकच गाणे सुपरहीट होते बाकी गाणी सोसो.

पुरावे:

Kansas - Dust in the wind

Boston - More than a feeling

Chicago - If you leave me now

Nazareth - Love hurts (नजरथला पुष्टीसाठी बळेच घुसडण्यात आलेले आहे, जाणकारांनी इग्नोअर तर अजाणकारांनी सबळ पुरावा मानावे)

तेंव्हा असे वन हिट वंडर व्हायचे नसल्यास उगवत्या संगीतकारांनी कृपया आपल्या बँड/ ऑर्केस्ट्रासाठी पुणे, सातारा, छत्तीसगड, भुसावळ, चिखली अशी नावे निवडायचे टाळा.

३. ऊप्सचे फंडे लावून सांगायचे झाले तर, अ‍ॅपोस्ट्रॉफी चिह्न "Operator overloading/polymorphism" ला मेज्जर बळी पडले आहे.

***

! . !

2010-03-23T11:55:00.000-07:00

राज्यातील पोलिसांप्रमाणेच काही विरामचिह्नांवर पण ओव्हरताण आला आहे. विशेषत: चॅटींगफिटींग, ट्विटरफिटर, बझफझ, फेस्बुकफेस्बुक सुरु झाल्यापासून.

आधी सगळ्या विरामचिह्नांचे उत्पादन सिंगलटन पॅटर्नमधे व्ह्यायचे. आता म्हणजे एका वट्ट्यात कमीत कमी चार तरी असतातच

पूर्वी -
उद्‍गारचिह्न.getInstance() काय परत करायचे
!
आता -
!!!!!!!!!!.
काही धरबंदच नाही.

me: Hi
xyz: Hi !!!!!!

म्हणजे एकावेळी शंभर ! वापरू नयेत असे नाही. तसेच प्रसंग असले तर वापरावेत. तसेच मीन्स त्या ग्रॅव्हिटीचे प्रसंग.

सेवक: देवकीचा आठवा मुलगा जिवंत आहे
कंस१: काय? WTF !!!!!!!!!!
कंस: बातमी पक्की आहे का?
सेवक: हो महाराज.
कंस: dude, I'm totally screwed !!!!

अशावेळी ठीक आहे हो. रोजच्या हायबायला होलसेलमधे पन्नासदा !!!!! लिहीण्यात काय पॉईंट आहे?
आमचे एक निरीक्षण आहे की, असले प्रकार मुली जास्त करतात.

फ्लर्टींग टीप -
मुलगी: hi !!!
मुलगा: हाय हाय.
आजकाल ही टीप परीणामकारक आहे का नाही माहीत नाही. पूर्वी वापरायचो मी, सुरुवातीपासून मूड सेट करायला बरे जाते. (काहीच्या काही मवालीपणा आहे असे कुणाला वाटल्यास, जेनेरेशन गॅप आहे आपल्यात)

उद्‍गारवाचकचिह्न असे सुपरलोडेड अवस्थेत आहे तर तिकडे पूर्णविराम बेंचवर आहे. लोक देतच नाही पूर्णविराम. आयटीवाल्यांनी तर आपल्या कागदपत्रांमधे पूर्णविरामालाच पूर्णविराम देउन टाकला आहे. काल एक पन्नासपानी डॉक्युमेंट वाचले त्यात एकही पूर्णविराम नव्हता !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
एकेछप्पन मधून सोडल्यासारखे वाटते !
जनाची नाही मनाची म्हणून आख्खा निबंध संपल्यावर शेवटी तरी एक कॉमन टिंब टाकून द्यायचे की (मीठासारखे). वाचकांनी लागेल तसे शब्दानंतर, अक्षरांवर स्वत: टाकून घ्यावे. कटकट मिटली.
तर, एकही पूर्णविराम नव्हता. वाचून झाल्यावर मी डीप ईफेक्ट यावा म्हणून आढ्याकढे बघितले मग डोळे मिटले. ‘ती पन्नास पाने’ आणि ‘पूर्णविराम’ यांचे नाते, हे ‘महाराष्ट्र’ आणि ‘मराठी’ यांच्या नात्यापेक्षा काही वेगळे आहे का असा मनातल्या मनात खल केला आणि नंतर डोळे उघडून जोरात श्वास घेतला. विचार करत असतानापण मी एकेरी अवतरणचिह्नांसकटच विचार केला.

पूर्णविरामाची अशी उपेक्षा केली असताना याच डॉक्युमेंट्मधे एवढ्या आकृत्या होत्या की पार डॉक्युमेंट्‌री वाटावी. हव्या तिथे काढाव्यात की आकृत्या पण उगा दोन ओळीत समजेल त्यासाठी आकृती कशाला पाहिजे?
Step 3 - Customer provides his address details. पण नाही.
एक लंबवर्तुळ काढून त्यात मधे कस्टमर असे लिहायचे तिथून एक बाण जाणार एका चौकोनाकडे, त्या चौकोनात मधे ऍड्रेस डिटेल्स. बाणावर लिहिले आहे प्रोव्हाईडस. पुणे युनिव्हर्सिटीत ज्याने कुणी युएम्‌ल विषय सिलॅबसमधे टाकला त्याने असल्या आकृत्या पाहील्या तर जावून झाडाखाली रडत बसेल बिचारा.
फळा वापरणे, आकृत्या काढणे हे पक्के ठसले आहे सॉफ्टवेअर ईंजिनीअर लोकांच्या मनावर. "समजायला सोप्प जातं" हे एक आवडते वाक्य. बोंबला. सोप्प्या गोष्टीसुद्धा कशाला सोप्प्या करून सांगायला पाहिजेत.
एखाद्या वाक्यात आठपेक्षा जास्त शब्द असले आणि त्यात तीन टेक्निकल शब्द आले तर चोहूबाजूंनी आरोळ्या -
बोर्ड, बोर्ड
Use the board naa, it's easy that way
शो एन द डायग्रॅम रे.
या आकृत्या जीवशास्त्रात असल्या त्रास द्यायच्या. कसा मस्त सूड उगवतात लोक आता. भोग आहेत हो, काय करणार.

तांत्रिक माहितीवाली कागदपत्रे वाचणे कधीकधी मनोरंजक असते. आमच्या एका मित्राला कुठल्याही टेबलच्या कॉलमचे वर्णन लिहायचे म्हणजे घोर अपमान वाटायचा.
Why should I write the description? I'll create DB table, I'll create the column but description of the column? Give me a secretary then I'll give you detailed description. असे म्हणायचा तो कायम.
सेक्रेटरी मिळाली नाही पण वर्णनाशिवाय बिल्ड पास होईना तेव्हा त्याने एक सर्वसमावेशक सोल्यूशन तयार केले. नावाआधी ‘द’ लावायचा.
Column - Id
Description - The Id

असेच सुरू राहीले तर अजून पाचेक मिनीटांनी मी जावामधून जोक सांगेन एखादा.

लोकांचे चॅट्वरचे स्टेटस मेसेजेस हाही एक भारी विषय आहे. काही वाक्ये आठवून आठवून मला मधेच हसू येते. लोकं मनापासून काय काय लिहीतात त्याची चेष्टा करणे बरोबर नाही. पण कलियुग आहे हो.
"बास का?"
"महान"
"प्रेम, प्रेम, प्रेम...बस्स एकच शब्द"
"Don't run behind success...make it run behind you"
"I never lived so there's no question of leaving !!!!"
"हो मी वारा, मी पाऊस - अगं तारा, मीच तुझा मिकीमाउस"

बाकी महान लोकांची वाक्ये, फुटकळ विनोद, संदीप खरेच्या ओळी नियमित असतातच. कार्टूनमधल्या कॅरॅक्टरचे चित्र प्रोफाईल इमेज आणि त्याच्या तोंडची वाक्ये स्टेट्समधे टाकणारे महाभागही आहेत. मूळात सर्व कंपन्यांनी एकत्र येवून एक नियम केला पाहिजे की काय लिहावे तिथे आम्ही. कन्फ्यूजन आहे हो.
सुरुवातीला जेव्हा ही सोय झाली तेव्हा आम्ही लायब्ररीत जावून आईनस्टाईनची वाक्ये शोधून आणली होती. नंतर कळाले की आपल्याविषयी काहीतरी लिहायचे असते. त्याहीनंतर कळाले की आपल्या सध्याच्या अवस्थेविषयी काहीतरी लिहायचे असते. म्हणजे ‘मॅरीड विथ टू ब्यूटिफूल किडस’ नव्हे, मानसिक अवस्था.
तेव्हापासून वर्षभर मी पकलोय, Bored, च्यायला हेच स्टेटस मेसेजेस टाकायचो.

स्टेट्‌स मेसेज टीप:
कुठल्याही वाक्याला स्टेट्‌स मेसेज बनवायचे असल्यास त्याच्यानंतर तीन टींबे द्यावीत.
"Waiting for" हा स्टेट्‌स मेसेज नाही पण
"Waiting for..." हा आहे.
मंग लेका, लय आधीपासून माहीतेय आपल्याला.

चला, संमेलनानिमीत्त समारोप करु -
आज भाषा किती बदलते आहे. या जगात केवळ बदलच उनबदलेबल आहे. भाषेमुळे मनुष्यही बदलत आहे. हेच पाहा ना, २०१० साली केलेला एक अभ्यास असे दाखवितो की, पंधरा ते पस्तीस या वयोगटातील माणसे मनातल्या मनात हसायचे झाल्यास LOL म्हणतात. स्पृहणीय आहेत हे बदल, तुम्हीपण अंगीकारा, पण समतोल राखा, एकीकडे ! ला झिजेपर्यंत वापरायचे आणि पूर्णविरामाला वाळीत टाकायचे हे योग्य नाही. हे आम्ही विरामचिह्नांच्या भल्यासाठी नाही मानवजातीच्याच भल्यासाठीच सांगत आहोत. उदाहरणच द्यायचे झाले तर आज सारकॅजमचा वापर इतका पोचला आहे की, नुकतेच एका कंपनीने सारकॅजमच्या चिह्नाचे पेटंट घेतले. अधिक संशोधनाअंती असे लक्षात आले की एका इथिओपीन भाषेत सुरुवातीपासूनच हे चिह्न वापरले जायचे. यातून काय बोध घेता येईल? असे वापर विसरलात तर तुम्हालाच परत कष्ट करुन नव्याने जुन्या गोष्टी शोधायला लागतील. तेव्हा use them responsibly.

१. उदाहरण देण्यासाठी कंस या महाभारतकालीन राजाच्या नावाचा वापर करण्यात आला आहे. त्याचा गोल, चौकटी अथवा महिरपी कंसाशी कसलाही संबंध नाही. सार्धम्य वाटल्यास...योगायोग...!!!

***

तात्कालिक स्वप्न

2010-01-17T22:38:00.000-08:00

माणसाच्या स्वप्नात पँडोरा ग्रहावरच्या विलोभनीय सृष्टीपासून ते दोरीवर वाळत घातलेल्या खांद्यापाशी फाटलेल्या बनियनपर्यंत, काहीपण येवू शकते. कशाचा कशाला धरबंदच नाही.

मूळ मुद्दा वेगळा आहे पण,परंतु आपण जरा नमन करु -

आमच्या स्वप्नात एकदा खवल्या मांजर आल्याने मी त्याचे चित्र काढले होते - हे हटकून सांगावेच लागते दरवेळी.

प्राणीवर्गातून मधे एकदा एक वाघ आला होता स्वप्नात. मी अवतार सिनेमा पाहीला आणि त्या रात्री मला स्वप्न पडले की - मी ताथवडे उद्यानात झोका घेत आहे आणि मागे रांगेत आपल्या पाळीची वाट बघत एक वाघ उभा आहे. थोडा वेळ वाट बघून तो मला म्हणाला, "बराच वेळ झाला की मला दे ना आता", मी त्याला "ए चल हल्ल" असे झिडकारले (हड्‌ नाही हो, आम्हाला हड्‌ शब्द आवडत नाही, कारणे वैयक्तिक आहेत) तेव्हा वाघ रडावयास लागला. त्यामुळे मला दया आली आणि मी त्याला "रडू नकोस, बस. मी तुला झोका देतो" असे म्हणालो, मग तो छान हसला आणि ‘फिटे अंधाराचे जाळे’ गाणं म्हणंत म्हणंत झोका घेवू लागला.

तर हे आईशप्पथ खरं स्वप्न आहे. दुसऱ्या दिवशी उठून मी सर्वांना स्वप्न सांगितले वर हेही सांगितले की निसर्ग# व मानवाचे आज संबंध कसे आहेत, ते कसे असावयास पाहिजेत ह्याचे एक रुपक आहे माझे स्वप्न म्हणजे. आपण सामाजिकदृष्ट्या लय सेन्सिटीव्ह सोल आहोत ना त्यामुळे असली स्वप्न पडतात.

नमन जास्त काही तेलकट झालं नाही. सिनेमात मूळ गोष्टीतला सहभाग दाखविण्याआधी हिरो/व्हिलनचे कॅरॅक्टर बिल्डप करतात तसे आम्हाला आमच्या स्वप्नाचे कॅरॅक्टर बिल्ड करायचे होते.

काल माझ्या स्वप्नात शिक्षण आले होते. मी तसा अभ्यासात जरा कच्चाच असल्याने व पूर्वी शिक्षणाला कधी असे समोरासमोर पाहिले नसल्याने थोडावेळ मला झेपलं नाही की हे शिक्षणमहाराज आहेत.

माहीत असावं म्हणून सांगून ठेवतो - शिक्षण जे आहे, ते राष्ट्रवादीच्या जिल्हा लेव्हलच्या कार्यकर्त्यासारखं दिसतं; स्वच्छ पांढरा सदरा, खिशाला न गळणारं शाईपेन आणि हातात दोन फाईली. पँट. बुशपँट हा काय प्रकार आहे ते मला आजवर नाही कळाले. अनवाणी - पायात चपला नव्हत्या. खोटं कशाला बोला, आपल्याला तर स्वप्नातपण प्रश्न पडला की वाण्याने चपला नाही घातल्या तर त्याला अनवाणी तरी कसे म्हणणार? असो. शिक्षण सुशिक्षित असल्याने, त्याने पायातल्या वहाणा काढून कुणाला हाणले असण्याची शक्यता कमी आहे, देवळातंनं चोरीला गेल्या असतील बिचाऱ्याच्या. तर या अवतारातले शिक्षण आले आणि थेट रडू लागले. ओक्साबोक्शी नाही अगदी, मुसमुसणे का काय ते.

या पॉईंटला शिक्षण, त्याचे अपकमिंग मनोगत हे सर्व वाचून कोणाला लहानपणीचे निबंध आठवले, हा प्रकार बाळबोध वाटला, कोणी बोर झाले तर दोष माझा नाही, परिस्थितीचा आहे. (किंवा बोर झालेल्याचा असेल, आमचा नाही. बास्स.)

बरं. मी विचारले की, "का बाबा का रडत आहेस उगाच भरल्या घरात?"

ते म्हणाले की, "येड्या रडू नायतर काय करु? जनता लय पाठीमागे लागली आहे माझ्या. अर्थ नाही म्हणतात, मला स्टिरीओटाईप करतात, लोकं आईवरनं शिव्या देतायत की राव. तूपण शिव्या घालतोस मला"

"शिव्या द्यायलाच पाहिजेत लेका, त्रासच तसा देतोस तू. गृहपाठ काय, अभ्यास काय, दप्तराची ओझी काय, जनता ओरडेल नाहीतर काय?" असे वाक्य संपवायच्या आतच त्याने आपली गाडी रेटली,

"पण मी तुझ्याकडे हे विचारायला आलो की, साल्या तू तर अभ्यासाच्या नावाखाली काय केलेस ते माहिते मला, तसं बघायला गेलास तर खेळातपण काही तेंडुलकर नव्हतास, पालकांनी काही निर्णय लादले वगैरे नाहीत. लादायचेच असते तर पहिले तुला शाळेतून काढून पंतप्रधान रोजगारहमी योजनेला लावले असते. एकूण काय सामान्य मुलगा आहेस एक; तरीपण आज पोटापुरता खातोस, संध्याकाळी खेळतोस, नेटवर च्यायला नट्यांचे फोटो-बिटो बघतोस, मजा करतोस. माझा एकदम कमी सहवास लाभला तुला तरी मग तू का मला शिव्या देतोस? बाकी लोक देवू देत"

"मी सामान्य ईंजिनीयर राहीलो ना भाऊ" - असे मी स्पष्ट सांगितले एकदम, न लाजता, बाणेदार, उभी आठी घालून.

"मंग, तेच तर म्हणतोय ना? सगळ्यांनाच जेम्स बाँड व्हायचे आहे, एजन्सी कोट्यात सात नंबरचा बिल्ला एकच आहे की पण, माझा काय दोष?"

पुढे आमचे लय संभाषण झाले खाजगीत. आठवत नाही सगळे, मला असे तोंडावर कुणी सामान्य म्हणाले तर माझा मूडॉफच जातो.

एक होतं पोष्ट, संपली आमची गोष्ट.

इन जनरल पब्लिक आमच्या स्वप्नात येवून रडते व मग माझे मत बदलते असे एक लक्षात आले आहे माझ्या. समोरचा माणूस रडल्यास पर्स्युएबल आहे मी - Crysuable थोडक्यात.

***

#टाईप करताना ‘निसर्ग’ शब्दाचे चुकून ‘निसर्गा’ झाले - मुलीचे नाव म्हणून चांगले आहे की हो.

***

वर्ष खल्लास

2009-12-31T19:00:00.000-08:00

दर एखाद्या अशा शुभेच्छेबल घटनेला नवीन पोस्ट टाकून आम्ही आमच्या ब्लॉगचे नळस्टॉपवरील एका राजकीय अभिनंदनफलकात रुपांतर केले आहे हे येथे मान्य करुन; आम्ही आज आपणा सर्वांना नवीन वर्षाच्या शुभेच्छा देवू इच्छितो.

माझ्या प्रिय चिंटू आणि मिनींनो,

हे नवीन वर्ष तुम्हा सर्वांना चांगलं जावो. काल दारु प्याली असल्यास परत एकदा वाचा - "माझ्या प्रिय चिंटू आणि मिनींनो हे नवीन वर्ष तुम्हा सर्वांना चांगलं जावो". परत आम्हाला कुठे हॅप्पी नू ईअर केलेस तू असे म्हणतात हो लोक. आपण टून्न होता असे सांगितले तर स्वत:च्या पैशाने पितो-बितो लेक्चर ऐकायला लागायचे. असो. शुभेच्छांचा उत्तरार्ध - "तुमची प्रगती, भरभराट होवो, सुखसमृद्धी..."

काम संपलं.

३१ डिसेंबर साजरा करणे हे फॅड मी ईयत्ता पाचवीत असताना आमच्यापर्यंत आले. मध्यमवर्गीय जनतेला अचानक तीन चार कुटुंबानी एकत्र येउन भोंडलाटाईप काहीतरी करावे असे वाटू लागले. त्या नादात आमच्यासारख्या निरागस मुलांच्या कोमल मनावर खराखरा चरे पडले. सकाळी क्लासमधे ज्या मुलीला चिडवले तिच्या घरीच संध्याकाळी ३१ डिसेंबरचे पाहुणे म्हणून जावे लागणे, सायकल एका बाजूला कलती करुन सकाळी जिला स्टाईलमधे ओव्हरटेक केले तिच्याच दारात संध्याकाळी मोठ्ठे पितळी पातेले घेउन उभे राहायला लागणे असले प्रकार झाले हो. इमेज बिघडते ना, पालक लोकांना याचे गांभीर्य वाटत नाही. एकूण समाजात असा नियम केला पाहिजे की लहान मुलमुलींची मैत्री असेल तरच एकत्र सहकुटुंब भेटावे. मुली लय डांबरट असतात, असल्या एकत्र प्रसंगांचा गैरेफायदा घेवून मुलांना त्रास देतात. तुम्ही दोघे एकाच क्लासला ना म्हणल्यावर मुलीने उत्तर काय द्यावे? "होSSS, पण हा क्वचितच दिसतो मला". म्हणजे आईवडिलांना शंका येते की आपला मुलगा नियमित क्लासला जातो का परस्पर कुठे जावून आकडा लावतो, शिवाय आपले प्रगतिपुस्तक आहेच शक को यकीन मे तबदिल करने के लिये.

स्वत:ची काळजी स्वत:च घ्यावी. एकतीस डिसेंबर काय आपला सण आहे का? मी भात खावून झोपेन आपला असे दणदणीत सांगून मी सुटका करुन घेवू लागलो. मन उडाले माझे एकूण एकतीस डिसेंबरवरुन, नंतर कॉलेजमधे गेल्यावर मी उपचारापुरते नॉर्मल एकतीस डिसेंबरींग करु लागलो. टिव्हीवाले एवढे मन लावून काय काय कार्यक्रम बनवतात त्यामुळे सर्वात उत्तम म्हणजे टिव्ही बघणे पण लोक बघू देत नाहीत, कुठेतरी जाउचयात असा हट्ट करतात त्यामुळे जावे लागते.

संकल्प करणे मात्र मला मनापासून आवडते. काय संकल्प करावा याचा विचार मी फार उशीरा सुरु करतो त्यामुळे सहा-सात जानेवारी उगवतो माझ्या संकल्प्सना. आपण तसे मेहनतीने पाळलेपण आहेत हो काही संकल्प. बरेचदा माझा संकल्प असे की यावेळी आधीपासूनच अभ्यास करुन वार्षिक परिक्षेत चांगले गुण मिळवायचे. आधीपासून अभ्यास केल्याने नंतर सगळे विसरते असे लक्षात आल्याने मी तो संकल्प कटाप केला. नंतर एकदा संकल्प केला होता की नवीन वर्षापासून उतार आला की लुना बंद करायची, पेट्रोलचे पैसे वाचवायला. हा संकल्प मात्र चांगला चालला, लुनेला तो इतका आवडला की कधी कधी ती चढावरसुद्धा स्वत:हूनच बंद होउ लागली. यावर्षी दोन जॉबस्विच तरी मारायचेच असेपण ठरवले होते एकदा, ते नाही जमले. मागच्या वर्षीचा माझा संकल्प होता की रोज एक सिनेमा बघावा - कसोशीने पाळतो आहे तो मी अजूनही.

संकल्प बोर झाले. लोकं संकल्प नाव ठेवतात मुलाचे. थेंब पण नाव ठेवतात म्हणे लोक. थेंबे थेंबे तळे साचे म्हण ऐकल्यावर कसे वाटेल त्या चिमुकल्या जीवाला? हल्ली मी काही भूमितीमधली नावे पण ऐकली आहेत. आकृती. या मुलीला आकृती काढा प्रश्न जमत नसतील तर किती लाज? हे काही आज चालू नाही झालं. महाभारतापासून सुरु आहे , व्यास काय नी कर्ण काय. मला तर हातचा हे नाव फार आवडले आहे. त्याच्या मामाला मजा येईल - हा माझा भाच्चा, हातचा.

लोकांची मुलं, आपल्याला काये? आपण जावून एकतीस डिसेंबरींग करावे.

तळटिपा:

; - प्लिज नोट अर्धविराम आहे तो, किती लोकं वापरतात असा अर्धविराम आं, आं ? (आमचा अभ्यास असे सांगतो की "अर्धविराम" हा शब्द अर्धविराम चिह्नापेक्षा जास्त वापरला जातो, ही उपेक्षा व अन्याय दूर करण्याचा वसा मी घेतला आहे)

इच्छितो - अशा छोट्या छोट्या क्षणांचा आनंद लुटूनच आयुष्य फुलवायचे असते हं.

क्लासमधे - क्लास म्हणजे वर्ग नव्हे, क्लास म्हणजे शाळेतल्या सरांच्या घरी जावून शिकण्याचे ठिकाण. क्लास आणि ट्यूशनमधे फरक हा की ट्यूशनवाले सर विद्यार्थ्याच्या घरी येतात आणि क्लासमधे उलटे. माहिती असलेले बरे असते.

आवडते - शक्य तेवढं नॉर्मल माणसासारखं वागावं हो, या समाजात राहायचे आहे ना आपल्याला?

लागली - मालक एवढं करतायत म्हणल्यावर I also need to go for that extra mile असे कुठल्याही वाहनाला वाटणं साहजिकच आहे

***

बाकी काय?

2009-12-16T21:16:00.000-08:00

बाकी काय?

बाकी पाण्याची टाकी
तीही कोरडी, ठणठणीत
नावातच पाणी

बाकी केवळ सिमेंट
उन्हाच्या खपल्या मिरवणारं
दगडी रंगाचं सिमेंट

बाकी आत एक प्लॅस्टिकचा फुटबॉल
एककाळ गर्द शेवाळलेला
आता हवेतच तरंगणारा
गोळे आलेला, पांढरे पांढरे तंतू लोंबवणारा

बाकी शेजारी एक झाकण,
एककाळ रडतखडत गंजणारं
आता अक्राळ टोकं पारजणारं

बाकी आत बारकी मुलं
गच्चीवर जाण्यासाठी फटकावलेली
आता आतमधे लपंडावणारी

बाकी एक पाईपलाईन,
सुतळ्यांच्या बुशिंगची, भिंतीला चिकटवलेली
आता अँटिने लावलेली

बाकी खालीपण एक टाकी,
खालीपण खालीच
जाळीतल्या लालहिरव्या बटणाकडे
एकटक बघणारी

बाकी काय?
बाकी सगळीच टंचाई

आज बाकी काय प्रश्न विचारणाऱ्या व पूर्वी अनेकदा बाकी काय विचारणाऱ्या सर्व व्यक्तिंचे आभार.

***

शुभ दीपावली

2009-10-17T09:11:00.000-07:00

<बालिश>

दिवाळीवर दहा मुद्दे -

१. दिवाळी हा माझा सर्वात आवडता सण आहे - सर्वात म्हणजे, सर्वात म्हणजे, सगळ्यात जास्त आवडणारा सण, गणेशोत्सवापेक्षापण जास्त

२. दिवाळीच्या पहिल्या दिवशी चकल्यालाडू खाताना मला "सारखं तेच तेच खाऊन कंटाळा आलाय" अशी तक्रार करायला आवडते. परंतु फराळाचे पदार्थ मला दिवाळीआधी आणि दिवाळीनंतर खायला आवडतात.

३. माझे आवडते फटाके - चिमणी, कावळे, सुतळी बाँब, लक्ष्मीबाँब, रंगीत काड्यापेट्या, फुलबाज्या, झाड [याला काही लोक अनार म्हणतात - I ain't judging anybody here ;) ]

याशिवाय आपला पोपट करणारे सर्व फुसके फटाके - लहानपणी एक झाड बराच वेळ का उडत नाही ते बघायला गेलो मी आणि डोक्यातच उडाले की ते. डाव्या बाजूचे केस जे जळाले ते परत आलेच नाहीत, लोकांना वाटतं की टक्कल पडायला लागले आहे, तसे नाहीय पण.

४. माझे नावडते फटाके - असे काही बाण असतात की ते उडविल्यावर त्यातून पॅराशूट खाली पडते. तसले फटाके मला आवडत नाहीत कारण ते महाग असायचे, सध्या माहीत नाही काय किंमत आहे.

५. दिवाळीचे आवडते साबण - मोती मोती मोती, उटणे टोचते पण चालायचंच तेवढं आता.

६. दिवाळीतील आवडते वाचन - वर्तमानपत्रातले सुट्टीचे पान, हे मोठे झाल्यावर आवडायला लागले, लहानपणी बोर व्हायचे.

७. मला किल्ले बनवायला फार आवडते, प्रत्येक किल्ल्याला २ बुरुज व आत ४ गुहा असणे कंपल्सरी आहे, नंतर या गुहांचा वापर किल्ला उध्वस्त करण्यासाठी होतो

८. आपल्याला पत्र्याच्या आत मेण घालून केलेल्या छपरी पणत्या आवडत नाहीत, मातीच्याच चांगल्या, त्यापण एकएकट्या सुट्या. पन्नास पणत्या एकत्र करुन काहीतरी नंदादीपटाईप वगैरे बनविलेले पण विशेष आवडत नाही आम्हाला. आमची मर्जी.

९, १०. दिवाळी, दिवाळी, दिवाळी.

</बालिश>

<शुभेच्छा>

ही दिवाळी सर्वांना आनंदाची व सुखासमृद्धीची जावो.

</शुभेच्छा>

<उपदेश>

सर्व छोटीमोठी दु:ख तेवढ्यापुरती विसरुन ही दिवाळी आनंदात साजरी करा.

</उपदेश>

<बाष्कळ कविता>

नकोत वेदनांचे फुत्कार अन्‌ भावनांचे हुंकार,
वर्णू नका प्रेमाचे आणि हृदयाचे जुगार
आठवणी, ओलावा, चाहूल हे शब्दच साले सुमार,
बोहाराणीला द्या तुमचे असले लेडीज रुमाल
अंतरंगाचे पापुद्रे सोलण्याचे धंदे लेको तुमचे,
अश्रूंच्या टाक्या आणि आणाभाकांच्या नळकांड्या
हट्‌ रे हट्‌, नकोच नको हे सगळे,
त्यापेक्षा फटाके उडवा फटाके
धडामधुडुम ऐकून, रोषणाई बघून,
कुत्र्यामांजरांच्या शेपट्यांना लवंगी बांधून
चिल्ल्यापिल्ल्यांच्या फुलबाज्या पळवून
हसा फिदीफिदी,
आसुरी तर आसुरी, पण हसा फिदीफिदी

नंतर आहेच सगळं,
फटाक्याची राख पाहून, ढासळलेले किल्ले बघून
चुकचुकणं
ओसरलेला उत्साह पाहून, फिसकटलेल्या रांगोळ्या पाहून
चुकचुकणं
त्यावरुन आणि परत दु:खाची पिलावळ प्रसवणं

पण तोवर च्यायला,

लावा हजाराची माळ आणि काढा रंगीत सापांचा जाळ

संपवून टाका फुलबाजीची काडीन्‌काडी,
शुभदीपावली अन्‌ एन्जॉयमाडी

हा हा हा.

</बाष्कळ कविता>

॥शुभ दीपावली॥

***

सात विषय

2009-09-28T09:09:00.000-07:00

उगाच उठून काहीही निरर्थक खरडणे आता मला बोर झाले आहे, म्हणजे सध्या थोडे दिवस. आता मी एक एक विषय घेवून त्या विषयानुसार लिहिणारे. खालचे सगळे विषय म्हणजे प्रकार वाटतील पण माझ्यासाठी ते विषयच आहेत.

विषय १: वादावादी - ऑफिसमधून घरी जाताना मॉनिटर बंद करणे गरजेचे आहे का?
अ: तू मॉनिटर कधीच बंद करत नाहीस घरी जाताना, करत जा ना बाबा.
ब: मी करणार नाही, इथिकली चूकीचे वाटते मला, माझ्या तत्त्वात बसत नाही.
अ: What? Are you kidding? विसरतो मी, कंटाळा येतो मला वगैरे कारणे ऐकली होती, तत्त्वात बसत नाही? महान आत्म्या, ह्यात काय चूक आहे? उर्जा वाचेल, ग्लोबल वॉर्मिंग कमी होईल.
ब: एकतर मूळातच मला उर्जा वाचवणे वगैरे यात काडीचाही रस नाही. आपण उगाच कष्ट घेऊन उर्जा-बिर्जा वाचवा, काही गरज नाहीये, काही क्रायसिस नाहीयेत. बाकी कोणी वाचवत नाहीये इथे काही, F1, लास वेगासचा, मॉल्सचा झगमगाट पाहा.
अ: अरे, सगळ्यांनीच असे म्हणले तर कसे चालेले, दुसरा वाईट काम करतो म्हणून आपणपण करायचे का?
ब: मी काही वाईट करत नाहीये रे मित्रा, बोलण्याच्या गोष्टी वेगळ्या, थेंबे थेंबे तळ साचते का खरंच? तुम्हा लोकांना कळत नाही रे, साधे लॉजिक आहे. जर खरेच मोठ्ठा प्रॉब्लेम असता तर मोठ्ठ्या प्रमाणावर जी पेट्रोल आणि उर्जेची नासाडी होते ती बंद झाली असती, नव्हे करायलाच लागली असती. उदाहरणार्थ, मी ईयत्ता चौथीत असल्यापासून ऐकतो आहे पेट्रोल संपणार लवकरच म्हणून, संपले का?
अ: ठीके. मी करत जाईन रोज बंद तुझा मॉनिटर
ब: माझ्या मॉनिटरला हात लावायचे काम नाही, मी करणार उर्जेची नासाडी. काय म्हणणे आहे - काहीही होणार नाहीये, वेळे येईल तेव्हा शास्त्रज्ञ योग्य ते शोध लावतील व सगळे सुरळीत होईल. किंवा असे शोध लागलेही असतील आत्ताच, अमेरीका/युरोप सांगत नाहीत जगाला. हायड्रोजनवर चालणारी कार ७० मधेच तयार होती, फोर्डने दाबले ते संशोधन.
अ: ए भाउ, अमेरीका, युरोप राहूदे, खेडोपाड्यात वीज नसते, त्याचातरी विचार कर.
ब: आपली कंपनी कुठे आहे देशी आहे? देउदेत की पैसे लाईटबिलाचे, इतके लोक थकवितात MSEB चे पैसे, आपल्या कंपनीकडून जरा जास्त जावूदेत. आणि खेडोपाड्याचे फंडे मला नको देवूस, मी खेड्यातलाच आहे. भारतातल्या समस्त सॉफ्ट्वेअर ईंजिनीयर्सनी असले टुकार मॉनिटर बंद करुन वीज वाचवली तर त्यामुळे एका गावात दिवसभरसुध्दा दिवे लागायचे नाहीत. असले काहीतरी सांगून तुम्ही लोक मूळ प्रश्नाकडे दूर्लक्ष करता. खेड्यातल्या वीजेचा प्रश्न सोडविण्यास जादा वीजनिर्मिती पाहिजे. १०० मेगावॅट गरज असताना, ४० मेगावॅट वीज निर्मिती करुन त्यात बचत करण्यापेक्षा, सरळ ११० मेगावॅट वीज निर्माण करणे योग्य.
अ: तू युस्लेस आहेस रे, देशाचे पैसे जातात सबसिडीवर.
ब: देशाचे पैसे कशावर जात नाहीत? शिवाय तुम्हा लोकांसारखे खोट्या बिलांची लफडी नाही करत मी टॅक्स भरताना. जोवर हे बेकायदेशीर नाही तोवर मला माझा मॉनिटर सुरु ठेवण्याचा नक्कीच अधिकार आहे.
अ: नशीब, म्हणजे कायदा झाला असा काही तर तो तरी पाळशील, का त्यावेळी काही नवे कारण?
ब: कायदा होउ नये म्हणून आंदोलन करीन, जीवाचे रान करीन. पण झालाच तर इमानेइतबारे पाळीन, तुम्हां लोकांपेक्षा जास्त कसोशीने पाळीन.
अ: मुद्दामून आडमुठी भूमिका घेतो आहेस यार तू. बाकी राहूदे, निसर्गासाठी तरी कर एवढे निदान.
ब: निसर्गाच्या पोटातूनच कोळसा, क्रूड ऑईल काढतो की आपण. निसर्ग स्वच्छ होतो. गंमत नाहीये, ज्वालामुखीमुळे प्रदूषण होतेच ना? निसर्ग स्वत: किडे करतोच की. राहता राहीला माणसाला होणारा प्रदूषणाचा त्रास तर you deserve it, you know, तुमची लायकीच ती आहे लेको. You know human species is the only species...
अ: साहेब बास्स, आता मानवजातीचा उद्धार नको, नका करु बंद मॉनिटर.
ब: नाहीच करणार मग.

विषय २: लघुकथा
बरेच दिवस एक लघुकथा लिहायची होती, लघु म्हणजे लघुच अगदी, ३-४ परिच्छेदात संपणारी. जमत नाही म्हणून काय झाले, प्रयत्न केले पाहिजेत हो माणसाने, ब्लॉग लिहायला काय पैसे पडतात का?
गोष्टीचे नाव: रघूचे पातेले - वरवर साधी वाटणारी पण लहान मुलांच्या निरागस भावविश्वाचे चित्रण करणारी छोटीशी अतिफालतू गोष्ट.
एका दुपारी(उन्हाळ्याची सुट्टी सुरु आहे) रघू घरी एकटाच असतो, त्याची आई भिशीला गेली असते. तेव्हा शेजारच्या काकू येतात(त्या भिशीत नसतात) आणि रघूला विरजणाला थेंबभर ताक* मागतात. रघू दानशूर आणि नको तिथे डोके चालविणारा. तो म्हणतो काकूंना, "हे छोटे भांडेच घ्या". काकूंना ते भांडे बघून वाटते की मागच्या वेळी आपण वाटली डाळ घालून दिलेले भांडे ते हेच. [रघूच्या आईच्या मते, वाटली डाळ दिलेले भांडे तिने गोळ्याच्या आमटीच्यावेळी परत केले आहे आधीच].
तीनचार दिवसांनंतर रघूची आई, काकूंकडे विरजणाचे भांडे परत मागायाला जाते तेव्हा काकू म्हणतात, "कुठलं भांड वहिनी? माझ्याच भांड्यातून विरजण घेउन गेले मी, म्हणला नाही का रघू?"
"रघू तर म्हणाला, आमच्या भांड्यातूनच दिले त्याने" - रघूची आई.
"हाहा, तुमचा रघू तसा वात्रटच आहे हां, गंमत केली असेल त्याने तुमची, लहान मुले आणि त्यांच्या थापा एकेक" - काकू.
रघूची आई विषय बदलते आणि भाजीमंडईचे काहीतरी बोलून परत जाते घरी. रघू खूप गोष्टीवेल्हाळ असतो आणि गोष्टी सांगायच्या नादात कधीकधी काहीही थापा मारत असतो. शिवाय "रघू ना आमचा. काहीतरी बोलतो, लहान मुले आणि त्यांच्या थापा एकेक" हे वाक्य रघूच्या आईने पूर्ण बिल्डिंगभर केले होते. यावेळी त्याने थाप मारली नाही हे तिला माहित असते त्यामुळे घरी गेल्यावर रघूच्या आईची जाम चिडचिड होते.
नंतर एकदा रघूचे आणि शेजारच्या पमीचे कडाक्याचे भांडण होते तेंव्हा रघू पमीची वेणी ओढतो. पमी हिसका देवून पळून जाते आणि जाताना ओरडते, "थापाड्या तो थापाड्या, आणि वर मुलींचे केस ओढतो". रघू चक्रावतोच. दोघांची दोन तीन तासांनी परत बट्टी झाल्यावर तो पमीला मगाशी थापाड्या का म्हणालीस ते विचारतो. मग त्याला कळते की काकूंनी भांडे परत दिलेच नाही, पण त्याला जास्त राग काकूंनी त्याला थापाड्या म्हंटल्याचा येतो. तो लक्षातच ठेवतो काकूंचे वागणे.
एक दिवस पेपरवाला पेपरचे बिल घ्यायला येतो तेव्हा पमीचे बाबा त्याला उद्या ये म्हणतात. पुढे पेपरवाला रघूच्या घरी येतो. तो येवून गेल्यावर रघू पमीला सांगतो की, "पेपरवाले काका म्हणाले की तुम्ही कधी वेळेवर पैसे देत नाही, पेपर मात्र रोज सहाला पाहिजे". हे कळाल्यावर पमीची आई पेपरवाल्याशी कडाक्याचे भांडते. थोड्या वेळाने काकू आणि पमीबरोबर गॅसचा नंबर लावायला जाताना रघू सांगतो की त्याने थाप मारली होती. पेपरवाले काका असे काही म्हणालेच नव्हते. मोठेपणी रघू पमीच्या धाकट्या बहिणीशी लव्ह मॅरेज करतो.
*विरजणाला दूध आणि ताक दोन्ही लागते परंतु ताक कमी लागते असे काहीतरी आहे, ताक चुकीचे असले तर - तर काय? चूक तर चूक पण शेवट ताक, दही, लोणी सगळे दूग्धजन्यच.
**निरागस भावविश्वाची कथा लिहीता लिहीता चुकून सूडकथाच झाली.

विषय ३: नाटक
पास.

विषय ४: भावनिक लेखन
मला बरेच दिवस झाले काहीतरी भावनिक लिहायचे आहे. इतके प्रामाणिकपणे भावनिक लिहायचे आहे की मी मगासच्या वाक्यात मला ‘सेंटी’ लिहायचे आहे असे नाही म्हणालो. आत्ता मागचे पोस्ट आठवले त्यात पण असेच मला भावनिक विचार करायचा होता पण जमले नाही. नातेसंबंधांवर नेहमी भावनिक सुचते लोकांना. मला नाही सुचले पण. मी विचार करायला लागलो तर मला खालील ओळी सुचल्या, ज्या कुठल्याही अँगलनी भावनिक निघाल्या नाहीत -
"मित्र निवडता येतात, नातेवाईक नाही. नातेवाईक निवडता आले असते तरी आम्ही निवडले नसते. नातेवाईकांचे ढोबळमानाने दोन प्रकार असतात - आईकडचे नातेवाईक आणि बाबांकडचे नातेवाईक. कधी कधी काहीतरी दूरदूरचे नाते लागून सामाईक नातेवाईकपण असतात. पण अशा सामाईक नातेवाईकांचेसुद्धा नकळत आईकडचे किंवा बाबांकडचे असे वर्गीकरण होते(दोन्हीबाजूच्या नात्यांच्या लांबीनुसार). लहानपणी नातेवाईकांना भेटायण्यासाठी सुट्ट्यांचा(Holidays holidays, चिल्लर नव्हे) वापर व्हायचा. माणूस जसे मोठे होतो तसतसे त्याच्यामागचे उपद्व्याप वाढत जातात आणि नात्यांची वीणपण क्षीण होते जाते"
नातेसंबंध कॅन्सल.
-
निवडुंगाच्या काट्यात अडकून राहीला होता तो पावसाचा थेंब एकटाच. सर ओसरुन गेली. ढग आपल्या वाटेने निघून गेले, पुढे कुठेतरी आपली काळी गोठडी रिकामे करतील, न करतील. सगळे थेंब जमिनीत जिरुन निर्माण झालेला मृद्‌गंधपण आता ओसरु लागला होता. एखाद्‌दुसरा झाडाच्या पानांवर रेंगाळणारा थेंबसुद्धा आता मातीच्या मायेला भुलून गेला होता. पूर्ण परिसरात एकच निवडुंग होते ते आणि त्याच्या अगणित काट्यांमधल्या एका काट्यावरचा तो एक थंब. तो काटाही इतरांसारखाच पांढरट टोकदार, विशेष काही फरक नाही. थेंबही इतर पावसाच्या थेंबांसारखाच पारदर्शक, सभोवतालचे प्रतिबिंब म्हणजे स्वत:चे अस्तित्व समजणारा. इतरांना टोचणारा तो काटा या थेंबासाठी मात्र नाजूक झोका होता. काट्यासाठी तो थेंब काय होता? कित्येक जलबिंदू त्याला ओलावून गेले. सगळे निरीच्छेनेच त्याच्यावर बरसले, "मलापण लांबरुंद पिंपळाच्या पानावरुन घसरून मातीत झेपावायला मिळाले असते तर, पण आमच्या नशिबी हा काटा" असे म्हणत म्हणत, कर्तव्य म्हणोन काट्याला ओले करत गेले. पण हा मात्र झोके घेतोय ! प्रत्येकाच्याच आयुष्यात असे काही प्रसंग घडतात की, आईच्ची जय, काय रद्दडे. संपले भावनिक.

विषय ५: भाषांतर
भाषांतर म्हणजे एका भाषेची वाट लावतो ती पुरेशी न वाटल्याने अजून एक भाषा आपल्या सुमार बुद्धिमत्तेच्या दावणीला बांधायची.
मला Led Zepppelin चे टँजरीन गाणे भयानक आवडते त्याचा स्वैर अनुवाद टाकू आपण.

Measuring a summers day,

I only finds it slips away to grey,

The hours, they bring me pain.

*Tangerine, tangerine,

Living reflection from a dream;

I was her love, she was my queen,

And now a thousand years between.

Thinking how it used to be,

Does she still remember

times like these?

To think of us again?

And I do

ग्रीष्मातले रुक्ष दिवस
कंठण्यातला फोलपणा,
संथ क्षण अन्‌ स्तब्ध निमिषे
वेदनांची केवळ निमित्ते

टॅंजरीन, टॅंजरीन...
हळव्या गोड स्वप्नांचा,
छोटासाच कवडसा
पण आभास चेतनांचा

होती माझी स्वामिनी
अन्‌ मी तिचा श्वास,
आता अंतरलली मने
अन् आठवणी खग्रास

व्याकुळते का तीपण
त्या ग्रीष्मआठवणींनी ?
आठवतात का अजूनही
तिला माझ्या उ:श्वासछाया ?

**
विषय ६: दीर्घकथा
पास. दुसरा पास झाला हा. पास नावाची गोष्ट किवा नाटक लिहिले पाहिजे एकदा.

विषय ७: निरर्थकपणा
खरे तर वरील सर्व निरर्थकपणाच आहे त्यामुळे वेगळे लिहीण्यात काही पॉईंट नाही पण आता शीर्षक टाकलेच आहे तर लिही चार ओळी. समोर एक गाणे चालू आहे vh1वर. काही मनात येईल ते दाखवितात ईंग्लिश गाण्यांच्या व्हिडिओजमधे. एक माणूस रस्त्याकडेला उभा होता त्याने आकाशाकडे पाहिले आणि मग डायरेक्ट वाळवंटात जाउन नाचू गाउ लागला. काहीतरी अर्थ असेल म्हणा पण मला काही झेपला नाही. एक गोष्ट लक्षात घेण्याजोगी आहे की, बाकी जवळजवळ सर्व धर्मात माणसाला पुरतात(मेल्यावर), पारश्यांच्यात विहिरीत टाकतात (का असे च काहीतरी). फक्त हिंदूंच्यातच जाळतात. परवा फार्मव्हिला खेळताना मला उत्तर सापडले - हिंदूंचा समाज पूर्वापारपासून कृषिप्रधान आहे, बाकीचे नव्हते एवढी शेती करत. आपल्याकडे पुरले आणि नंतर कोणीतरी नांगरताना घोळ झाला म्हणजे बसा. म्हणजे बाकीपण काही शास्त्रीय कारणे असतील पण हेसुद्धा असायला पाहिजे. इन्ग्लोरियस बास्टर्डस भन्नाट आहे, मला अचंबा वाटतो की माणसं दहा-दहा वर्ष विषय डोक्यात ठेवून सिनेमा बनवतात. मला गेले पाच वर्ष झाले पाचसहा जेनेरीक युटीलीटी प्रोग्रॅम्स लिहायचे आहेत, एका आठवड्याच्या वर नाही लागणार वेळ त्यांना, पण अजून मुहूर्त नाही लागला माझ्याच्याने. दरवेळेला काहीतरी नवीनच खुस्पट निघते, मधे मधे मी वेड्यासारखे सिनेमे बघायचो, मग नंतर फार्मव्हिलाचा नाद लागला आता परत सिनेमे. ओबामा टीव्हीवर काहीतरी बोलतो आहे. हा मनुष्य कशावरही सगळे माहित असल्यासारखे बोलतो राव. एक नंबर बोलबच्चन. उद्या त्याला कुणी विचारले -Sun चे UNIX Servers, आमच्या कंपनीने काढून त्याऐवजी HP चे घेतले हे योग्य वाटते का? तर तो दहापानी उत्तर दईल. बरेच जण असतात तसे, कशावरही मत व्यक्त करु शकतात. मीपण तसाच आहे म्हणा. २०१२ पिक्चरचे ट्रेलर पाहिल्यापासून मला दिवसरात्र जग खरेच संपले तर काय मज्जा येईल असे विचार येत आहेत. हॉलिवूडवालेपण लेकाचे मागेच लागले असतात, येनेकेनमार्गाने त्यांना संकट आणायचेच असते आणि काहीतरी भयंकर उपाय त्याच्यावर. उद्या एखादे असे मोठे संकट आले तर शास्त्रज्ञांकडे जाण्यापेक्षा सर्वप्रथम हॉलिवूडमधल्या दहा डायरेक्टरांना फोन लावावेत, भारी उपाय सापडतील. आत्ता असले काही सुचते आहे, तेव्हा फाटेल. बास करावे, बोर झाले.

***

निरर्थक - Nth

2009-08-16T15:25:00.000-07:00

हे फार भंगार आहे, ब्लॉगवर टाकू नये असे वाटले होते एकदा, पण आपल्याला काय?
*
जाताना/जायच्या(गावाला) आधी लिहायचं म्हणून हे निरर्थकच्या लायनीमधले नथ(nth) पोस्ट. यावेळीपण एअरपोर्टवर नोंदी लिहून ठेवतो, मागच्याखेपेला वेळ चांगला गेला होता. आज चौदा ऑगस्ट आहे, पाकचा स्वातंत्र्यदिन, उद्या आपला. लहानपणी शाळेत जिलबी द्यायचे. शाळा अव्वाच्या सव्वा फी वसूल करुन आपल्याला लुटते हे मनात ठसले असल्याने आम्ही दोन जिलब्या खायला चारेक तास तरी उन्हात उभे रहायचो. मी एकदा दायना दर्शक होतो परेडमधे, नक्की आठवत नाही काय करायचे असते ते, बहुतेक सगळी जनता सलाम ठोकताना पाहुण्यांकडे बघते, दायन्या दर्शकाने गपचूप समोर बघायचे असते, असे काहीतरी. एकुण शाळेतल्या आठवणी हा भागच भारी असतो, परवा आमचे सर्व रुममेट्‌सचे दुर्मिळ एकमत झाले की, बालपणीचा काळ सुखाचा वगैरे बोलण्याच्या गोष्टी असतात. आमच्यापैकी कुणालाही परत शाळेत जावेसे, ते दिवस परत यावेत etc. काही वाटत नाही. आत्ताचाच काळ सुखाचा आहे, लहानपणी साध्या साध्या गोष्टींची जाम टेन्शन्स असतात. छोट्या अडचणीसुध्दा प्रचंड मोठ्या वाटतात. शिवाय सतत काही ना काहीतरी लफडी चालू असतात, त्यात तो अभ्यास आणि गृहपाठ. आता कशाचेच काही वाटत नाही, सगळे बरे आहे, कामाचेपण टेन्शन नाही, आपोआप होते ते, अभ्यास नाही व्हायचा आपोआप. एकदा सर गृहपाठ तपासत होते, माझ्या शेजारी बसलेल्या हिरोने केला नव्हता.
सर म्हणाले, "का नाही केला?"
"सर, विसरलो, उद्या नक्की दाखवतो सर."
"विसरलो? असा कसा विसरलास? जेवायचे विसरतोस का?", असे म्हणून सरांनी दिली एक ठेवून त्याला. तेव्हाच मला हे उत्तर सुचले होते की, "जेवायला भूक लागते सर, अभ्यासाची भूक नाही लागत." असे काहीतरी म्हणायला पाहिजे होते त्याने, एवीतेवी मार खायचाच होता, जास्त खावा लागला असता पण. टाईममशिन मधून जावून एकदा असे सगळे बोलून आले पाहिजे. एक सर बळंच, वर्गात काही संबंध नसताना मी मूर्तिपूजक नाही वगैरे सांगत सुटायचे, त्यांच्या घरी बाहेरच्या खोलीत भिंतीवर असंख्य देवदेवतांचे फोटो लावले होते, मला नेहमी म्हणावेसे वाटायचे, सर मग सगळे फोटो काढून टाका की भिंतीवरचे. चांगले असतात तसे शिक्षक पण त्यांना काहीतरी विचित्र काव्यशास्त्रविनोद करुन मुलांची खेचण्यात प्रचंड मजा वाटते. काही लोक तर वर्गात हाणून गप नाही बसायचे, घरच्यांनापण सांगणार नंतर. म्हणजे घरी परत ओरडा खावा.
तसा मी बऱ्यापैकी उलट बोलायचो. एकदा मात्र बाबा खूश झाले होते माझ्या उलट बोलण्यावर. उन्हाळ्याची सुट्टी सुरु होती आणि शनिवारी मी बाबांच्या बँकेत गेलो होतो, काहीतरी स्वत:हून आपले खाते उघडा त्यात दहा रुपये टाका वगैरे आईचे विचार इंप्लिमेंट करायला. बँक छोटीच होती, मी पटापट खाते उघडून, लोकांकडून फुकटचे कौतुक करुन घेत बसलो होतो. अगदी सगळेच काही कौतुक करायचे नाहीत. बँकेत एकजण होते, ते नेहमी लहान पोरांना पकडून एक कोडे घालायचे - "१ किलो कापूस आणि १ किलो लोखंड यात कशाचे वजन जास्त?" मुलं आपली लोखंड लोखंड म्हणायची, मग ते समजावून सांगायचे आणि हसायचे सातमजली. मी नंतर एकाला हे सांगितले होते, मग तो पूर्वतयारी करुन गेला होता - बरोबर उत्तर देउन आलाच शिवाय वजन आणि वस्तुमान असले काहीतरे फंडे देउन आला तो त्यांना.
तर मूळ कथा, उन्हाळ्याच्या सुट्टीत मी बँकेत गेलो होतो तिथे एक सर आले आमचे, पैसे काढले त्यांनी बँकेतून, मोजले दोनदा. मग त्यांना मी दिसलो. काउंटरच्या आतल्या बाजूला माझे चालू असलेले कौतुक बघवले नसावे त्यांना. बाहेरून मला म्हणाले, इकडे ये रे. मी गेलो तर म्हणाले, "हे पैसे मोजून सांग बरोबर हजार आहेत का?" आता काय संबंध? एकतर हे महाराज इतिहास शिकवायचे, शिवाय शाळेला सुट्टी. मी न मोजताच म्हणालो, "सर, २ नोटा कमी आहेत". आणि बँकेतली जनता प्रचंड हसली. सर पुढे काहीतरी थातुरमातुर म्हणाले पण पोपट झाला होताच. नंतर एकदा बाबा म्हणाले, का रे असं का म्हणालास? मी म्हणालो, मला आत्ता काय गरज होती असे पैसे मोजायचे काम सांगायची? शाळा सुरु नाहीये ना, आम्ही जातो का सुट्टीत त्यांना काही शंका विचारायला. बाबा लय खूश झाले होते उत्तरावर, पण मला म्हणाले, पुढच्या वर्षी हाणणार लेका तुला हे सर. मला मोजून तीन चार शिक्षक आवडले असतील आजतागायत, चिपळूणच्या देवधर बाई. ह्या बाईपण उन्हाळ्याच्या सुट्टीत भेटल्या होत्या बँकेत, त्यांनी वरील सरांप्रमाणे आगाउपणा केला नाही, त्या म्हणाल्या, वा सुट्टीत बाबांना मदत करतोस वाटतं?[बाबांना हा आगाउपणा वाटला का ते विचारायला हवे]. मग त्यांनी मला खाउला आठाणे दिले आणि म्हणाल्या, उन्हातान्हाचे खेळत जावू नका, सावलीत खेळा.
एक वाईट शिक्षक झाले की दुसरे चांगले, पोलिटीकली करेक्ट रहायची सवय लागलीय. आमचा न्हावी कायम पोलिटीकली करेक्ट असतो, भारताविषयी काही बोलायचे असले तरी तो आधी दहा स्पष्टिकरणे देणार, Not that it's bad or anything, but you guys eat a lot of spicy food. बळंच नॉट दॅट बॅड वगैरे.
हल्ली शाळेत मारत नाहीत म्हणे, एक छोटा मुलगा होता, भारतात गेलो होतो तेव्हा भेटला होता. मी कुणाकडे काहीतरी निरोप द्यायला गेलो होतो, ते येईपर्यँत वाट बघत बसावे लागले. हे ध्यान एकटंच होतं. लहान मुलांना तसा मी घाबरुनच असतो, उगाच चार लोकात शोभा करतात, विचित्र काहीतरी बोलून. सगळ्या भिंती निरखून, शोपीस पारखून झाल्यावर मी त्याला विचारले, "मारतात का रे शाळेत तुला?". तर म्हणाला नाही. मी विचारले मराठी मिडीयमला नाहीस का, तर म्हणाला, मराठी माध्यामाच्या शाळेतच जातो. आश्चर्यच वाटले. करावं लागायचे आमच्या वेळच्या शिक्षकांनापण. ते तरी काय करणार, पोरं असली मंद. मनात म्हणत सुध्दा असतील ते, "Its only business, nothing personal" वगैरे. काहीही बरळत आहे मी.
परवा मला भारी जोक सुचला. पुलंच्या नावावर खपवला असता मी तर सुपरफेमसच झाला असता.
जोक -
मराठीचा सहामाही पेपर सुरु आहे, निबंधाला एकच विषय यावेळी, चार ऑप्शन्स नाहीत. हां तर विषय होता, "मी पंतप्रधान झालो तर". मी उत्तर लिहीले - "सिलॅबसबाहेरचा प्रश्न आहे, मी मराठी आहे".
मी ज्यांना ज्यांना सांगितला त्यातले पन्नास टक्के लोकच हसले. गडद विनोद (dark humour) ची जाण नाही हो, दुसरं काय?
शाळा हा विषय भारी आहे पण, माझा निबंध एकदा वर्गात वाचून दाखवला होता. तेवढं एकच यश शालेय जीवनातले. रीपीटेशन - एकूण बालपणीचा काळ सुखाचा वगैरे नसतो, मोठेपणी बरे असते, मनाला यील ते करा, हवे तेवढे सिनेमे बघा, हवा तो टीपी करा, कामाचे पण विशेष काही नाही नंतर नंतर ते आपोआप स्वत:हूनच होते.
*
गेले २-३ मिनिटं मी शाळेविषयी भावनिक विचार करायचा प्रयत्न करत होतो, पण जमेचना. समोर एक बाळ बसले आहे. भारी आहे हा मुलगा, त्याने स्वत:साठी एवढ्या लहान वयातच खेळ शोधला आहे. स्वत:चीच लाळ मुद्दामून ओठातून बाहेर काढायची आणि आता पडणार म्हणल्यावर खालचा ओठ दुमडून ती गिळायचा प्रयत्न करायचा. आणि जमल्यावर खिदळायचे. हुशार आहे राव. असले काय काय एअरपोर्टवरचे लिहायला लागला माणूस म्हणजे संपलच. मला आजकाल असे वाटते आहे की हल्ली मला गाण्यातले थोडे थोडे कळायला लागले आहे. म्हणजे मला एखादे रेडिओवरचे गाणे आवडले आणि मी घरी येउन ते शोधून पाहीले की बरेचदा प्रसिध्द निघते. कदाचित रेडिओवर सगळी प्रसिध्द गाणीच लावत असतील. असो.
शाळा, सरलोक, बाईलोक यांचा विषय डोक्यातून जातच नाहीये. ईचलकरंजीला तीन शाळा होत्या गंगामाई, गोविदराव आणि व्यंकटराव अशा नावाच्या. ही तिघं राजघराण्यातली भावंड होती असे मला नेहमी वाटायचं, खरंखोटं देव जाणे. बॅटरी मरत आली.
**
मगाशी भावनिक विचार करायचा प्रयत्न केला, आत्ता आत्ता काहीतरी सुचायला लागले.
बॅटरी संपली म्हणून डोक्यात विचार यायचे थोडेच थांबणारेत. शाळा संपली म्हणून शिक्षण थोडीच थांबते. कुणी लिहीले नाही म्हणून शब्द...काही जमत नाही पुढे.
***

वेळापत्रक

2009-07-19T01:41:00.000-07:00

आयुष्यात आळस आणि अव्यवस्थितपणा भरुन राहिला आहे असे लक्षात आले आहे. आळसपण असा मुरायला लागतो अंगात - ह्ह्या, नाही, असे काही नसते मुरणे बिरणे, माणूस जन्माला येतानाच तो आळशी आहे का अन-आळशी ते ठरलेले असते. आळश्यांचे प्रमाण कमी असावे एकुण जगात. बरेच जण आळशी असल्याचे नाटक करतात पण मनातून खरेतर आळशी नसतात.
आलसस्य कुतो विद्या? आळशी कुत्र्याला विद्या भेटत नाय. म्हणूनच एकुण आळस झटकला पाहिजे आणि शिवाय रोजचा वेळ सत्कारणी लावता आला तर उत्तम, दुधात साखर, सोने पे सुहागा, दुष्काळात तेरावा वगैरे.
(पूर्ण पोस्ट थोडक्यात आटोपायचे आहे - १२८०*८०० नियम)

आत्ताचे वेळापत्रक:

सोमवार ते शुक्रवार (साधारण दिवस, खूप काम नसलेला)
१. उठणे - (सव्वानउ)
उठायचे. इकडे तिकडे बघायचे, ५ मिनिटे बसायचे तसेच अर्धोन्लोळित अवस्थेत. नंतर झोपताना तसेच चालू राहिलेले दिवे बंद करायचे. गॅलरीत जावून उभे रहायचे ३-४ मिनिटे आणि जबडा ऍडजस्ट करायचा. लॅपटॉप सुरु करुन मेल बघणे. कुणी मिळाले ऑनलाईन तर पिळवणूक सुरु करायची. बरोबर फीड्‌स वाचायच्या.
२. आवरणे - (पावणेदहा)
आवरायचे. अंघोळ करताना जे गाणे आठवले असेल त्याच्यावर अंघोळ झाल्यावर रीसर्च, ते बघणे. कालचेच उदाहरण - सुलतन्स ऑफ स्विंगज गाणे बीबीसीवर दाखवायचे नाहीत सुरुवातीला, युएसमधे प्रसिध्द झाल्यावर दाखवायला लागले. सुन्या सुन्या महफिलीतमधे असला भंगार चष्मा असूनपण स्मिता पाटील भारी दिसते.
तर आवरायचे एकुण कसेतरी रडतखडत
३. ऑफिस - (सव्वादहा/दहावीस)
चहा, कॉफी, बारा-साडेबारापर्यंत पाट्या टाकणे. नंतर असाच युट्युब, विकी, गूगल इमेजेस सर्च, चॅट यावर वेळ घालवणे. दुपारचे जेवण. काम, चहा, लोकांशी गप्पा. सोबत काहीतरी दिवास्वप्न किंवा कल्पनाविलास - आपण असू त्या विमानात अतिरेकी घुसले तर, जॅक्सनचे ते भूत खरेच असले तर, कोथरुडमधे कॅसिनो काढला तर, ओबामा हुकुमशहा झाला तर, डायानासोर सापडले कुठे सामोई-बिमोई बेटावर तर. असा टाईमपास.
३.५. खेळ - बरेच लोक मिळाले व सर्वांचीच खेळायची इच्छा असेल तर खेळ
४. घर - (साडेआठ-नउ)
कंपनीतल्या महत्वाच्या माहितीची देवाणघेवाण. मग वाद-विवाद. परत देवाणघेवाण, वाद-विवाद. स्वयपाक/ऑर्डर. हादडणे.
५. पोस्ट्जेवण टाईमपास - (अकरा-साडेअकरा)
एका खोलीत टिव्ही लावून दुसऱ्या खोलीत लॅपटॉपवर टाईमपास.
६. झोप - कधीतरी झोपणे असे मधेच.

खरेतर वरचे वेळापत्रक आत्ता वाचल्यावर तितकासा आळशीपणा केलेला जाणवला नाही. पण आजूबाजूला घराची दुरावस्था पाहून तो जाणवतो.
एक प्लॅस्टीकची पिशवी दिसते आहे जी कित्येक दिवस आहे त्या कोपऱ्यात, काय आहे त्यात देव जाणे. स्टीलचे एक भांडे दिसते आहे, ते मी मागं एकदा पाणी पिता पिता खिडकीत ठेवले होते तिथेच आहे अजून. मागच्या महिन्यात एक जुना एमपीथ्री प्लेयर आतून कसा दिसतो ते बघायला स्क्रू ड्रायव्हर सेट आणला होता, तो आणि खोललेला प्लेयर दिसत आहेत टेबलावर.
हे सगळे आळशीपणामुळेच आहे असे, नीट जागेवर ठेवले पाहिजे.

नवीन वेळापत्रक:
१. उठणे - नउला उठायचे रोज, सव्वानउ वगैरे लाड नाही चालणार.
२. आवरणे - पटापटा आवरायचे साडेनउच्या आत.
३. खोली आवरणे - पुढची १० मिनीटे खोली आवरायची रोजच्या रोज. जागच्या जागी गेले पाहिजे सगळे. जिथल्या तिथे, नीटनेटके.
३. ऑफिस - दहाला ऑफिसला पोचायचे आणि तिथेच दिवसात पहिल्यांदा ईमेल-बिमेल चेक करायचे.

नंतर सगळे तसेच पूर्वीसारखेच ऍक्च्युअली, आवरणे फक्त नवीन, बाकी ठीके.

काहीही झाले आहे हे. पण असे लिहीलेले बरे असते छोटे छोटे, आत्मपरिक्षण वगैरे होते आपोआप.

****

लेजंड ऑफ प्रिन्स धृमण - धृमणाची धर्वणाश्रम भेट

2009-07-04T19:03:00.000-07:00

राजपुत्र धृमण मनातल्या मनात कंटिन्युअसली शिव्या घालत होता. त्या निबीड धुंग अरण्यातून केवळ चालणे हेपण मोठ्या धाडसाचे काम होते.

"बाबांनापण ना, नस्ते उद्योग लागतात. काय गरज आहे च्यायला त्या यडचाप राजर्षिंचे ऐकायची? पाऊस काय यज्ञाने पडणारे? चार दिवस थांबायचे, पडेल की, जातोय कुठे?
बरं करा हो यज्ञ, आमच्या बापाचे काय जातेय? म्हणजे जातंय आमच्याच बापाचे पण जे राज्यात मिळतंय ते सामान वापरा ना.
ह्यांना त्या यज्ञासाठी धुंगारण्यात रहाणाऱ्या धर्वण ऋषिंनी दिलेले गंध हवे !
वर राजर्षि म्हणतात, आपले शूर कुमार सहजी करतील हे काम.
आयला, एक दिवस यांच्या आश्रमातल्या मुलींना तलवार दाखवत होतो तेव्हा म्हणाले, कोण आपण, काय काम आहे इथे?
आता आपले शूर कुमार म्हणे ! आईची कटकट"

असे बडबडत राजपुत्र आपल्याच तंद्रीत चालला होता, तेवढ्यात अचानक त्याच्या पोटऱ्यांवर एक चाबकाचा फटका बसला - पूर्वीसारखाच. तो जोरात ओरडला "आsssव". मागे वळून पाहिले तर कुणीच नव्हते. तो अजूनच वैतागला.

"मायला काय फटके बसत आहेत मगापासून, पाय हुळहुळला. म्हणून मी म्हणतो कायम चंद्याला, ही अरण्ये आहेत ना, जाळली पाहिजेत खांडववनासारखी दण्णादण्ण.
काय पोच नाही हो, कोवळा म्हणून नाही, राजपुत्र म्हणून नाही. हाणतायत आपले मगापासून. पकडायचे तरी कुणाला?"

अजुन किती चालायचे असा विचार करत असतानाच त्याला राजर्षिंनी निघायच्या आधी दोन सूचना दिल्या होत्या तो प्रसंग आठवला -

"आग्नेय दिशेने निरलसपणे चालत रहायचे, ह्या अरण्यात अश्वारुढ न होता गेलेलेच उत्तम" राजर्षि म्हणाले.
"हॅहॅहॅ, बोंबला, इथे पूर्वेकडे तोंड केल्यावर उजव्या हाताला दक्षिण एवढेच माहिते. त्यात परत डाव्याउजव्याचा गोंधळ आणि हे महाराज म्हणताहेत आग्नेय दिशेला. शिवाय चालत जायचे ! अश्वमेधासाठी राखून ठेवा सगळे अश्व"
हे विचार मनातच ठेवून राजपुत्र केवेळा गंभीर चर्येने मान डोलावली.
राजर्षिंना धृमण एक गहन कोडेच वाटायचा. त्याने यापूर्वी अनेक खडतर आव्हाने पार पाडून राज्याला संकटातून बाहेर काढले होते. स्वत:हून कुठलेही साहसी कार्य करण्यास तो उद्युक्त होत नसे, पण एकदा कार्यारंभ केल्यास यशस्वी होत असे. याउलट त्यांना अनेक साहसी तरुण आठवले जे पराक्रमी सदैव साहस करण्यास उत्सुक असूनही बहुतेकदा अयशस्वी परत येत. धृमणची अनुत्सुकता हेच त्याचे अमोघ अस्त्र आहे असे त्यांना क्षणभर वाटले.

राजर्षि पुढे म्हणाले, "चालत गेल्यावर काही दिवसांनी एक सरोवर येईल. तिथे तुमची खडतर कसोटी आहे, योग्य निर्णय घेतल्यास तिथूनच तुम्हाला धर्वण ऋषिंच्या आश्रमाकडे जायचे मार्गदर्शन उपलब्ध होईल"
"धन्य आहे या बाबाची - कसली कसोटी ते सांगता येत नाही? एकतर सरोवर, हिंस्त्र जनावरं पाणी प्यायला येणार तिथे. मगरीबिगरीसुध्दा असतील कदाचित त्यात, पोहायची कसोटी घेतली नाही म्हणजे झालं.
आणि वर योग्य निर्णय घेतल्यास मार्गदर्शन मिळेल, सगळीच संदिग्धता ! वेळीच योग्य निर्णय घेवून दादाबरोबर युध्दाला गेलो असतो तर बरे झाले असते", धृमणाचा संभ्रमित चेहरा पाहून राजर्षिं हसून म्हणाले,
"कसोटीचे स्वरुप तर मलाही माहित नाही. कुमार, धर्वण ऋषिंच्या कुठल्याही आज्ञेचे उल्लंघन करु नका, यशस्वी भव"

परत एकदा धृमणाच्या पोटऱ्यांवर चाबकाचा फटका बसला आणि तो भानावर आला. एव्हाना त्याला फटक्यांची सवय झाली होती. धुंगारण्यात खायला फळे व कंदमुळे पुष्कळ प्रमाणात असल्याने या एकाबाबतीत धृमण आनंदी होता. चांगल्या चवीचे एखादे फळ मिळाल्यावर तो भूक असो व नसो, ते फळ खाउ लागे व त्याचा सगळा वैताग निघून जाई. असेच एक फळ मिळाल्यावर मार्गक्रमण करता करता तो आनंदाने गुणगुणु लागला -
धुंगारण्यात धुंद मी, खातो गोड कंद मी,
फटके खातो, पण गंधासाठी भटकतो मी...ओ हो हो, ला, ल्ला ल्ल्ल्ला...ऊ...हो ह्हो.(झांज)

<गोष्ट लिहीणारे मेंदूमधले थ्रेड>
काही होतच नाहीये यात. म्हणजे खूप चालला धृमण, आता त्याने शौर्य तरी दाखवावे किंवा दया, त्याग सारखा एखादा गुण. हा टॅग म्हणजे ब्रेकींग द फोर्थ वॉल आहे. बोस्टन लीगल मधे असायचे तसे. एका एपिसोडमधे डॅनी आणि ऍलन डायरेक्ट शेवटच्या सीनमधे भेटतात. डॅनी म्हणतो, अरे कुठे होतास पूर्ण एपिसोडभर पाहिले नाही मी तुला. असले माहीत असते आपल्याला, फोर्थ वॉल-बिल, बौध्दिक चर्चेला उपयोगी पडते.
"हं मला आवडते स्क्रब्ज सिरीयल. Mainly because even though, they don't break fourth wall in conventional manner, it always seems to me that at start of each episode they break fourth wall once and for all"
असे मी एकदा म्हणालो होतो. लोक येडेच झाले.
कंटिन्यू - दया दाखवावी. माझे टॅग लिहीणारे थ्रेड एवढ्या उशीरा का जागे झाले, अशाने सरळसोट गोष्टच झाली असती की ही.
</गोष्ट लिहीणारे मेंदूमधले थ्रेड>

गाण्याच्या ठेक्यात थोडेसे बागडतच चालला होता धृमण, त्या लाल प्राण्यावर पाय पडणार एवढ्यात त्याने स्वत:ला सावरले. नीट गुडघ्यावर टेकून पाहिले तर लाल ससा होता तो. त्याचे डोळे किलकिले होते आणि फारच कष्टी दिसत होता तो. त्याने हळुवारपणे सशाच्या पाठीवरुन हात फिरवून त्याला विचारले,
"सशा सशा, लाल सशा, झाले तरी काय तुला, घे थोडे पाणी आणि खा हे फळ"
ससा म्हणाला,
"नको मला पाणी आणि नको मला फळ. मला फक्त हवी वेळ"
धृमणाला काहीच कळाले नाही, तो म्हणाला गद्यात सांग बुवा, झेपलं नाही.
ससा म्हणाला -
हो ना यार, मरताना कुठे यमक जुळवतोस. राजकुमारा मला वेळ पाहिजे, माझा अत:काल जवळ आला आहे. आम्हा लाल सशांना वर आहे - आम्ही ज्या दिवशी मरणार त्याच्या आदल्या दिवशी सुर्यास्तालाच कळते आम्हाला की उद्या मरणार आपण. मग पुढच्या दिवसभरात मरणाची वेळ आम्हाला इच्छेनुसार निवडता येते. न निवडल्यास दुसऱ्या दिवशी सुर्यास्ताला मरण येते. आज माझा मरणदिन आहे, माझी लाल सशी मला सोडून आधीच निघून गेली. काल रात्री तिने माझ्या स्वप्नात येउन सांगितले,
"माझ्या प्रिय सशुल्या, उद्या तू सकाळीच एखाद्या उंच झाडावर चढून बस. दुपारी एक सोनेरी गरुड आकाशात दोन घिरट्या घालेल, त्याच वेळी तू म्हण गरुडा गरुडा, नेलेस माझ्या सशीला, तसेच ने मला त्या गरुडाने तुला खाल्ल्यास तू आणि मी अनंतकालासाठी एकमेकाचे होउ"
परंतु राजकुमारा काय सांगू दुर्दैव माझे, मी झाडावर चढताना पडलो आणि पायाला दुखापत झाली, आता मी माझ्या सशीला कधीच नाही भेटणार कारण मला वेळच नाही कळणार गरुड कधी येणारे त्याची - आणि इथून खालून गरुडापर्यंत माझा मंद आवाज कधीच पोचणार नाही.
धृमण म्हणाला, "अरेच्या एवढेच ना ससुकल्या, अजुन तर दुपार नाही झाली, मी आत्ताच या उंच वृक्षावर चढतो, तुला वेळ तर सांगतोच पण तुझ्या वाटचे ओरडतोसुध्दा" एवढे वाक्य पूर्ण करुन धृमण सरसर वृक्षावर चढलाही. वृक्षमाथ्यावर येताक्षणीच त्याने आग्नेय दिशेला पाहिले आणि आनंदला, एका विशाल सरोवराचे पाणी उन्हात चमकत होते. सरोवराच्या अलिकडे एक ठळक काळी रेषा दिसली त्याला. ती कसली रेषा असेल हा विचार करत तीकडे टक लावून बघत बसला तो. शेवट असेल कडेला जमा झालेला गाळ म्हणून सोडून दिला विषय त्याने.
थोड्या वेळाने अचानक त्याच्या दक्षिणेकडची झाडे सळसळली, चीं चीं असा उच्चारव करत एक सुवर्णकांतीचे गरुड उडाले आणि क्षितिजाकडे झेपावले. धृमणाची नजर त्याचा पाठलाग करत होती, क्षितिजाला शिवल्यासारखे करुन गरुड आपल्या दीर्घ कक्षेतून परतले. आणि पुनश्च एकवार क्षितिजाकडे चालले. धृमणाची खात्री पटली, तो जोरात ओरडला.
"गरुडा गरुडा, नेलेस ह्याच्या सशीला, तसेच ने ह्याला"...
नंतर हळूच पुटपुटला, त्याच्या पायाला लागलय म्हणून मी ओरडतो आहे, चालले पाहिजे. गरुडाने क्षणार्धात दिशा बदलली व तो सशाकडे झेपावला.

आपल्याकडे येणाऱ्या गरुडाला पाहून ससा आनंदाने म्हणाला,
"राजपुत्रा तू मला मुक्ती दिलीस, धुंगारण्यातल्या प्रवासात तु कुठे अडखळलास तर फक्त म्हण - लाल सशाला दिली मी वेळ, पण आता कसा सोडवू हा खेळ".
ध्रुमणाने ओलावल्या नेत्रांनी शेवटचे त्याच्याकडे पाहिले आणि झाडावरुन खाली उतरला.

<गोष्ट लिहीणारे मेंदूमधले थ्रेड>
This is decision box in my Dhruman story flowchart. अजुन किती लांबवायची? असे सशासारखे १०-१५ प्रसंग टाकता येतील. आत्ता तो झाडावरुन उतरतो आहे तेव्हाच एखाद्या खारीला दुष्ट मांजरीपासून वगैरे वाचवू शकेल. पुढे १०-१५ संकटे पण टाकता येतील मग ओघाने. खूप लांबड लागेल. अजून बरीच गोष्ट राहीली आहे - सरोवरापाशीपण काहीतरी घडवायला पाहिजे. खरे तर ब्लॉगच्या बाबतीत एक नियम करायला पाहिजे, १०२४*७६८ रीजोल्युशनमधे नोटपॅड फुल स्क्रीनमधे उघडायचे, मग विना स्क्रोलबार जेवढे मावेल तेवढेच एक पोस्ट पाहिजे. सध्या एकच प्रसंग पुरे, धृमण दीर्घायुषी होता, अजून एखादी गोष्ट लिहू वाटल्यास.
फॉर्म्युला सही आहे पण, जेवढ्या मदती तेवढी संकटे, एकदाच विचार करायचा *२ कंटेंट मिळते गोष्टीसाठी.
च्यायला, मेल्यावर मी स्वर्गात जाईन का? सशाला मारुन टाकले बिचाऱ्या.
</गोष्ट लिहीणारे मेंदूमधले थ्रेड>

झाडावरुन उतरल्यावर धृमणाने चालण्याचा वेग वाढवला, आता सरोवर एकदा बघितल्यामुळे त्याला हुरुप आला होता. त्याच्या अंदाजानुसार अजुन एका प्रहरात तो सरोवरापाशी पोहोचला असता. झपाझप पावले टाकत तो जात होता, अधेमधे पोटऱ्यांवर फटके पडतच होते. जसाजसा तो जवळ जात होता तसा तसा अंधार दाटून येत होता. अजुन सुर्यास्ताला बराच अवकाश असताना अंधार का दाटतो आहे अशा विचारात तो चालला होता. हळू हळू आजूबाजूचे व समोरील वृक्षवेलीही कमी होत गेले आणि एक विस्तीर्ण समतल भूभाग सुरु झाला जेथे क्षुल्लक तृणांकुरांशिवाय जीवनाचे काही अस्तित्व दिसत नव्हते. समोर नीट पाहिले तर त्याच्या लक्षात आले, उंचावरुन दिसणारी ती गडद रेषा म्हणजे एक ऊंचच उंच काळीकभिन्न भिंत होती. कुठवर ही भिंत पसरली आहे ते पाहण्यासाठी त्याने डावी-उजवीकडे नजर टाकली तर भिंतीला काही अंतच नव्हता.
विषुववृत्त म्हणतात ते हेच काय असा प्रश्न पडला त्याला क्षणभर. भिंतीला स्पर्श करण्यासाठी उत्सुकतेने तो धावतच जवळ गेला. अतिशय नितळ, गुळगुळीत भिंत होती ती.
पलिकडे सरोवर आहे हे माहित नसते तर त्याने भिंत ओलांडायचा विचारही केला नसता.
धृमण जोरात हसला व म्हणाला,
"ह्या भिंतीच्या माथ्यावर गेल्यावर गंधाची तरी काय गरज आहे, ढगांना उचलूनच घेवून जावू राज्यात. राजपुत्रा, चढ बाबा ही भिंत, बापाला तुझ्या राज्य चालवायचे आहे".

भिंत चढायचा एकच मार्ग होता, आपल्या बाणांचा एक सेतुसोपान तयार करणे व चढून जाणे. अंदाजाने तो मागे चालत गेला. खांद्यावरुन आपले धनुष्य काढून दोन्ही हातात समोर धरले. डोळे बंद करुन हळुवारपणे त्यावर माथा टेकवत तो म्हणाला "जमदग्नये नमः"
एकवार आकाश भेदणारा टणत्कार करुन त्याने प्रत्यंचा खेचली व त्या कृष्णकड्याच्या दिशेने बाण सोडला. त्याच्या मनात क्षणभरही विचार आला नव्हता की, धृमणाचा बाण वाया जाउ शकतो...भिंतीवर बाण धडकून ठिणग्या उडाल्या तर खऱ्या परंतु बाण रुतला नाही.
हे असे प्रथमच झाले होते. तो पुटपुटला "ज्या धृमणाच्या बाणांनी कुब्रपुरीचा हीरकपर्वत भेदून जलस्त्रोत निर्माण केले होते त्याच धृमणाच्या बाणाचा एका सामन्य भिंतीने अवरोध करावा ?". हे प्रकरण मायावी असल्याने याचा उलगडा झाल्याशिवाय पुढचे मार्गाक्रमण अशक्य आहे हे त्याला कळून चुकले.
वर बघत धृमणाने एक गगनभेदी आरोळी ठोकली, "लाल सशाला दिली मी वेळ, पण आता कसा सोडवू हा खेळ".

आता काय होईल याची कल्पना नसल्याने सर्व ईंद्रिये सज्ज ठेवली. आकाशवाणी झाली तर कानात प्राण करुन ऐकायल तो तयार होताच त्याचवेळी गरुडाच्या नजरेने आजुबाजूचे निरीक्षण करु लागला. निमिषार्धातच काळ्या भिंतीच्या दोन्ही बाजूंना दोन लाल रेषा उमटल्या, भिंतीच्या मध्यावर येऊन त्या दोन रेषा एक झाल्या व एकच आरक्त रेषा त्याच्या दिशेने वेगाने धावू लागली. त्या जवळ येताच त्याला कळाले, एखाद्या चपळ घोडदळाप्रमाणे असंख्य लाल ससे त्याच्याकडे धावत येत होत. तो काही बोलणार इतक्यात अग्रभागी असलेला लाल ससा म्हणाला,
"राजपुत्रा आम्हाला काही प्रश्न विचारु नकोस, ह्या भिंतीच्या खालून सरोवरापाशी पोहोचवाणारे भुयार तयार करुन हवे असेल तर फक्त म्हण - शशकेंद्रासाठी गेलो मी वर, माझ्यासाठी खणा चर".

ध्रुमणाने तसे म्हणताच, विद्युल्लतेच्या वेगाने सशांची रांग भिंतीकडे गेली आणि थेट जमिनीत घुसली, थोडयाच वेळात नाहीशी झाली. ध्रुमण पळत पळत भिंतीकडे गेला तर एकावेळी चार माणसे जातील असे रुंद भुयार तयार होते. काही विचार न करता तो त्यात शिरला व धावतच राहीला. उतार संपला आणि चढ सुरु झाला तसे आल्हाददायक रविकिरण चमकू लागले. आणि वाऱ्याच्या थंड झुळका वाहू लागल्या. बाहेर पडल्यावरचे दृष्य विहंगम होते, धृमण जोरात ओरडला,
"मायला ! राजर्षिंचा विजय असो, हे मनमोहक दृष्य पाहण्यासाठी मी चालत काय रांगतपण आलो असतो !". समोर अथांग पसरलेले नीळेशार सरोवर, चोहूबाजूला पिवळी फुले, उगाचच उंच उड्या मारत कस्तुरीगंध पसरवणारे मृग आणि मंद कुजन करणारे पक्षी.
धृमण बराच वेळ वेड्यासारखा हसला आणि म्हणाला,
"येथे कसली कसोटी? अशा रम्य जागी हिंस्त्र श्वापदांशी युध्द जरी केले तरी त्यात रंभेसह प्रणयाचा गोडवा असेल". आपले विचार भरकटायला लागले हे लक्षात येऊन तो एकदम भानावर आला व कसोटीचा विचार करु लागला. सरोवराचे पाणी प्यायला जायचे नाही हे त्याने आधीच ठरविले होते. ते मनात पक्के केल्यासारखे तो म्हणाला
"या अशा छोट्या छोट्या गोष्टी लक्षात घ्यायच्या असतात हो. माहीत नाही तर कशाला प्या नं पाणी. मायावी बियावी असतंय हे असलं. खाण्याचे ठीक आहे पण आपलं आपलं आणलेले पाणी प्यावे माणसाने"

<गोष्ट लिहीणारे मेंदूमधले थ्रेड>
या पॉईंट्ला मी थकलो आहे. एक भिंत ओलांडली भुसनळ्याने आणि शंभर ओळी त्याच्यावर. आत्तापर्यंत कसोटी होउन गोष्ट संपायला पाहिजे होती. आणि जमिनीत बाण मारुन भुयार खणायची कल्पना धृमणाला सुचली होती पण वेळ गेला असता त्याने, आठवडाभरात गंध घेवून परत जावून यज्ञ करुन पाउस पाडायचा आहे.
बोर लिहीतो राव मी जाम. असुदे. भिंत ओलांडायला खरं अजुन एक ऑप्शन होता, भिंतीला दरवाजा असणार आणि मंगलसिंग गार्ड असणार अशीही कल्पना मनात आली होती. मग त्याला हरवायला ससे कसेतरी मदत करणार. म्हणजे मंगलसिंगला या गोष्टीत टाकले असते ना तर जब्बरी बॅकरेफरन्स झाला असता. टॅरँटिनोसारखं. पण नको, आधीच एक लिंक आली आहे आधीच्या पोस्टची.
शिवाय "मी गेलो वर, मला खणा चर" हा यमक आवडला माझा मलाच. इथे युध्द नको टाकायला, रम्य प्रदेशाचे मातेरं होईल. धृमण शूर आहे पण शक्यतो सामोपचाराने घेतो तो. मागे त्याने कुब्रपुरीचा हीरकपर्वत भेदला तेव्हा केले होते त्याने विकट, फीअर्स असे युध्द.
एका बैठकीत हे सर्व कोणी वाचू शकेल का? नाही, हे सर्व कोणी वाचू शकेल का?
टॅग लिहीण्यातपण वेळ जातो यार. पुढे, आता लवकर संपवूया राव.
</गोष्ट लिहीणारे मेंदूमधले थ्रेड>

राजपुत्र आता आजूबाजूला कुठे आश्रम दिसतो का ते पाहू लागला पण कुठेही आश्रमाचे चिह्न नव्हते की कुणा मनुष्याची चाहूल नव्हती. त्याच्या कानांनी वेगळाच आवाज टिपला, गोड आवाज होता तो पण पक्ष्यांचा निश्चितच नव्हता. सरोवराच्या शांत निळ्या पाण्यात अरंख्य जलतरंग उमटले...व एक आकृति प्रकटली. धृमणाने त्या ललनेकडे पाहिले. आधीच त्याला ह्या प्रदेशाचे सौंदर्य सहन होत नव्हते त्यात ही आता. साक्षात सौंदर्यच त्याच्यासमोर उभे होते. केशरी, पिवळ्या फुलांचा माळा घालून श्वेत वस्त्र ल्यालेले सौंदर्य !
आपसुकच तो म्हणाला.
"ओह...फक". (धृमणाला भावना अनावर झाल्या की तो विचित्र अगम्य भाषेत काहीतरी बरळू लागे)
सावरुन तो म्हणाला, "सादर वंदन...आपण कुठल्या देवी, क्षमा करा मी ओळखले नाही"
मंजुळ आवाजात खळखळून हसत ती युवती म्हणाली,
"राजकुमार, मी कोणी देवी नाही, धर्वणआश्रमात प्रवेश करण्याआधी मी प्रत्येकाची परिक्षा घेते. यात उत्तीर्ण होणाऱ्यांनाच आश्रमात प्रवेश मिळतो"
कसली परिक्षा आता, हे धृमणाच्या मुद्रेवरचे भाव वाचून ती म्हणाली - "राजकुमार मी तुम्हाला तीन प्रश्न विचारीन त्यातल्या दोन प्रश्नांची प्रामाणिक उत्तरे दिलीत तरच तुम्हाला धर्वणऋषिंचे दर्शन लाभेल, लक्षात घ्या कुमार, बरोबर किंवा चूक उत्तराची अपेक्षा नाही. तुमच्या अंतर्मनातील प्रामाणिक उत्तर द्याल तरच तुम्हाला प्रवेश मिळेल."
धृमणाने विचार केला, हे बरं आहे राव कटकट नाही, नाहीतर काहीजणांना जाम अवघड कसोट्या द्याव्या लागतात. आपण आपले मनात येईल ते सांगायचे. वा. धर्वण चांगला आहे बुवा माणूस. विचार थांबवून तो म्हणाला,
"विचारा प्रश्न"
हलकेच हसत ती युवती म्हणाली, "विचारते पण अजून एक, कृपया मला समजेल अशा शुध्द भाषेत उत्तर द्या, मगाशी काहीतरी अगम्यच..." धृमणाने हसत मान डोलावली, व मनातल्या मनात इष्टदेवतेचे स्मरण केले.

"पहिला प्रश्न, जीवनात सर्वात वाईट व्यसन कोणते?"

धृमण आत्मविश्वासाने बोलू लागला,
"मद्य, वारांगना, द्यूत अथवा तत्सम्‌ व्यसने धरतीच्या कानाकोपऱ्यात पसरली आहेत व ती स्वाभाविकपणे वाईटच आहेत. परंतु माझ्या मते जीवनात सर्वात वाईट व्यसन अध्यात्माचे, आपले काम सोडून अविरत भक्तिमाहात्म्य आळवण्याचे.
जेव्हा मनुष्य विवेक विसरुन कुठल्याही गोष्टीचा अतिरेक करतो तेव्हा ते व्यसन म्हणून गणले जाते. प्रत्येक व्यसनाने मनुष्य कर्तव्यच्युत होतोच. मद्य वा द्युत याप्रकारच्या व्यसनांनी पोखरलेल्या मनुष्याला जाणीव असते की तो वाममार्गाला लागला आहे परंतु अध्यात्माचे व्यसन भल्या भल्यांना कर्तव्याचा विसर पाडते. ह्या व्यसनाने आजवर भूतलावर अनेक राज्ये, साम्राज्ये लय पावली आहेत.
कर्म करुन ईश्वरसाधना करणाऱ्या सजीवासारखा पुण्यवान जीव नाही आणि ऐहिक कर्तव्ये टाळून, भक्तिचा अतिरेक करुनही स्वत:स पुण्यवान समजणाऱ्यासारखा दुर्दैवी जीव नाही.
ते सर्वात वाईट याकरिता कारण ज्याला हे व्यसन जडले आहे तो मनुष्य स्वत:स व्यसनी तर समजत नाहीच पण समाजही अध्यात्माच्या व्यसनाला, व्यसन समजत नाही. इतरप्रकारच्या व्यसनी लोकांना समज देण्यात येते, त्यांची हेटाळणी होते परंतु अध्यात्मापायी आपले कर्तव्य टाकून पळालेल्या लोकांचे समाज गुणगान गातो.
साक्षात भगवंतांनी कर्माचे महत्व विषद करुन अर्जुनास युध्दास भाग पाडले. भगवंताचा कर्माचा उपदेश अंगी बाणविताना यश, अपयश प्राप्त करणाऱ्यांच्या कर्माची व वर्तणुकीची विश्लेषणे होतात. तर केवळ त्या उपदेशाचे नि:हेतुक पाठ करुन उपदेश करणाऱ्यांवर अविमृष्य श्रध्दा ठेवली जाते !
जर बाह्यसाधनांनी क्षणभर मन निर्विकार करुन आनंद शोधणाऱ्यांचा तिरस्कार केला जातो तर अनंतकाळ च्या सुखाच्या अनुभुतीच्या मागे लागाणरे, मोक्षासाठी सर्व विधित कर्तव्ये विसरुन, झटणारे सुध्दा तीव्र तिरस्कारास पात्र नाहीत का?
देवी, अध्यात्माचे व्यसन वैयक्तिक पातळीवर क्षती तर पोहोचवतेच, शिवाय ते पूर्ण समाजपतनासही कारणीभूत ठरते"
धृमणाने क्षणभर श्वास घेतला व म्हणाला,
"देवी क्षमा असावी, उत्तर योग्य असेल वा अयोग्य. प्रामाणिक उत्तर द्यायचे आहे म्हणून मी हे उत्तर दिले. राजर्षि, धर्वण व या धरेच्या भल्यासाठी झटणाऱ्या असंख्य कर्मयोगी ऋषिगणांच्या प्रति मला अतीव आदर आहे"

धृमण असे म्हणल्यावर युवतीची गंभीर मुद्रा बदलली व ती म्हणाली, "कुमार पुढच्यावेळी थोडक्यात उत्तर दिले तरी चालेल"

"दुसरा प्रश्न, सौंदर्य श्रेष्ठ का बुध्दिमत्ता?"

धृमण पूर्वीच्याच आत्मविश्वासाने बोलू लागला,
"दोन्ही समसमान हे साहजिक उत्तर आहे. किंबहुना बुध्दिमत्तेला नेहमीच श्रेष्ठ समजले जाते. पण देवी माझ्या मते, सौंदर्य हेच बुध्दिमत्तेपेक्षा श्रेष्ठ आहे. एखाद्या व्यक्तिला परिश्रमाने ज्ञान ग्रहण करता येते पण सौंदर्य आणि बुध्दिमत्ता इश्वरदत्तच असते. दोन्हीही धारण करणाऱ्यांना ते मिळविण्यासाठी काही प्रयत्न करावे लागत नाहीत. बुध्दिमत्ता मरेपर्यंत सोबत असते तर सौंदर्य हे केवळ तारुण्यात. याकारणाने सौंदर्याला नेहमीच हिणवले जाते व बुध्दिमान लोकांना आदर दिला जातो. ह्याच अन्यायामुळे माझा कल सौंदर्याकडे आहे. त्यामुळे आयुष्यभर आपल्या पुंजीतले केवळे अंश पुरवणाऱ्या बुध्दिमत्तेपेक्षा तारुण्यात आपले सर्वस्व उधळून देणारे सौंदर्यच श्रेष्ठ."

युवती किंचीत संभ्रमित झाली होती, धृमणाचे विचार मनापासून न पटल्याचे तिच्या चर्येवर स्पष्ट दिसत होते. पण निमिषार्धातच पूर्ववत स्मित देवून ती म्हणाली.
"राजपुत्र धृमण, आपली उत्तरे प्रामाणिक आहेत व तुम्हाला धर्वणाश्रमात आदराने प्रवेश मिळेल, तिसरा प्रश्न विचारण्याची आवश्यकता नाही परंतु आपली इच्छा असल्यास मी तो विचारीन."

धृमण त्वरेने म्हणाला, "नको नको देवी, शक्यतो काम टाळणे व तरीही मिळालेच तर मनापासून करणे असा माझा स्वभाव आहे. तेव्हा आपण लवकरात लवकर गुरुजींकडे जावून गंध घेउ. मंडळी खोळंबली आहेत घरी"
त्याच्या या बालिश उत्तरावर खळखळून हसत युवती म्हणाली,
"राजकुमार प्रामाणिकपणे उत्तरे द्यायची कसोटी संपली आता. मला आता धवलिका म्हणा आणि चला लवकर आश्रमाकडे, बाबा वाट पाहत असतील".
ती पाण्यातून पूर्णपणे बाहेर आली, आपला हात पुढे करुन म्हणाली, "डोळे मिटून माझा हात धरा"
धृमणाच्या मनात आले, हात तर पकडीन गं बाई, पण जातेस कुठे? पुढे पाणी, मागे काळी भिंत आणि भुयार. त्याला असे विचारात थांबलेले पाहून धवलिका म्हणाली,
"काळजी करु नका, मी सुखरुप आश्रमात घेउन जाईन तुम्हाला"
धृमणाने तिचा हात धरला व डोळे मिटले. डोळे उघडले तेव्हा तो एका स्वच्छ कुटीत होता. पुढे सरोवर तसेच होते तर मागे काळ्या भिंतीच्या इथे लांबलचक काळीभोर जमीन होती.

<गोष्ट लिहीणारे मेंदूमधले थ्रेड>
संपली आहे आयडीयली गोष्ट आता, पण मनात आहे ते सगळे उतरावे, सगळीकडे का मन मारा. फक शब्द मधे घालणे गरजेचे नाहीये पण योग्य आहे तो शब्द तिथे. आटपतोच आता १०-१५ वाक्यात.
बोर आहे, its more of a kissing sort of scene towards the end of the story
</गोष्ट लिहीणारे मेंदूमधले थ्रेड>

प्रसन्न मुद्रेने बसलेल्या धर्वणांना राजपुत्राने साष्टांग प्रणाम केला. राजपुत्राला गंध लावून ऋषि त्याच्याकडे सस्मित मुद्रेने पाहू लागले.
धृमण उतावीळपणाने म्हणाला, "गुरुजी, आणि मला राज्यात न्यायला गंध ?"
ऋषि म्हणाले, "धृमणा, तुझ्या राज्यात पर्जन्यवृष्टी सुरु झाला रे आधीच."
तेवढ्यात धवलिकेने कुटीत प्रवेश केला व म्हणाली "बाबा, झाली सर्व व्यवस्था". प्रवेशद्वारापाशीच ती संकोचून उभी होती.
धृमणाने तिच्याकडे पाहिले तेव्हा त्याला प्रश्न पडला, काही क्षणापूर्वी आपली कसोटी घेणारी ती हीच का?

"तू आता सरोवरी स्नान करुन घे, मग थोडेसे अन्नग्रहण करुन याच कुटीत निद्रा घे. प्रात:समयी मी समोरच्या त्या ध्यानकुटीत असेन. जा, सरोवराचे पाणी कोमट केले आहे"
धृमणाने परत प्रणाम केला व तो उठला, जाताना त्याने धवलिकेकडे पाहिले तर ती तशीच संकोचून पायाच्या अंगठ्यांनी माती उकरत उभी होती.

दुसऱ्या दिवशी पहाटे जाग आल्यावर धृमणाने स्नान आटोपले व तो ध्यानकुटीकडे गेला. त्याला बसायला खूण करुन ऋषि म्हणाले,
"धृमणा, तू इथवर प्रवास करुन आलास, आम्ही कसोटी घेतली तर आम्हाला अधिकार न विचारता नम्रपणे प्रामाणिक उत्तरे दिलीस, आमच्या मनात आपण तुझ्या उपयोगी पडावे असे आहे, तुझ्या मनातला वर माग"
धृमण म्हणाला,
"पण गुरुजी, आपणांमुळे तर पर्जन्यवृष्टी सुरु झाली आहेच माझ्या राज्यात, मी ज्याच्यासाठी आलो ते कर्तव्य पार पडले मला आणिक काही वर नको"
धर्वण हसून म्हणाले, "पर्जन्यवृष्टी तर निसर्गाने केली. असो. तुझ्याविषयी ऐकले ते खरे आहे म्हणजे. तू मागितला नाहीस म्हणून आम्ही वर देवू नये असे नाही".
आपल्या कमंडलूमधले पाणी त्याच्या माथ्यावर शिंपडत ते पुढे म्हणाले, "वत्सा, तुझ्या हातून सुटलेला बाण कुठ्ल्याही इच्छित गोष्टीला भेदू शकेल, ती गोष्ट मायावी असल्यास बाण माया भेदेल"
"कूल", धृमणाला आपला आनंद लपविता आला नाही, त्याने ऋषिंना साष्टांग नमस्कार केला.

"वत्सा, एक इच्छा आहे माझी, तुला शक्य असल्यास होय म्हण", ऋषिंचे वाक्य पूर्ण होण्याआधीच धृमण म्हणाला "आपली इच्छा ही मजप्रत आज्ञा आहे गुरुजी"
"धवलिकेने तुमच्या राजर्षिंच्या आश्रमात यापुढील अभ्यास करावा अशी माझी इच्छा आहे, तुला शक्य असल्यास तू तिला राजर्षिंच्या आश्रमात पोहोचते करशील का?"
धृमणाने शक्य तेवढ्या निर्विकार चेहऱ्याने होकार दिला.

निघण्यापूर्वी धर्वणांनी राजपुत्राला दोन अबलख अश्व दिले, धवलिकेच्या डोळ्यातले पाणी पुसून ते म्हणाले, "मुलांनो या अश्वांना केवळ टाच मारा, सुर्यास्ताच्या आत तुम्ही राजर्षिंच्या आश्रमापाशी पोहोचाल", धवलिकेकडे बघून ते पुढे म्हणाले, "वाटेत काही संकटे आली तर राजकुमार समर्थ आहेतच"

दोघांनीही धर्वणांना पुनश्च एकवार वंदन केले व ते प्रस्थान करणार एवढ्यात धृमण म्हणाला,
"गुरुजी एक विचारायचे राहिले, इथले ससे लाल कसे, फारच गूढ आहेत ते"
धर्वण म्हणाले, "अरे, जाताना धवलिकेशी काहीतरी बोलशील का नाही, बघ किती उदास दिसते ती, तिला विचार नंतर याचे उत्तर"
या अनपेक्षित उत्तराने थोडासा गांगरुन धृमण पुढे म्हणाला, "आणि धुंगारण्यातून येताना सतत मला पोटऱ्यांवर मार बसत होता तो काय प्रकार आहे?"
धर्वण परत हसून म्हणाले, "आता निघतोस का नाही, सुर्यास्ताच्या आत पोहोचायचे आहे ना? परत धवलिकेला माझ्याकडे सोडायला येशील तू, कदाचित नंतरही येशील वारंवार तेव्हा कधीतरी एकदा तुलाच उकलेल ते गूढ"

<गोष्ट लिहीणारे मेंदूमधले थ्रेड>
च्यायला संपली एकदाची. डोक्याला ताप. शेवटच्या दोन्ही प्रश्नांची उत्तरे आहेत माझ्याकडे, काहीतरी फिलॉसॉफिकल लिंका जुळवायच्या आपल्या. पण अशी उत्तरे गोष्टीत सांगितली नाहीत की भारी वाटते एकदम. हे पोस्ट करण्यापूर्वी परत एकदा वाचणे म्हणजे शिक्षा आहे. गोष्ट नको पण टॅग आवर.
टॅग गाळले, फक, कूल गाळले तर कसे होईल. नको तसे.
मधेच धृमणाला मारुन टाकावे, असे मनात आले होते, झाडावरुन उतरताना पडून मरतो तो असे. तिकडे त्याचा भाउ पण मरतो युध्दात. मग धवलिका गंध घेऊन जाते त्याच्या राज्यात आणि राज्य करते. असे सगळे मनात आले होते पण लयच इनसेन्सिटीव्ह झाले असते.

होल्सेल मधे झाले हे पोस्ट एकदम.
</गोष्ट लिहीणारे मेंदूमधले थ्रेड>

***

बोधकथा-३

2009-06-27T21:29:00.000-07:00

माझ्या पूर्वीच्या बोधकथा फारच लांबड्या आणि रद्दड होत्या असे मला जाणवले. मी परत वाचून नाही बघितल्या पण मला आतून जाणवले तसे. ही पण रद्दडच होईल.
*

ही मन्याची गोष्ट आहे. मन्या एक साधा, सरळमार्गी, पापभिरू-बापूबिरु मुलगा होता.
पापभिरू-बापुबिरु टर्म बद्दल स्पष्टिकरण गरजेचे आहे. मुळात बापुबिरु वाटेगावकर हा एक चांगला रॉबिनहूडसदृश मनुष्य होता असे खटाव तालुक्यातील व आसपासच्या भागातले लोक मानतात. मीपण तसेच मानतो (बरेच लोक तसे मानत नाहीत)
पापभिरू-बापुबिरु म्हणजे, जो शक्यतो पापभिरु असतो पण त्याच्याबाबत कुणी काही अन्याय/पाप केले की चिडतो आणि मग त्रास देतो. म्हणजे ज्याला वाईट लोकांशी वाईट वागावे लागते तेपण वाईटांनी खोडी काढल्यावर असा मनुष्य. मग तो वाहवत जाउन पर्मनंट वाईट बनतो. मूळचा मनाचा चांगलाच असतो तो पण.

तर मन्या तसा होता, म्हणजे अन्याय झाल्यावर डायरेक्ट हिंसाबिंसा नाही, आपल्यावर अन्याय करणाऱ्यांचा जमेल तसा कॉन्फरन्स ब्रिजवर जाहीर अपमान करणे किंवा ५० एक लोक असतील अशा महत्वाच्या ईमेल-चेन मधे अशा लोकांचे अज्ञान दाखवून त्यांचा पोपट करणे ही त्याची मोडस ऑपरेंडी. असो, तर गोष्ट सुरु.

मन्याच्या आयुष्यात अशी फेज आली की त्याला वाटले, खूप झाले वाईट वागणे. व्यवहारात असेच करावे लागते म्हणून किती दिवस करायचे? आपण आता एकदम चांगले वागायचे.
मन्या प्रचंड मेथोडिकल प्राणी.
रोज आपण सर्वात जास्त वाईट वागतो त्या क्षेत्रात चांगले वागणे जमले तरच खरे. म्हणून त्याने नोकरीत चांगले वागायचे ठरवले. तो प्रोफेशनल होताच पण चांगले वागण्यात नक्कीच कमी पडायचा.
आपण काय करतोय त्याबबतीत फंडे क्लिअर असावेत म्हणून त्याने "चांगले वागायचे" म्हणजे कसे याचे नियम ठरवले -
१. वाईट लोकांशी शक्यतो वाईट वागायचे नाही. वाईट कोण वगैरेची व्याख्या त्याला गरजेची नाही वाटली. ज्याचे त्याला कळत असते कोण वाईट आहे ते.
२. कुठल्याही मेलमधे किंवा कॉलवर "टू द पॉईंट" उत्तरे द्यायची, वैयक्तिक पूर्वग्रह प्रदर्शित करायचे नाहीत.
३. स्वत:वरही अन्याय होउ द्यायचा नाही. स्वत:वर अन्याय होत आहे असे वाटल्यास करणाऱ्यांना सरळ सांगायचे - हे चूक आहे. बदला म्हणून आपण काही चूक वागायचे नाही.
मन्याच्या मते तिसरा पॉईंट महत्वाचा होता, बरेच संत लोक स्वत:वरच्या अन्यायाची दखल घेत नाहीत, जे चूक आहे असे त्याला वाटायचे.
असे एकुण ग्रॉउंडवर्क झाल्यावर त्याला वाटले आपल्याला हे जमू शकते कारण वागणुकीत जास्त काही बदल नाहीयेत. फक्त स्वत:हून कुणाची खोडी काढायची नाही, आणि कुणी आपली खोडी काढली तर तिसऱ्या नियमानुसार वागायचे.

त्याने तसे वागायला सुरु केले. दिवस चालले होते, साधारण महिना झाला तरी कोणी काही दखलच घेईना. म्हणजे कुणी दखल घ्यावी म्हणून त्याने असे वागणे सुरु केले नव्हते, पण लोकांना इन जनरल कळायला पाहिजे की हा किती चांगला वागतोय ते. लोक दखल घेत नाहीयेत हे बरेच आहे असे म्हणून त्याने चांगले वागणे सुरुच ठेवले.

दिवस तसे वाईट होते, मंदीचे होते. त्याच्या ऑफिसला कळून चुकले आपल्या अस्तित्वाचा प्रश्न आहे, ऑफिसने मोहिम हाती घेतली - सगळीकडे आपला प्रेजेन्स दाखवायचा. ईतरांनी म्हणले पाहिजे, हे लोक नसतील तर शक्य नाही बुवा क्लायेंटला सांभाळणे.

मन्यालाही ऑर्डर्स मिळाल्या की, दुसऱ्या सेंटरमधल्या कुणालाही अनॉफिशीयली मदत करायची नाही.

मग एक स्कँडल झाले. स्कँडल शब्दासारखे भयानक असे स्कँडल नाही, मन्याच्या मनातले स्कँडल - त्याला संभ्रमात टाकणाऱ्या दोन घटना -
१. दुसऱ्या सेंटरमधे एक अतिमहत्वाचा ईश्यू झाला, ज्यात फक्त मन्याच मदत करु शकणार होता. मन्याने आपल्या सर्व जुन्या मित्रमैत्रिणींच्या छोट्याश्या मदतीच्या याचना कठोर हृदयाने ठोकारल्या. मग ऑफिशियली त्याच्या स्वत:च्या सेंटरकडून आदेश आल्यावर त्याने एका फटक्यात सगळ्यांना मदत करुन ईश्यू संपवला.
मन्याच्या व त्याच्या सेंटरच्या स्तुतीचे मेल वाहू लागले. आपल्या चांगले वागण्याच्या निग्रहानुसार त्यानेपण लिहून टाकले- मी योग्य मार्गदर्शन केले तसेच इतरांनीपण मोलाचे काम केले. हे वाचून त्याची मदत घेणारे इतरेजनपण खूश झाले.

२. काही दिवसांनी दुसऱ्या सेंटरमधे परत तसा़च एक अतिमहत्वाचा फक्तमन्या ईश्यू झाला. मन्याच्या सेंटरमधे त्या इश्यूची विशेष कल्पना नव्हती तोवर त्याने आपल्या मित्रमैत्रिणींना कटकट नको म्हणून फटकन ऑफलाईन मदत केली.
जास्त लांबड न लागता सर्व रामायण संपले म्हणून तो शांत झोपी गेला. सकाळी उठून बघतो तर काय - ज्यांना मदत केली त्यांनी उगाचच जगभराला एक मेल केला की, "काल असे असे झाले व आम्ही सगळे आमचे आम्ही निस्तरले." एकुण मन्याची, तुमच्या सेंटरची गरज नाही आम्ही स्वावलंबी आहोत असा उग्र दर्प होता त्यात.
आता "चांगले वागणे"च्या तिसऱ्या नियमानुसार तुम्ही माझ्यावर अन्याय करत आहात असे तरी कसे सांगणार मन्या, तसे म्हणाला असता तर त्याला आपल्या साहेबांचे जोडे बसणार.
मग मन्याने ज्या मनुष्याला ऑफलाईन मदत केली त्यालाच ऑफलाईन जाब विचारला तर त्याला उत्तर मिळाले - एक ओशाळवाणा स्मायली.

हे सर्व काही स्कँडल वाटत नाही पण मन्याच्या मनात याने मोठ्ठे मंथन वगैरे झाले. पहिल्यावेळेला आपण बरोबर वागलो, दुसऱ्या वेळेला अगदीच आदेशाचे उल्लंघन नाही केले, बरोबरच वागलो. आपल्यावर बारीकसा का होईना अन्याय झालाच शिवाय तिसरा नियमपण पाळता येत नव्हता, सगळे फंडे गारद.
पूर्वी अशी काही कॉम्प्लिकेशन्स नव्हती हे जाणवले त्याला. तातडीने त्याने बोध घेतला व पूर्वीसारखे वागू लागला. नंतर एकदा दुसऱ्या घटनेचा त्याने बदलासुध्दा घेतला (पापभिरु- पध्दतीने)

अधेमधे मन्या सेंटी होतो व सगळ्या स्कँडलबाबत चिंतन करुन आढ्याला(नियतीला) प्रश्न विचारतो की, असे का वागावे लोकांनी?
गाण्याचा मूळ अर्थ सोडून गाण्याला आपल्या जीवनाशी रीलेट करण्याची मन्याची जुनी सवय. एक दिवस तो नुसरत आणि एडीची गाणी ऐकत होता.
फेस ऑफ लव्ह लागले, ओळी होत्या -

जिना कैसा प्यार बिना
इस दुनियामें आये हो तो
एक दुजेसे प्यार करो

मन्याला एकदम आठवले. "हो हो, असेच वाटले होते दुसऱ्या घटनेच्या आधी अनऑफिशीयली मदत करताना. काहीही होवो यार, आपण चांगले वागणे सोडून द्यायला नको होते राव"

पण त्यानंतर लगेच द लाँग रोड लागले -

And the wind keeps roaring
And the sky keeps turning gray
And the sun is set
The sun will rise another day...

We all walk the long road. Cannot stay...

लगेच मन्या स्वत:वर खूश झाला. पुढे कधीतरी वागू चांगले, सध्या तरी बरोबरच केले आपण च्यायला, असे म्हणाला. पुढे लाँग रोडच ऐकतच बसला लूपमधे.
**

तात्पर्य/बोध:
कसला आलाय डोंबलाचा बोध, बोर झालो मीच इथे. मागच्या कुत्र्यामांजरीच्या बोधकथा बऱ्या म्हणायची पाळी आली. तरीपण तात्पर्य हे लिहीलेच पाहिजे.

१. सगळ्यांशीच चांगले वागायला गेलात तर आपलेच वाईट होते.
२. संतलोक खरंच संत असतात, एकदा चांगले वागायचे ठरविले की पहिला बोध लक्षात ठेवायचा आणि तरीही चांगलेच वागायचे.

***

उल्लेखनीय डायलॉग्स

2009-06-20T12:33:00.000-07:00

आमच्या अपार्टमेंटमधला सर्वात मोठा(वयाने व ज्ञानाने) मित्र काही डायलॉग वापरुन, वेळोवेळी आम्हा उर्वरीत दोघांना योग्य ती समज देत असतो. आम्ही सर्वार्थाने लहान असल्याने व कसे वागावे याची काही पोच नसल्याने त्यांच्यावर अशी समज देण्याची पाळी वारंवार येते (बरेच डायलॉग हे एकाच अर्थाचे पण फक्त वेगळ्या शब्दात असतात)
खालील डायलॉग्स दिवसातून एकदाही ऐकायला मिळाले नाहीत तर कसेतरी होते -

१. मार्केट मे शरम नाम का एक सामान मिलता है, वो खरीद लेना सौ रुपये का खुद के लिये.

२. अता पता तो कुछ है नाही, आगये जबान लडाने हमसे.

३. कर दी देसी-पंती? खुदका कल्चर तो बिगाड दिया, गोरोंको भी बिगाड के छोडोगे तुम.

४. तुम्हारे गांव में कभी किसीने ऐसा किया था?

५. जाके अपने गांव में बोतल बनानेका कारखाना डालो, आगये सॉफ्ट्वेअर बनाने.

६. व्हिसा किसने दिया तुम्हे? / व्हिसा कब एक्सपायर होगा तुम्हारा?

७. एक खीच के दूंगा, चेहरे पे महाराष्ट्र/एम. पी. का नक्षा निकलेगा. (दोषी व्यक्तिनुसार राज्य बदलते) - हा लेटेस्ट डायलॉग, हल्ली हल्लीच पेपरमधे वाचला त्यांनी.

८. बद्तमिज इन्सान, तुम्हे देखके तो बद्तमिजी भी शरमा जायेगी.

९. सिव्हिलायझेशन के बारे मे तो सुनाही नही होगा तुमने.

१०.
(ऑफिसमधून उशीरा घरी आल्यास)
१०.१ एक बार पता चल गया, दिमाग नही है अपने पास, तो ऍक्सेप्ट करलो, क्यों हमेशा ट्राय करते बैठते हो?
१०.२ आगये रंगरैलिया मनाके? खालो अब चार निवाले, बरतन चमकने चाहिये.

११. जनमदिन कब है तुम्हारा, प्रशाद चढाके आवूंगा भगवानको तुम्हारे लिये.

१२. Are you out of your holy smoking, hippe freaking mind? (SNL मधे हा डायलॉग ऐकल्यापासून त्यांनी आपलासा केला आहे)

१३. (जेवताना)
यार, रोज खाना खाते हो, कभी भगवान का शुकर मानते हो? अकल के हिसाब से खाना मिलने लगा तो सालभर में एकाद रोटी के भी लाले पड जायेंगे तुम्हारे.

१४. मैं लायब्ररी जा रहा हूं, आ रहे हो? ओ सॉरी सॉरी, मैनेभी किससे पूछा.

१५. आज ऑफिसमें तुम्हारी बहोत याद आ रही थी फिर मैने डस्टबिनकी तर्फ देखा.

१६.
कॅज्युअल विचारपूस
काय झाला? बाळ रडत होता? - हा माझ्यासाठी राखीव.
कैसन छोटे ठाकूर? लूट ली इज्जते? - हा दुसऱ्यासाठी राखीव.

हे सर्व अपमानास्पद वाटू शकते पण ते अतीव प्रमापोटी आमच्याशी असे वागतात. म्हणूनच मी त्यांच्या आज्ञेनुसार हे लिहीले आहे.
आमची स्तुती करणारे ३-४ डायलॉगपण आहेत पण ते लिहीण्यास परवानगी नाही.

***

निरर्थक-४

2009-06-07T17:19:00.000-07:00

आज अशक्य, प्रमाणाबाहेर निरर्थक.
सवय लागली आहे आजकाल निरर्थकतेची. म्हणजे निरर्थक लिहायची, डोक्यात चक्रे तर कायम अशीच फिरतात. हात दुखेपर्यंत लिहीणार आज - महाभयानक असंबध्द, दुर्बोध झाले तरी हरकत नाही.
टॅगमधे लिहावे सगळे. प्रत्येकानेच टॅगमधे लिहावे खरे तर.

<सुरुवात> <!- जून निरर्थक आणि असंबध्द वैचारीक महिना आहे-->

<नो-नेम>
किती वर्षे, नाम, क्रियापद, विशेषण, कर्मणी, कर्तरी प्रयोग? मेज्जर रिफॉर्मची गरज आहे भाषेला. पुढे मागे मशिन्सनी टेक-ओव्हर केले तर त्यांना टॅग्जमधले वाचायला सोप्पे जाईल हे. मशिन्स खूश होतील, शक्यतो जेत्यांच्या बाजुला असावे आपण. मशिन्स हरली तर नुकसान काहीच नाही.

ढगाळ हवा कारणीभूत आहे असले काहीतरी विचार मनात यायला. मागच्या वेळी पाउस होता, आता ढगाळ हवा, मग कोवळे ऊन कारणीभूत आहे म्हणाल, मग कडक ऊन - आपला मेंदू कारणीभूत आहे शेवट. नाहीतर, जास्त काम केले की असे होत असावे.
काम एक भारीच. पूर्वी चांगले होते, कधी कुणाचा जॉब जाउ नये असे वाटायचे. वामनराव पैमहाराज जसे म्हणतात, सर्वांचे चांगले होउदे, तसे वाटायचे. आता जाता येता, कुणी दिसला तर, हा बरा आहे-हा राहुदे, हा बेक्कार आहे - ह्याला फायर करायला पाहिजे असे वाटते. सॉरी.
</नो-नेम>

<ऑफिसमधे घडलेला प्रसंग>
खोलीत ३ जणं होतो. मी ‘अ’ टीमचा, बाकी दोघे‘ब’वाले. मी निवांत, आमचे सगळे नीट चालायला लागले होते.

ब टीममधला एकजण दुसऱ्याला म्हणाला - "I can see 2 million pending transatcions in the queue".
दुसरा म्हणाला, "Wait...how can it be, I've got 1.5 million pending"

दोघांकडे बघून मी कुत्सितपणे म्हणालो, "So, whose problem is it, yours or yours?"
एकजण काय बोललाच नाही. दुसरा निरागस, तो म्हणाला, "It's our problem, dude"

मीपण काय म्हणालो नाही मग. सगळे मनातच बोललो नंतर - "That's the problem with english".
हा मनुष्य मला म्हणाला, इट्स ‘अवर’ प्रॉब्लेम. अवर शब्द चूक आहे इथे.
टेक्निकली अवरमधे मीपण येतो कारण मीपण आहे या खोलीत. आणि ह्यांची पेंडिंग ट्रॅन्जॅक्शन्स ही काही माझी समस्या नाही - तुम्ही बसा बोंबलत, आयॅम कूल.

हिंदीमधे तो म्हणाला असता, "ये हमारा प्रॉब्लेम है" - इंग्लिशसारखेच

मराठीत तो काय म्हणाला असता, - मित्रा(सारकॅस्टिक) हा ‘आमचा’ प्रॉब्लेम आहे.
‘आम्ही’ आणि ‘आपण’ मधे फरक आहे. नेटवर शोधायला पाहिजे याला काय म्हणतात. मिळाले
</ऑफिसमधे घडलेला प्रसंग>

<नो-नेम>
Long tireless quest is the very essence of any classical Mahakavya. महाकाव्याऐवजी ईपिक म्हणायला पाहिजे होते. असो. हिरोचा वर्षानुवर्षाचा विविधतेने नटलेला प्रवास असल्याशिवाय महाकाव्य होउच शकत नाही. मग प्रवास सुफळ असो वा निष्फळ असो. अनेक उदाहरणे आहेत यावेळेला.

राम, पांडवांचा प्रवास. सुमेरियन महाकाव्यामधे, ग्लिग्मेश आणि एंकिदुचा प्रवास. होमरचा युलीसीस तर भटकतच राहीला लेकाचा. फिनीश कालेवला वैनामेननच्या सफरीने भरलेले आहे. म्हणजे साधरणपणे एकच सूत्र असते. सगळे चांगले चालू असते, घराबाहेर पडायला लागते काहीतरी चांगल्यावाईट कारणाने. मग अथक प्रवास, कोण कोण लोक भेटतात. चित्रविचित्र प्राणी-पक्षी. राक्षस मारा, नद्या दुभंगा, वेश पालटून रहा, पोरी मागणी घालतात त्यांना नाकारा. वैनामेननसारखे कधी स्वत:च पोरीला मागणी घाला. मित्र मरतात, ग्लिग्मेशसारखा दिवसेंदिवस शोक करत बसा. मासे मारा. असे करत करत शेवट मग मोठ्ठे युध्द होते.
आणि आयुष्याचा प्रवास वगैरे काही रुपक नाही चालणार - ऍक्च्युअल फिजीकल प्रवास पाहिजे, तरच सारखे काहीतरी होत राहते.

आपल्यासारखे नसते राव ह्या महाकाव्यातल्या नायकांचे. मला पुणे-कराड-तासगाव प्रवासात प्रश्न पडणार, वाटेत अतीत येते का? तेथे एस्टी थांबली तर चहा टाकावा का कोल्ड्रींक, बास संपले.
मधेच खंबाटकी घाटात दहा तोंडांच्या अजगराने विळखा घातला आहे. तिथे गाडी थांबते. कंडक्टर म्हणतो, ज्याच्याकडे LG चा फोन आहे आणि ज्याने शिरवळला पाव किलो अंजीरे विकत घेतली तोच या अजगराची खांडोळी करु शकेल. मग आपल्या अंजिराच्या पिशवीकडे जनता बघणार. ठीक आहे, असे म्हणत उठायचे मग गाडीतून उतरुन अजगर बघुन ह्याचे दहातले एकतरी तोंड कुठे आहे हे शोधताना, एक जख्खड म्हातारा येणार आणि हातात एक तंबाखुची चंची देणार जी पुढे कुठतरी क्लायमॅक्सला उपयोगी पडेल.
हे असले व्हायला पाहिजे काहीतरी.

पण असले काही होत नसते म्हणूनच वाचायला बरे वाटते. असो ज्यांना ज्यांना महाकाव्य किंवा दर्जेदार फिक्शन लिहायचे आहे त्यांनी हे पुढचे लक्षात ठेवावे.
Long tireless quest, that's the crux - हर्क्युलीस, फ्रोडो, पांडव, अहब कुणाचीच प्रवासातून सुटका नाही झाली. कालपरवाचा तो अल्केमिस्टवाला सँटिगोपण फिरत होता येड्यागत - महानायकाने प्रवास हा केलाच पाहिजे.
</नो-नेम>

<वरच्या टॅगविषयी>
हा वरचा टॅग शो-ऑफ करणारा होता. वाचणाऱ्याला वाटायचे लिहीणाऱ्याने सगळे वाचले आहे खरंच एवढे काय काय.

.<अचानक रुममेटशी झालेला संवाद>
सुन, तेरे आँखोके सामने कभी अचानक हवामें धुंदलीसी आकृती बनती है कभी?
लहानपणी व्हायचे असे कधी कधी मला. कधीपासून दिसायला लागल्या तुला डोळ्यासमोर आकृत्या?
अभी, गॅलरीमें खडा था तभी हुआ.
काय करत होतास?
कुछ नही, सिगरेट पी रह था यार.
गेट आउट
.</अचानक रुममेटशी झालेला संवाद>

हां तर, हा वरचा महाकाव्यवाला टॅग शो-ऑफ करणारा होता, पण कुठल्याही विषयावर एक पान लिहायला, त्या विषयाचे चार ओळी वाचन पुरेसे असते.
महाकाव्याविषयी खरे आहे वरच्या टॅगमधले बरेचसे. पुरेसे पुरावे दिले आहेत.
</वरच्या टॅगविषयी>

<रुममेटशी झालेला संवाद_परत>
यार, ‘तुमसा कोई प्यारा, कोई मासूम नही है’ ये गाना किस मूव्ही का है?
शोधायला पाहिजे, करिश्मा आहे त्यात एवढे आठवते.
ढूंढ ना यार, मेरे मशिनपे पंगा है.
ह्म्म.
हा बघ व्हिडीओ, खुद्दार पिक्चर - अजून बरीच गाणी आहेत तिची इथे.
कुछ भी बोल साला, करिश्माने राज कपूरपे रिव्हेंज लिया है ना पूरा? This is poetic justice.
शंभर टक्के !
</रुममेटशी झालेला संवाद_परत>

<आयुष्य_जीवन>
अजून काहीतरी लिहीणार होतो, पण अचानक रुममेटने एन्ट्र्या मारल्या आणि विसरलो आता. म्हणून शेवटच करतो.
एकुण जीवन असे असंबध्द आणि नॉर्मल आहे. महाकाव्यातल्या नायकांप्रमाणे काही महत्वाच्या टास्कस नाहीयेत. खरेतर, महानायक लहानपणापासूनच महानायक होणार हे कळते. लहानपणीच ते राक्षसांना मारतात, न्यायनिवाडा करतात etc etc. आजुबाजुच्या गुरुजनांना व वडिलधाऱ्यांना माहित असते की हे प्रकरण भारी आहे. नाव काढणार.
मी लहान असताना गुरुजन कन्फ्यूज होते. एक सर बाबांना बँकेत भेटले, ते म्हणाले ह्याला सायन्सला घाला पुढे, गणित बरे आहे याचे. भुगोलाच्या एक बाई आईला मंडईत भेटल्या, त्या म्हणाल्या, ह्याला डॉक्टर बिक्टर नका करु हो, झेपायचे नाही. घरमालक आजोबा म्हणायचे, काय कळत नाही मला याचे. म्हणजे I was never destined to be a mahanayak.

त्यामुळे सारांश काय? आणि आयुष्य_जीवन टॅग सुरु केल्याचे कारण काय? तर, एकदा कळाले माणसाला की आपल्याच्याने काही भारी होणार नाहीये की ते नीट लक्षात ठेवावे. मग कशाचेच वैषम्य वाटत नाही. आणि जीवन सुखी होते. झेपेल ते, हळू हळू करत रहायचे मग.
</आयुष्य_जीवन>

</सुरुवात> <!-- इथे गोची आहे, <शेवट> असे पण चालेल >

***

...

2009-06-02T18:50:00.000-07:00

धो धो पाउस पडतोय. पाउस पडला की पब्लिक रोमॅंटिक होतं. सगळेजण म्हणतात भजी आणि चहा पाहिजे. लोक म्हणतात चांगली गाणी लावा. मग गाणी लावली की पब्लिक पाउस आहे म्हणून शांत गाणी लावा म्हणते. शांत गाणी बरेचदा उदास असतात. गझल फिजल. गझली हा प्रकारच उध्वस्त. संस्कृतात सगळीकडे सज्जन, दुर्जन , चंदन, गुलाब तर उर्दूत सगळ्यांचे प्रेमभंग आणि दारु. पावसात, चिकचिकीत कुठे जायचा कंटाळा येतो म्हणून नखरे सुचतात असले.
प्रेम, देशभक्ती आणि थेअरी ऑफ रेलेटिव्हिटी हे पूर्णपणे कळाले आहेत का कुणाला? मागचे लिहिले तेवढे सेंटी वाक्य मी लिहीले आहे याच्यावर विश्वासच बसत नाहिये. प्रेम म्हणजे किल-बिल मधले बिल आणि बेट्रिक्सचे प्रेम, तेच खरे. देशभक्ती म्हणजे, मागच्याच्या मागच्या वाक्यात देशभक्ती शब्द टाकायलाच नको होता, उदाहरण आठवत नाही लगेच.

लाईफमधे फंडे क्लिअर असणे फार महत्वाचे आहे. फंडे योग्य असोत किंवा अयोग्य, ते क्लिअर असणे महत्वाचे आहे. आपण बरोबर आहोत का चूक ते माहित असणेपण महत्वाचे आहे. बिलचे फंडे क्लिअर आहेत एकदम. तो म्हणतो - "बॅट्मॅन हा मूळात ब्रुस वेन आहे, स्पायडरमॅन हा मूळात पीटर पार्कर आहे. पार्कर, वेन यांना वेश चढवून स्पायडरमॅन, बॅटमॅन बनायला लागते. पण सुपरमॅन हा मूळातच सुपरमॅन आहे, त्याला वेश बदलून क्लॉर्क केंट बनायला लागते. हा महत्वाचा फरक आहे. तशी तू मूळातच नैसर्गिक असॅसीन आहेस..." आपल्या छोट्याश्या पोरीलापण मृत्यू समजावून ठेवला आहे बिलने. तडफडणारा मासा दाखवून.
कंपनीमधे मलिक म्हणतो, "मैं चंदू नही हूं", श्रीनिवासन नंतर म्हणतो, "मैं भी चंदू नही हूं".
हे सगळे असंबध्द आहे पण फंडे असे क्लिअर पाहिजेत माणसाचे.

मातीचा वास वगैरेपण येतो पाउस पडल्यावर. त्याचा परफ्यूम काढायला पाहिजे, लय पैसा मिळेल. पाउस पडतोय बेक्कार, एक जोडी गाडीवरून जाताना दाखवायची - टेबल लॅंडटाईप कुठेतरी. स्म्म्म्म करुन श्वास घेवून, मातीचा वास मला आवडतो म्हणणार हिरॉईन. मग हीरो आयलव्हयू म्हणणार, समोर लगेच आपला परफ्यूम. मुलगी, जिंगल आणि परफ्यूमचा आकार योग्य असेल तर चालेल परफ्यूम. असेलच असा एखादा परफ्यूम बाजारात.

पाणी बिळात भरते पावसाळ्यात म्हणून साप बाहेर येउन फिरत बसायचे चिपळूणला. इतकी वर्ष पाउस पडतोय, इतकी वर्षे बिळे बनतायत, सापांनी काहीतरी विचार केला असेल का? का अजुनपण चारपाच साप बुडुन मरतात?

पुस्तकांचा वासपण आवडतो लोकांना. नवीन पुस्तकांचा चांगला येतो. किंडल ई बूक रिडर घेतला तर तो वास येणार नाही. किंडलच्या प्लॅस्टिकचा वास आवडेल की नंतर. रेनकोट आणि छत्र्या पण येतात लगेच. काय अर्थ आहे वर्षानुवर्षे छत्र्या, रेनकोट वापरण्याला?
स्व-रुप पहा विश्वरुप नको, असा एक धडा होता विनोबांचा. त्यात एक राजपुत्र आणि राजा उन्हातून जात असतात. राजपुत्र म्हणतो चटके बसत आहेत पायाला, चामडे अंथरुया सगळ्या राज्यात जमिनीवर. राजा म्हणतो वेड्या त्यापेक्षा तु तुझ्या पायात चपला घाल. स्व-रुप पहा.
राजपुत्र जे म्हणाला तेच जर एडिसन, आईनस्टाईन किंवा गांधीजी म्हणाले असते तर.
त्याच धड्यात होते का हे?

पावसाळ्यात सर्दी होते लगेच लोकांना. सर्दीचे एक आहे, कुठल्याही ऋतुमधे पन्नास टक्के लोकांना गाठतेच ती. इतके वर्षे सर्दी होत आहे माणसाला. कुत्रीपण शिंकतात कधी कधी. इतकी प्रगती झाली, एक साधी गोळी नसावी की जी घेतल्या घेतल्या घसा खवखवायचा बंद होईल, सर्दी जाईल पाचेक मिनीटांत. काहीपण घ्या ३-४ दिवस असतेच.

पाउस बरा असतो, पिकांना पाणी , पोरांना होड्या etc. पावसाला लाच द्या. बेईमानी का धंदापण ईमानदारीत नाही. पैसा झाला खोटा !
*

हे लिहायची काही गरज नव्हती खरे तर. नाव योग्य आहे ब्लॉगचे.
***

नवीन म्हण

2009-05-31T11:19:00.000-07:00

नवीन म्हण

"आई आजारी, बाप पुजारी"

शब्दार्थ - आई आजारी पडली असताना तिची शुश्रुषा करण्याचे महत्वाचे काम सोडून, बाप देवाची पूजा करत बसला आहे.
भावार्थ - सर्वांच्या दृष्टीने महत्वाचे व तातडीचे काम करणे सोडून आपलेच काहीतरी कमी महत्वाचे काम करत बसणे.

ही म्हण वापरता येईल असे बरेच प्रसंग असतात. दोनचार उदाहरणे बघू.

उदाहरण १.
सुरेश आणि रमेश आपले सामान नवीन घरी नेत होते. दोघांनी सोफा उचलायला हात लावला, अचानक रमेशने हात काढला आणि म्हणाला,
"सोफ्याच्या लेदरवर डाग कसले पडलेत? सुरेश थांब, तू धर सोफा असाच, मी लांबून बघतो जरा, हे डाग किती ठळक आहेत ते"
यावर सुरेश म्हणाला, "रम्या लेका, एकट्याने एवढा जड सोफा धरला आहे मी, आता धड खालीपण ठेवता येत नाही, तुला आत्ता या क्षणी, टोचतायत का ते डाग? तुझे म्हणजे, आई आजारी आणि बाप पुजारी"

उदाहरण २.
"महाराज, गुप्तहरांनी वार्ता आणली आहे की, वायव्यदिशेने सम्राट पश्तुनकेतू सात अक्षौहिणी सैन्यासह आपल्या राज्यावर चालून येत आहे", प्रधानजी त्वरेने बोलत होते.
"ह्म्म, बरं एक सांगा प्रधानजी, वसंतोत्सवाची सर्व तयारी झाली ना?", महाराज वदले.
"होय महाराज, सर्व तयारी झाली आहे, आज्ञा असावी, निघतो आम्ही", प्रधानजी चरफडतच राजमहालाबाहेर आले व मनात म्हणाले, "आई आजारी, बाप पुजारी"

तिसऱ्या उदाहरणाची खरेतर काही गरज नाहीये, पण असुदे, आमच्या क्षेत्रातले आहे.
उदाहरण ३.
काहीतरी गडबड झाली असल्याने सर्व इंटरनॅशनल कॉल्स फुकट जात होते, त्यामुळे कस्टमरने इंटरनॅशनल कॉल सुविधा बंद केली होती. गणेशने दोन तास खपून यावरचा फिक्स प्रॉडक्शनमधे पाठवला. फिक्स टेस्ट करायला प्री-प्रॉडक्शन टीम इतका वेळ का घेते आहे याची चौकशी करता त्याला कळाले की टेस्टर आपली टाईमशीट भरण्यात व्यस्त आहे. गणेश त्याला म्हणाला, "गाढवा आधी हे टेस्ट कर, नंतर भरा तुम्ही किती तास काम केले ते, अवघड आहे कंपनीचं आपल्या, इथे आई आजारी अन्‌ बाप पुजारी"

***

टर्मिनेटर सॅल्व्हेशन

2009-05-28T04:46:00.000-07:00

टर्मिनेटर सॅल्व्हेशन

प: "पुढची १५ मिनीटे, हे गाढव येणाऱ्या पिक्चरांच्या जाहिराती दाखवणार. आमच्यासारखे महागाढव त्या बघुन परत नवीन पिक्चरला येणार"

फ: "ईंग्लिश पिक्चरमधे मध्यांतर का नसते? नेहमीची कारणे नकोत - लांबी कमी असते, लिंक तुटता कामा नये"

ब्रुस विलीसच्या ‘सरोगेटस’ पिक्चरची जाहिरात. फारच भारी जाहिरात एकुण.

प: "वॉचमनच्या वेळेस आपण वूल्व्हरीनची जाहिरात पाहिली, वूल्व्हरीन बघायला आलो तेव्हा टर्मिनेटरची पाहिली. आता टर्मिनेटरच्यावेळी सरोगेटस. धिस इज एंडलेस, थांबवले पाहिजे हे आपण"

फ: "काहीतरी कॉन्स्पिरसी थेअरी आहे याच्यामागे - आपल्याकडे मध्यांतर असते"

ब: प आणि फ, साल्यांनो, एकाने तरी हात काढा की खुर्चीच्या हॅंडरेस्टवरचा. सगळीकडे तेच, गाडीत, विमानात, थिएटरमधे. "handrests are supposed to be shared by passengers, आपापल्या हद्दीत हात ठेवला पाहिजे, तुम्ही लोक..."

प + फ: ओ मास्तर, चुकले आमचं. भाषण बंद करा पण.

प: पण सिरीयसली यार, आपण हे थांबवले पाहिजे, दर वेळेला नवीन प्रोमो, नवीन प्लॅन्स. पुढच्या वेळेला व्यवस्थित रीव्ह्यू बघूनच यायचे.

ब: वॉचमन, वूल्व्हरीन, टर्मिनेटर, सरोगेटस. एक लक्षात घेतलेस का आपण ग्राफिकल नॉव्हेल वरचे पिक्चर बघतो सगळे शक्यतो.

फ: ग्राफिकल नॉव्हेल म्हणजे काय?

टर्मि. सॅ.च्या पाट्या सुरु. प ताठ बसतो.

प: गपा रे, पिक्चर सुरु होतोय.

फ: अरे येड्या, तु कशाला सावरुन बसलास? तुला काय पिक्चरमधे काम नाही करायचय आत्ता. शूटिंग झाले त्यांचे आधीच.

ब: हा, हा, हा. शूsssश... खरंच सुरु झाला आता.

प: डायरेक्टेड बाय McG.हा काय प्रकार आहे. फ नेटवर बघ, McG कोण आहे.

फ: आत्ता लगेच?

प: डेटा प्लॅन कशाला घेतलास मग मोबाईलवर?

ब: मोबाईलशी खुडबुड नको रे आत्ता, McG नाव आहे त्या डायरेक्टरचे. चार्लीज अँजेल्स वाला. शांत बसा आणि बघा.
**

आता महत्वाचे काहीतरी लिहायला पाहिजे, सीरीयस एकदम. झंडू बाम नको.
***

निरर्थक -३

2009-05-26T19:07:00.000-07:00

निरर्थक -३, दिवसेंदिवस निरर्थकचे शेपूट वाढतच आहे.
*
देव आणि आठवणी या दोन विषयांवर बरीच पोस्टस वाचली मी मधे. लगेच आपला शहाणपणा दाखवायला मला "भूत आणि भविष्य" अशा सामाईक विरुद्ध विषयावर पोस्ट लिहावेसे वाटले.
पण भूत शब्दाचा अर्थ स्केअरी घोस्ट असा न घेता भूतकाळ असा किंवा भूतदया मधला भूत असापण घेतला जाउ शकतो. मग माझे टायटल ‘पूर्ण’ विरुद्धार्थी होणार नाही. भूत शब्द मल्टिपल पर्सनॅलिटी डिसऑर्डर की शिकार है.
"दानव आणि भविष्य" पण नको कारण दानव हेच बऱ्याच लोकांना देव वाटतात.
सगळा गोमकाला झाला, मेंदूमधे अशी धड्डाधड्ड validation exceptions येत गेली आणि अल्गोरिदमच गंडले फुल्ल मग असला काही आचरटपणा करण्याचा विचार मी सोडून दिला.
*

तर एकुण मला आठवणीच कमी असल्याने असे उलटे काहीतरी लिहायची इच्छा झाली असा मी निष्कर्ष काढला. तशा मोठमोठ्ठ्या आठवणी चिक्कार असतात प्रत्येकाला. पण सूक्ष्म म्हणावे असे काहीतरी आठवले पाहिजे. पूर्वी कसे आवडते शब्द लिहीले होते तसे बाकी पण सटरफटर काय काय आवडते ते लिहायला पाहिजे. भविष्यात सूक्ष्म आठवणी कमी पडू नयेत म्हणून आत्ताच पाउले उचलणे गरजेचे आहे. भविष्यासाठी तजवीज करणे मला फार आवडते. मी नोकरी करतो.
*

आवडती आडनावे
देवधर, पाटील, ढसाळ, ठाकरे, स्मिथ, पेज, पटाटा, ज्ञानसागर.

आवडती नावे
एप्रिल, समर(युध्द, वॉर, तबाही नव्हे - उन्हाळा), टँजरीन, केतकी, शंकर, अण्णा, काका, बापू, मन्या.
[अण्णा, काका, बापू ही नावे नाहीत सर्व/विशेष नामे आहेत असा गैरसमज होण्याची दाट शक्यता आहे - ही सगळी नावं पण असतात प्रगतिपुस्तकात. अण्णा का आण्णा ? ]

आवडते चौक
जुना संगम ब्रिज आणि आरटीओ रस्ता, नळस्टॉप, बिनखांबी गणेश मंदिराचा चौक, विंडसर आणि नीलचा चौक, मंडईतल्या दत्तमंदिराचा चौक - हा तर जीवनाचे कटू सत्य वगैरे सांगणारा चौक आहे, देव आहे, भाजी आहे, मिठाई आहे, ...

आवडते रस्ते
सिंहगड रस्ता, वाडिया कॉलेजच्या इथून ब्ल्यू डायमंडकडे जायचा रस्ता, ओंकारेश्वराचा पूल - हापण डेडली आहे, इकडे कार्यालय तिकडे स्मशान - लढा !

आवडत्या ओळी:
As we wind on down the road, our shadows taller than our soul
(Stairway to heaven)

बोर झाल्या सूक्ष्म आठवणी.

देव राहिलेच की यार. माईल्ड धार्मिक लोकांवर फार अन्याय होतो या जगात. माईल्ड सायन्सवाल्यांवरपण होतो. माईल्डपणावरच अन्याय होतो इन जनरल.
**

सौम्यस्मरणी

निबीड चकवणी
वेताळी आडवळणी,
वाट गारठवणी,
खर्ज घुबडगाणी
भूतांच्या आठवणी
काळजाची ठारचाळणी
रुधिराची साखळवणी
पापाची धमकावणी
पुण्याची चाचपणी
देवांची आळवणी
आर्त विनवणी
राउळाची ओळखणी
ज्योतीची तेजळणी
घंटेची किणकिणी
शक्तिची उजळणी
धाकधुक थांबवणी
मनाची शांतवणी
सौम्यस्मरणी

अरेरेरे, सरस्वतीदेवी कधी भेटली तर दोन कानसुलात देईल मला आणि म्हणेल - "शब्दांची नासवणी, काय ही फळकवणी".
असो. मीपण माईल्ड धार्मिक आहे, अंधाऱ्या निर्मनुष्य रस्त्याने मी एकटा चाललो असलो तर येडं लागते मला, मग मी एकदम मनापासून धार्मिक वागतो - पुढचे २-४ दिवस शिव्या देत नाही.
**

देवधर्म ज्यांना आठवला ते -
संवेद, मेघना (ह्या बिचाऱ्यांनी धर्मावर लिहिले आहे पण चालतयं की वो)

आठवणींवर लिहिणारी देवमाणसे -
भाग्यश्री, राज, अनिकेत
***

वाईट जाहिरात

2009-05-17T10:47:00.000-07:00

एका जाहिरातीचा मी तिरस्कार करतो. भयानक तिरस्कार ! एकदम "I hate it like a ..." प्रकारचा ईंग्लिश तिरस्कार.

कुठल्यातरी डास का झुरळ मारण्याच्या स्प्रेची जाहिरात होती ती. जाहिरातीत ती बाई कुठे कुठे कानाकोपऱ्यात स्प्रे मारायची आणि नंतर शेवटी एकदम कॅमेरासमोर उभे राहून डासांना असे काहीतरी म्हणायची - "यहाँ न आना....घर मेरा है". आणि ती हे म्हणते तो शॉट, लो-अँगल घेतला होता, मग स्प्रेची बाटली पकडलेला तिचा हात मोठ्ठाआ दिसायचा. त्यामुळे तर मला जास्तच राग यायचा. यायचा नाय, अजूनपण आठवून आठवून येतो. ती स्प्रेची कंपनी बंद पडूदे, दिवाळं वाजूदे त्यांचं. नको कुणीतरी टेकओव्हर करा.

मूळ मुद्दा ते विधान. माझा आक्षेप आहे तो भाग - "घर मेरा है"
यापुढचे माझे मत बऱ्याच लोकांना विनोदी, फालतू, मूर्खपणाचे वाटते, पण माझे ते "गंभीर" मत आहे. त्याच्यावर जास्त वाद घातल्यास मी मैत्री तोडण्याचा निर्णय घेवू शकतो. तशाच वॉर्निंगापण दिल्या मी बऱ्याच लोकांना, तेव्हा ते ताळ्यावर आले.

"घर मेरा है"
काय संबंध? ती बाई हे वाक्य आपल्या नणदेला, सासूला, वाटल्यास भावजयीला सुनावू शकते आमची काही ना नाही. नवरापोरांना पण ऐकव तशीच वेळ आली तर. वसुली अधिकाऱ्यांना पण ऐकवू शकता. म्हणजे घर खरंच तुमचे असो नसो तुम्हाला हे उच्चारायची परवानगी आहे. कारण कायदेशीररीत्या चुकीचे वाटले तरी बोलण्यात काहीतरी तथ्य असू शकते.

उदाहरणार्थ,
भाउबंदकीतले नवऱ्याचे वडिलोपार्जित घर असेल आणि दीर/चुलता अचानक हक्क मागायला आला, त्याचा घरावर कायदेशीर अधिकार असला तरी एखादी खमकी बाई म्हणू शकते -
"तुम्ही होतात परदेशी उंडारत, अधेमधे विचारपूस करायची राहिलीच, कधी सणासुदीचा एक फोन नाही.
सासूबाईंची तब्बेत एवढी बिघडली होती, पगार व्हायचा होता म्हणून एक हजार मागितले तर हा बाबा म्हणतोय...वहिनींच्या माहेरून आणा तात्पुरते !
बाहेर संडास बांधला, झालचं तर नवी टाकी, एवढी डागडुजी केली नियमित...खस्ता खाल्ल्यात या घरासाठी.
आता आलेत हक्क सांगायला, वडिलोपार्जित घर आहे म्हणे...काही मिळणार नाही हक्क - पोलिसात जा नाहीतर कोर्टात जा.
घर माझं आहे"
आता वरील उदाहरणात, घर नक्की कुणाचे आहे ह्या समस्येला अनेक पैलू, आयाम, अँगल वगैरे आहेत. त्यामुळे "घर माझं आहे" हे विधान चालून जातं. पण लक्षात घ्या, हा भावाभावातला वाद आहे.
[परदेशी राहणाऱ्या भावा, मला माफ कर. तुझी बाजू नाही मांडली. तूपण कदाचित भावच्या शिक्षणासाठी वगैरे खस्ता काढल्या असतील, पैशांवरुन वहिनीच्या माहेरुन कधीतरी तुझा अपमान झाला असेल etc etc,
पण आत्ता आपला मुद्दा तो नाहिये. त्याहून महत्वाचे आहे आपले.]

सारांश काय, तर माणसांमाणसात असे विधान कधीही करा, माझी काही हरकत नाही. कायदेशीर, नैतिक, सामाजिक दृष्ट्या चुकीचे असले तरी करा हे विधान, बघु कोण अडवतोय ते?
पण
प्राणीपक्षी, किटक यांना कुठल्या अधिकाराने तुम्ही म्हणता की "घर मेरा है"? घराचे जे काय सेलडीड झाले ते दोन माणसांच्यात झाले आहे, का आजुबाजुच्या चिमण्या, कावळे झुरळंपण चार सह्या ठोकून गेले? आपले वाद, आपला व्यवहार आपल्या जगात. त्यांच्या विश्वात तुमची का घुसखोरी? असे त्यांना खडसावणे चूक आहे. त्यांच्या जगात त्यांनीपण कदाचित विकत घेतले असेल ते घर. मूर्खासारखे त्यांना काय सांगता "मेरा है" म्हणून.
त्यांना मारता ते मारा, स्वच्छतेसाठी वगैरे मारायला लागते. ठीक आहे, काय प्रॉब्लेम नाही, जीवो जीवस्य समथिंग. पण हे असले असंबध्द, ऍक्रॉस द स्पेसीज हक्क गाजवणारे काहीतरी बरळू नका. स्वत:ला ज्ञानी समजणाऱ्या माणसाकडून असे बोलणे अपेक्षित नाही - जाहिरातीतसुध्दा !
*
लोकांना हे पटत नाही, पण प्राण्यापक्ष्यांना हे मनापासून पटते म्हणून ते मला न घाबरता बेधडक दिवाळी साजरी करायला येतात माझ्याबरोबर.

**

बास आता, या आठवड्यात जरा जास्तच झाले, आता महिना, दोन महिने ब्लॉग नाही.
***

काही नोंदी

2009-05-15T10:37:00.000-07:00

आज दांडी मारली आहे आणि दांडीफोन करुन १०-१५ मिनिटे झाली नाहीत तर लगेच कंटाळा आला.

एकाला विचारले काय करु? तो म्हणाला, mba कर. त्याला ‘आत्ता’ काय करु हा प्रश्न कळाला नाही असे नव्हे, पण तो दूरदर्शी आहे.
दुसऱ्याला विचारले काय करु? तो म्हणाला, माझे पैसे परत कर.
तिसऱ्या एकीला विचारले काय करु? ती म्हणाली, ब्लॉग लिही...पण मला रायटिंगला काय सब्जेक्ट्च नाय गावला.

<बालिश> 
काहीच करायला नव्हतं की. मला फारच कंटाळा आला होता. मग नां, मग नां, मी माझा हरविलेला सॉक्स शोधायचे ठरविले. सॉक्स तर बाबा काय मिळालाच नाही. पण दुसरीच एक गम्माडी जंमत झाली, मला नां सॅकमधे एक चिठ्ठी सापडली. ती चिठ्ठी म्हणजे, सांगू का? मी एरपोर्ट्वर असताना मज्जाच मज्जा बघितलेली, कंटाळा आल्यावर ती सग्गळी सग्गळी म्हणून त्या कागदावर लिहीली होती. आहे किनई खर्रच गंमत !
आई म्हणते तस्सेच झाले आगदी, "काखेत कळसा गावाला वळसा" चुक आहे वाटतं. हां "आग रामेश्वरी, बंब सोमेश्वरी". हेपण चुकलं वाटतं, मी पळतो विटी दांडू खेळायला तुम्ही बसा लिहीत.
</बालिश>

तर कंटिन्यू, मला रायटिंगला काय सब्जेक्ट्च नाय गावला पण लगेच लक्षात आले, ब्लॉगवर आपण जे काय लिहीतो ते सगळे सब्जेक्टिव्ह असतेच मग निराळ्या सब्जेक्ट्ची गरज ती काय, आं?
*
कसले मस्त, श्रीमंत असल्यासारखे वाटले खालचे हेडिंग लिहीताना

फ्रॅंकफर्ट विमानतळावरच्या नोंदी, दिनांक २७ मार्च २००९

१. सगळी वेगवेगळी, चित्रविचित्र माणसं, एअरपोर्टवर नाव-गाव-फळ-फूल खेळायला मजा येईल

२. काय भारी कोपरा पकडला आहे या बाईने, शेजारी खिडकी, मागे भिंत, खाली चार्जिंगसाठी सॉकेट. उठा हो काकू, विमान सुटेल.

३. ग्रॅंड परदेशी कुटुंब म्हणतात ते हेच ! नाही, ही तर ट्रॅव्हल कंपनीबरोबर आलेली माणसे आहेत. हा काय एजंट/मॅनेजर यांचा. एजंट तो एजंटच, जगात कुठेही जावा.

४. एअरपोर्टवर, टेडिबेअरचा मुका घेत फोटो काढण्यात काय पॉईंट आहे?

५. उठावे इथून, टूरवाली मंडळी लय कलकल करतायत.

६. कुठल्याही प्रकारचे जाकीट, जर्कीन घातलेले नाहिये असा एक मनुष्य दाखवा मला टर्मिनलवर !

७. धन्य झालो. बाकड्यांवर उड्या मारणाऱ्या मुलाला खाली ये सांगायला त्याची आई म्हणाली - "कम कम, फॉल डाउन".

८. पेन्सिलमागचे रबर दातांवर घासले तर दात स्वच्छ होतील का? व्हायला पाहिजेत, विज्ञान आहे भाऊ.

९. भांडण झाले आहे, तरी एकत्र चाललेत आपले, गावाला जायचे म्हणून. संसार म्हणजे तडजोडच हो.
*

नऊ, नऊच नोंदी ! दहा तरी करायच्या, मनसेला एक तरी जागा मिळणार.
***

निरर्थक-२

2009-05-13T18:48:00.000-07:00

स्पीडोमीटरचा काटा कनफ्यूज झाला होता. १२० अणि १२५ - दोन्हीच्या खुणा त्याला आपल्याकडे ओढत होत्या. जीप धड्डाधड ३-४ फूट उंच उड्या मारतच पुढे जात होती. गोळ्यांचे सूं सूं आवाज जीपच्या भसाड्या आवाजालासुध्दा चिरुन जात होते. मेंदूच्या सूचनांबरहुकुम मी अधे मधे खाली वाकत होतो. नेमके तेव्हाच मागून येणारी एखादी गोळी जीपच्या आधीच फुटलेल्या समोरच्या काचेतून आरपार जात होती. मागे एक नजर टाकली पण धूळीत नीट काहीच दिसत नव्हते, साधारण १०-१५ गाड्या तरी मागावर असाव्यात. वाळवंटात रस्ता असा नसल्याने, दूरचा तो अंधुक पांढरा ठिपका नजरेआड न होउ देता त्यादिशेने मी जीप पळवत होतो. गोळ्या चुकवण्यासाठी अधेमधे वेडीवाकडी वळ्णे घेत होतो.

मी ह्या भानगडीत कसा काय सापडलो? हे लोक माझ्या मागे का लागले आहेत? मला सगळे नीट आठवत का नाहीये? ह्या सगळ्या विचारांच्या गर्दीने डोके फुटेल का काय असे वाटत होते. घामाने चिंब ओले झालेल्या तरीही तापलेल्या खांद्याला अचानक हळुवार स्पर्श झाला. ती कण्हत म्हणाली, "एवढा...एवढा विचार करु नकोस आत्ता, एकदा फकीरगढला पोचलो की सगळे आठवेल तुला", कशीबशी मान उंचावून पांढऱ्या ठिपक्याकडे एक नजर टाकून काळजीयुक्त स्वरात पुढे म्हणाली "...सहीसलामत पोचलो तर". मी उगाचच तिच्यावर खेकसलो, "बाकी काहीच मला समजत आणि आठवत नाहीये, फक्त एवढेच कळते आहे की, आत्ता मी थांबलो तर मागचे ते हरामखोर आपल्याला क्षणार्धात संपवतील".

ती काहीच बोलली नाही. तिच्या रक्ताने भरलेल्या कुडत्याकडे बघताना मनात विचार आला - अजून तासाभरात उपचार नाही झाले तर ही तशीही मरेलच. तेवढ्यात अंदाजाने मी पटकन खाली वाकलो, एका हाताने तिचेही डोके खाली चेपले, एकामागोमाग एक तीन-चार गोळ्या वरुन गेल्या आणि पुढे कुठेतरी हरवल्या. माझ्या मनातला मगासचा विचार ओळखल्यासारखे ती म्हणाली, "ह्याच वेगाने जात राहिलो तर...तर अर्ध्या तासात पोहोचू आपण...मग मी कदाचित जगेन". मी वरमलो. मला दिलासा देण्यासाठी का कोण जाणे पण ती पुढे म्हणाली, "नाहीतरी, तू वाचवले नसतेस तर तिथेच मेले असते मी, शिवाय या पाण्याच्या बाटल्या पण त्यांच्या हातात पडल्या असत्या".

पाच सहा मिनीटे झाली असतील, गोळ्या चुकवत जीप पळतच होती. आता तो ठिपका जरा मोठ्ठा झाला होता, रेषाच. लांबवर पांढऱ्या भिंतीत छोटी कमान दिसत होती. बराच वेळा झाला, पाठलाग आणि गोळ्या चालूच होत्या. तिची काहीच हालचाल नव्हती, कण्हण्याचाही जास्त आवाज येत नव्हता पण मधेच ती मंद स्वरात "पाणी पाणी" असे पुटपुटत होती. गियरपाशी पाण्याच्या त्या २ बाटल्या होत्या. एका हाताने गाडी सावरत मी एका बाटलीचे टोपण काढणार तोच ती दचकून म्हणाली, "नाही, नको, त्या शेवटच्या २ पाण्याच्या बाटल्या आहेत, ते पाणी वाया नको घालवूस". मी परत खेकसलो, "अरे, पण जगातल्या शेवटच्या आहेत का या बाटल्या?" "तसंच काहीसं आहे, नाहीतर २ बाटल्यांसाठी कोण जीवावर...", तिने वाक्य पूर्णच केले नाही.

मी जमेल तेवढ्या सौम्य आवाजात म्हणालो, "हे बघ, आत्ता तू जर पाणी प्याली नाहीस तर..., आणि मी जवळ पाणी असताना स्वत:च्या डोळ्यादेखत कुणाला मरु देणार नाही", तिचा निश्चय माझ्या बोलण्याने अचानक डळमळीत झाला असावा, तिने मंद आवाजात विचारले "खरंच, थोडे पिउ का पाणी". तिला काही कळायच्या आत मी बाटलीचे टोपण उघडले आणि तिच्या तोंडावर पाणी ओतायला सुरुवात केली. साता जन्माची तहानलेली असल्यासारखी ती गटागटा पाणी पित होती.

त्याचक्षणी मला फकीरगढच्या कमानीतून १५-२० गाड्या भरधाव वेगाने येताना दिसल्या आणि माझ्या लक्षात आले की, पाठलाग गोळ्या पूर्णपणे थांबल्या होत्या. आता ही मुलगी वाचणार अशी माझी खात्री पटली.

पाणी पिणे सुरु असतानाच तिने माझ्याकडे मलूल पण आनंदी डोळ्यांनी बघितले, प्रथमच मला ती अत्यंत सुंदर आहे याची जाणीव झाली.
**

आता एखाद्याने एवढे सगळे रामायण सांगितल्यावर जर का, "हे स्वप्न होते" असे मला सांगितले आणि सांगणारा मनुष्य माझ्याहूनही अशक्त निघाला तर मी त्याला तुफान फटकावीन. पण मलाच स्वप्न पडले तर काय करा. आज मी जो उठलो तोच स्टन्‌ड होउन. पाच मिनिटे गादीवर बसून शांतपणे विचार केला - एकदम व्यवस्थित सिनेमास्कोप चित्र, सुंदर काल्पनिक नटी शेजारी आणि सिंदबादी धाडस. गाडीसुध्दा काय हाणत होतो मी - एकदम ट्रान्सपोर्टर मधला जेसन स्टॅथम(गरिबांचा ब्रुस विलीस).
असे सगळे आखीव-रेखीव स्वप्न का पडावे बाबा? मग आदल्या दिवशीच्या घटना आठवल्यावर सगळा उलगडा झाला.
**

१ दिवस आधी

दुपार
आम्ही तिघे, दुपारची कॉफी पित उभे होतो तळ्याशेजारी.
मित्र -१: लय काम आहे आज.
मी: हो मलापण लय.

मित्र -२: आत्ता या तळ्यात कुणी बुडायला लागले तर वाचवाल का?
मी + मित्र -१: मुलगी असेल तर वाचवीन.
मी + मित्र -१: सह्हीच, सेम विचार केला आपण.

मित्र -२: ह्म्म, हातात अंगठी बघुन उडी घ्याल का तशीच?
मी: अंगठी बघुन शक्यतो. प्रश्न बास आता पण.
मित्र -१: हो ना साला, आम्ही काय व्हिलन वाटलो का?
प्रश्न विचारत सुटलायस, "कॉफी विथ करण"ला आलोय का इथे?
आमचे सोड, तू तर लेका उडी घ्यायचा विचारपण नाही करायचास.
मित्र -२: उडी घेईन ना मी, पण गोरी पोरगी बुडत असली तरच मी उडी घेईन.
देसी असेल तर काय सांगता येत नाही.
मी: ऍक्च्युअली भारतात तसे करीन मी, अमेरिकेत उलटे करीन.
नाही, शक्यतो उडी घेईनच.
मित्र -१: ह्म्म, कोणीही असले तरी, मी उडी घेईनच असे काही नाही.
मी + मित्र -१: बोर झाला रे टॉपिक, बदलूया.

मित्र -२: सार्‌कॅस्टिक शब्दामधे पूर्वी सायलेंट पी असणार.
कुणीतरी एकजण विसरला आणि मग सगळेच चुकीचे स्पेलिंग लिहायला लागले.
*

रात्र
मित्र -१: अर्रे, सहीच पिक्चर लागलाय. ती ‘सहारा’ पिक्चरमधली नटी कोण ती?
मी: पेनेलप क्रुझ
मित्र -१: हां हां, पेनेलोप, तिचाच लागला आहे.
मी: कुठला?
मित्र -१: सहारा.
मित्र -२: नको तो पिक्चर. ती दरिद्री, एकच काळा टी-शर्ट घालून फिरते पिक्चररभर.
मित्र -१: मंद आहेस रे तू च्यायला, चला बघुया.
*

सकाळ
परके साहेब -१: गेला का फिक्स प्रॉडक्शनला?
मी: पाठवला आहे, प्री-प्रॉड टेस्टिंगमधे आहे

५ मिनिटांनी
परके साहेब -२: अरे, तो तुमच्या मॉड्युलचा एक अर्जंट फिक्स होता म्हणे. गेला का प्रॉडक्शनला?
मी: माझ्या मॉड्युलचा नाहीये तो. पण मी फिक्स पाठवला आहे, प्री-प्रॉड टेस्टिंगमधे आहे.

१० मिनिटांनी
परके साहेब -३: ...
मी: ...

शेजारचा: बंदूका घेवूनच तुझ्या मागे लागले आहेत रे सगळे आज
मी: हां ना राव, आमचा इश्यूपण नाहिये तो, लोकांची खरकटी काढण्यातच जन्म जाणार आमचा.
*

संध्याकाळ
आमचे साहेब: ऑं, चार चार पेनं, एक घेवू का?
मी: घे की बाबा, कशी काय आली माझ्या डेस्कवर एवढी पेनं, देव जाणे.
बायदवे, तुला कशाला पेन लागतं, सगळी कामे तर मी करतो.
आमचे साहेब: तुझ्या पगाराच्या चेकवर सही करायला.
**

यावेळी जरा महा-लांबडे व अति-निरर्थकच झाले. जावूदे, तसे मी लिहितो ते सगळेच पाल्हाळीक आणि निरर्थक असते.
***

अप्रतिम चित्र - चित्र ऑफ द मंथ

2009-05-10T19:53:00.000-07:00

"मिशन कंटाळा ब्लॉग रीव्हँप" अंतर्गत, कंटाळलेल्या आणि सुस्त माणसाचे चित्र शोधत होतो. आणि हे चित्र मिळाले! मिळाले म्हणजे काय, बघताक्षणी मुलगी जशी क्लिक झाली म्हणतात ना तसे क्लिकच झाले.
मी भित्रट असल्याने व कोणी कॉपीराईट इश्यू काढायला नको म्हणून परंपरेप्रमाणे लगेच त्याची एक कॉपी केली(वाट लावली).

कंटाळ्याच्या हेडरवर ते ताणले गेल्याने पूर्ण दिसत नाहिये म्हणून इथे टाकून ठेवतो कारण चित्राचा कागद आठवड्याच्या आत हरवणार हे निश्चित. लॅपटॉपवरचा फोटो चुकुन डिलीट होणार किंवा महिनाभरात लॅपटॉपच गंडणार etc etc.

काय सुंदर चित्र आहे, म्हणजे मी काढलेले चित्र नव्हे. छान आहे ती चित्रातली कल्पना -
सेंट्रल थीम, मध्यवर्ती कल्पना, बुनियादी खयाल, κεντρικός θέμα !
बघुन डोळ्यात पाणी यायचे बाकी होते अक्षरश:

साधा वाटतो चित्रातला माणूस - पण मूर्तिमंत कंटाळा आणि आळस आहे हा मनुष्य.

निरखून बघितल्यास लक्षात येईल की तो काहीच करत नाहीये या क्षणी.
१. पुस्तक आहे: वाचत नाहिये.
२. सिगारेट आहे: ओढत नाहिये, बोटात अडकली आहे नुस्ती म्हणून आहे.
३. पाणी/ज्युस/दारु आहे: नुसता ग्लास आहे बाजुला, पीत नाहिये.
४. समोर टिव्ही नाहीये.
५. झोपला नाहीये, डोळे उघडे आहेत, शून्यात नजर आहे.
श्वासोच्छवास चालू आहे म्हणून जिवंत आहे म्हणायचे. [त्याचा काहीतरी विचारपण चालू असेल आणि तंद्री लागली असेल असे वाटल्यास ते साफ चूक आहे. तंद्री बिंद्री असले काय नसते, या चित्रात तरी नाही ऍट लीस्ट]

म्हणजे इन शॉर्ट, ‘नुसते बसलाय’ हा मनुष्य.
पी.ल. मधे, दुपारी आई जेव्हा हाक मारायची आणि विचारायची की, लोळतोयस का आणि काय करतोयस? तेव्हा "नाही गं लोळत नाहीये, बसलोय आपला" असे उत्तर द्यायचो मी.
हेच ते बसणे.
***

च्युईंगम...

2009-04-26T07:55:00.001-07:00

जड परिच्छेद

जीवनाच्या विविध स्थितींमधे प्रत्येक मनुष्यास एकतरी संतत-समस्या असते. उदाहरणार्थ -
बालावस्था : विविध आकारांच्या गोष्टी तोंडात पूर्णपणे घालता न येणे
कुमारावस्था : आवडती मुलगी जेव्हा जेव्हा बोलायाला येते तेव्हा गालावर पिवळीधम्मक तारुण्यपिटीका आलेली असणे
तारुण्यावस्था : वरिष्ठ अधिकारी बघतात तेव्हा नेमके युट्युब उघडे असणे आणि एरवी दिवसभर काम केले तरी त्यांनी चक्कर न टाकणे
वृद्धावस्था : रस्ता ओलंडायला सुरु करताच अचानक गाड्यांचा महापूर येणे
जड परिच्छेद समाप्त

बाल आणि कुमार वयातला मेज्जर प्रॉब्लेम म्हणजे च्युईंगम/बबलगमचा फुगा न करता येणे. शिट्टी वाजवता येणे आणि च्युईंगमचा फुगा करता येणे हे शालेय जीवनातले अतिशय महत्वाचे धडे आहेत, हे धडे ऑप्शनला टाकणे म्हणजे भूगोलाच्या पेपरमधे त्रिभुज प्रदेशांचा प्रश्न ऑप्शनला टाकण्यासारखे आहे.
पण बरेचदा योग्य मार्गदर्शनाअभावी मुले हे करु शकत नाहीत. मला चांगली शिट्टी वाजवता येते पण माझ्याहून दमदार शिट्टी वाजवणारे अनेक पाहिले आहेत मी, त्यामुळे मी हे शिकवू ईच्छित नाही. पण च्युईंगमचा फुगा [यापुढे: चिंफू] बनवण्यातला मी एक अग्रणी व स्वयंघोषित तज्ज्ञ आहे. मला माहित आहे माझे वय कमी आहे आणि एवढ्यातच मी स्वत:ला तज्ज्ञ म्हणतोय पण नजरथच्या ‘लव्ह हर्ट्स’ मधल्या ओळी(सोयिस्कर) येथे लागू होतात - "I’m young, I know - But even so - I know a thing or two..."

यापुढील लिखाणाची विभागणी विविध प्रकरणात केली आहे कारण विषय सविस्तरपणे मांडायचा प्रयत्न आहे. कुठलीही गोष्ट मूळापासून संपूर्ण शिकली आणि समजली की ती आयुष्यभर लक्षात राहते. ब्लॉगच्या मानाने महासविस्तर असले तरी विषयाच्या मानाने छोटेच आहे हे लिखाण.

अनुक्रमणिका
पूर्वसूचना
च्युईंग/चिंफू - नैतिक चौकट व काही अलिखीत नियम
चिंफु कधी बनवावा चिंफु कधी बनवू नये
चिंफु बनवण्याची प्रक्रिया(सचित्र)
पाठ १ पाठ २ पाठ ३ पाठ ४
पाठ ५ पाठ ६ पाठ ७ पाठ ८
मराठी प्रतिशब्द उपसंहार
शब्दसूची

*हे सर्व एका बैठकीत वाचाण्याचा प्रयत्न केल्यास होणाऱ्या परिणामांना मी जबाबदार नाही.
-------------------------------------------------------------------------------------------------

पूर्वसूचना
१. च्युईंगम शरीराला हानिकारक असू शकते, आमचे सर म्हणायचे च्युईंगम खाल्ले की कॅन्सर होतो.
२. एकाच दिवसात अनेक च्युईंगम गिळल्यास ऑपरेशन काढून ती काढावी लागतात
३. प्रत्येकाने आपल्या वा आपापल्या पालकांच्या जबाबदारीवर च्युईंगम खावे
४. च्युईंगमचा उगम, पहिले च्युईंगम कोणी बनविले, पहिला चिंफू[च्युईंगमचा फुगा] कोणी बनविला, सर्वात मोठा चिंफु कुणी बनविला अशी माहिती येथे मिळणार नाही, विकी आहे त्यासाठी.
अनुक्रमणिका

च्युईंगम/च्युईंगमचा फुगा - नैतिक चौकट व काही अलिखीत नियम
सर्वच अलिखीत नियम लिखित स्वरुपात जतन केले पाहिजेत या मताचा आहे मी. त्याशिवाय एखाद्या बाबीच्या संदर्भातली नैतिक भूमिका कशी विषद करता येणार? बऱ्याच बाबतीत नीति अनीतिच्या सीमा धुसर असतात पण च्युईंगमबाबत तसे नसल्याने च्युईंगम खाण्याच्या व च्युईंगचा फुगा बनविण्याच्या प्रक्रियेची नैतिक चौकट समजावणे सोप्पे आहे. पुढे प्रत्येक अलिखित नियम व त्यामागची नैतिक भूमिका मांडली आहे -

१. एकावेळी एकच च्युईंगम खावे:
विविध आकाराची च्युईंगम बाजारात मिळत असल्याने कधी एखादे च्युईंगम छोटे वाटायची शक्यता आहे. अशावेळी २ छोटी च्युईंगमस्‌ एकत्र तोंडात टाकण्याचा मोह होईल पण तसे करणे म्हणजे हजर च्युईंगमचा अपमान आहे. याउलट, जर तुम्ही च्युईंगम तोंडात टाकणार त्यावेळेला कुणी मित्रमैत्रिण आले तर अर्धे च्युईंगम त्यांना देवू नये. च्युईंगम म्हणजे काही बर्फी/गोळ्या/तीळ नव्हेत वाटून खायला. प्रत्येक च्युईंगमची स्वत:ची फुगा बनविण्याची एक क्षमता असते तिंस अशा गोष्टींनी हानी पोहोचते.

२. च्युईंगम कचराकुंडी सोडून कुठेही फेकू/चिकटवू नये:
आज समाजात च्युईंगमची जी काही बदनामी झाली आहे ती मानवाच्या अशा निष्काळजी वृत्तीमुळेच. तुम्ही पर्यावरणप्रेमी असाल नसाल पण च्युईंगमला कचराकुंडीत टाकणे हे प्रत्येक सुजाण मनाचे कर्तव्य आहे. असे केले तरच त्याचा पुन्हा वापर होउन नवे च्युईंगम बनू शकते. कुणाचीतरी टिंगल करण्यासाठी, मजा करण्यासाठी म्हणून कधीही ते बाकावर/केसात/शर्टाला चिकटवू नये. कितीही चघळा, चावा, ताणा च्युईंगमला काही वाटत नाही. पण असे नाही तिथे चिकटवले की इट फीलस्‌ युज्ड ! त्याला गृहित धरुन त्याचा वापर केला आहे असे वाटून त्याच्या भावना दुखावतात. [कुणाच्या शर्टाला कुणी नाठाळाने च्युईंगम चिकटवले असल्यास उलट्या बाजुने ईस्त्री करा, निघुन पडेल ते - केस, बाक यांच्यावर नको हा प्रयोग]
आजकाल रयतेत जागरुकता वाढीस लागली असून जनता च्युईंगमला त्याच्या रॅपरमधे गुंडाळूनच त्याला कचराकुंडीत टाकते. इथे मला च्युईंगमद्वेषी लोकांना सांगावासे वाटते - "All that litters is not the chewing-gum"

३. कमीत कमी हाताळणी:
प्रथम तोंडात टाकताना, च्युईंगमचा तोंडावर चिकटलेला फुगा तोंडात ढकलताना आणि च्युईंगम फेकून देताना या तीन वेळा सोडल्या तर ईतर कधीही च्युईंगम हाताळू नये. फुगा काढण्यासाठी फक्त तोंडाच्या अवयवांचा वापर करावा. च्युईंगम तोंडात असताना कुणी काही खायला दिले आणि च्युईंगम टाकून द्यायची ईच्छा नसेल तर त्याला हातात घेवू नका. शेवटच्या दाढेमागे चिकटवून ठेवा, म्हणजे खाताना मधे मधे येणार नाही.

४. च्युईंगम चावण्याचा कमाल व किमान कालावधी:
च्युईंगम किमान दोन तास तरी खाल्लेच्च्च्च पाहिजे. च्युईंगममधला गोडवा संपल्यावर तातडीने ते टाकून देणे म्हणजे दूध देत नाही म्हणून गायीला खाटिकाकडे पाठविण्यासारखे आहे ! इथे मुद्दा क्रमांक २ मधील सर्व विवेचन लागू होते. पूर्ण रसास्वाद घेवून लगेच च्युईंगम फेकून देणारा एकतर कर्मदरिद्री किंवा करंटाच. तशाच अपवादात्मक परिस्थितीत लगेच च्युईंगम टाकून देणे नैतिक ठरते - थोर माणसे किंवा गुरुजन आल्यास.
कमाल कालावधी अनंत ! कितीही वेळ खावा.

थोडक्यात काय तर, खाणे/चावणे/फुगा काढणे/शेवट टाकून देणे ह्या साहजिक क्रिया सोडल्यास बाकी काहीही करताना मी माझ्या आवडत्या पुस्तकाला अशीच वागणूक देइन का असा विचार करावा.
अनुक्रमणिका

चिंफु कधी बनवावा
१. भांडण हमरीतुमरीवर आले असताना, समोरच्याने बिनतोड मुद्दा मांडला व आपल्याला काही उत्तर सुचले नाही तर एक फुगा बनवावा, आणि ट्टाप आवाजाने फोडून दुसरीकडे बघावे
२. "मग मी काय करु", "मला काय त्याचे", "हू केअर्स", "काय बोर मारतोय", "माहिते, लय मोठा बॉन्ड आहेस", "बरोबर आहे सगळे पण आपण काय करु शकतो आता?"
वरिलपैकी कुठलेही वाक्य म्हणायचा प्रसंग आला असताना चिंफू काढावे. बास. बथाव
३. काहितरी अफलातून सुचल्यावर
४. आयुष्यात अचानक नैराश्य आल्यास, आपण युजलेस आहोत असे वाटल्यास.
५. मॅच बघताना
६. एकटेच बसून कुणाची वाट बघत असल्यास
चिंगमचा फुगा बनवायचे प्रसंग लाखो असतात, ते ओळखायला शिकले पाहिजे - सरावाने जमेल. प्रत्येक प्रसंगात मोठ्ठा फुगा काढून तो तात्काळ फोडून, फाफेसारखा ट्टॉक्क आवाज काढणे महत्वाचे आहे.

चिंफु कधी बनवू नये
१. दिवाळीत पूजा सुरु असताना - बाबा रागावण्याची शक्यता असते.
२. शाळेत तास सुरु असताना - सर हाणणारच की.
३. मिटिंगमधे साहेब बोलत असताना - वार्षिक ऍप्रेजलवर वाईट परिणाम होउ शकतो, पर्यायाने कमी पैसा, पर्यायाने कमी च्युईंगम, कमी फुगे...
४. कुठलेही बिल भरायच्या रांगेत - बाकीची लोके वैतागतात, त्यांना वाटते की रांग पुढे सरकतच नाहिये बराच वेळ.
५. सिंगापूरमधे - तिथे च्युईंगमच खावे का नाही प्रश्न आहे, काहीतरी कायदा आहे म्हणे त्यांचा.
६. अस्मानी/सुल्तानी संकंटांच्या वेळी - च्युईंगम खाणे म्हणजे "टू ऍक्ट कूल" असे समजतात लोकं, त्यात चिंफु बनविणे म्हणजे तर महाकूल.
[ तुम्ही च्युईंगम खात असाल तेव्हा कुणी नदीत बुडत असेल व तुम्हाला पोहता येत नसेल तर पहिल्यांदा च्युईंगम टाकून द्या. विमानाचे अपहरण झाले असल्यास दहशतवाद्यासमोर फुगा आज्जिबात काढू नका, लवकर मराल]
७. अंघोळ करताना - तोंडाला साबण लावताना फुगा साबणाला चिकटला तर ऑफिसला जायला उशीर होतो.
थोडक्यात, केव्हाही सारासार विचार करुनच चिंफू काढा. खेरीज ज्यांना समाजाचे नियम न जुमानता गौरी देशपांडेच्या नायिकांप्रमाणे रहायचे आहे त्यांनी कुठेही कधीही फुगे काढावेत, दे आर मोअर दॅन वेलकम.
अनुक्रमणिका

च्युईंगचा फुगा बनवण्याची प्रक्रिया(सचित्र)

पाठ १ योग्य च्युईंगम निवडणे
अतिशय सोप्पे आहे. बाजारात मिळणारे सर्वच च्युईंगमस्‌ साधारणपणे चांगले फुगे प्रसवू शकतात. फरक असतो तो स्वाद आणि चवीत. माझा अनुभव असा आहे की फारच नवीन कुठलातरी फ्लेव्हर असलेल्या च्युईंगमपासून मोठा फुगा होत नाही. [उदाहरणार्थ आल्याची चव, खसची चव] पण छोटा का होईन फुगा हा होतोच. अजुन एक निरिक्षण असे की आयताकृती लाद्या असलेले व प्रत्येक तुकड्याला स्वत:चे रॅपर असेल तर त्या च्युईंगमपासून मोठा फुगा होतो. औषधाच्या गोळ्या मिळतात तशा पाकिटात मिळणाऱ्या च्युईंगमचा तर फारच छोटा फुगा होतो. "आत च्युईंगम आणि वर गोळी" किंवा "आत कसलातरी गोळी आणि वर च्युईंगम" असला संकरित प्रकार पण शक्यतो टाळा. आजकाल दात स्वच्छ व पांढरे ठेवणारी च्युईंगमस्‌ मिळतात ती वापरली तर उत्तम !
असो. तुमच्या आवडीनुसार कुठल्याही च्युईंगमने सुरुवात करा. [मासे खायची चव जशी डेव्हेलप होत जाते तसे तुम्ही नंतर आपसुकच चांगली च्युईंगमस्‌ वापरायला लागाल]

पाठ २ च्युईंगम पूर्ण रसग्रहण
च्युईंगम तोंडात टाकल्यावर पहिली दहा मिनिटे त्याचा पूर्ण आस्वाद घ्या, फुगा करायचा प्रयत्नपण नको. यावेळी फुगा होतो पण मग च्युईंगमचा रसभंग होतो. थोड्या वेळाने तुम्हाला लक्षात येईल की तोंडात असलेला पदार्थ बेचव झाला आहे, हीच पाठ ३ ला जायची योग्य वेळ.
अनुक्रमणिका

पाठ ३ च्युईंगम सर्वंकषरीत्या चावणे
चिंफु बनविण्यात सर्वात मेहनतीचे काम. रसहरणापश्चात च्युईंगमला चाव चाव चावावे. लंपनच्या भाषेत एकोणीस हजार तीनशे सदुसष्ट वेळा चावा. असा एकही दात असता कामा नये की ज्याने च्युईंगमवर घाव घातला नाही. सरावाने कधी थांबावे ते कळेल पण साधारणपणे जेव्हा च्युईंगममधे एकप्रकाराचा एकजिनसीपणा येतो आणि त्याबरोबरच ते अमीबाप्रमाणे कोणताही आकार घेउ शकते तेव्हा पाठ चार कडे वळावे.
[कधी कधी खूप चावल्यावर, लाळ कमी झाल्यासारखे वाटते किंवा कोरड्या ढेकरा येतात अशा वेळी ५ मिनिटे चावणे थांबवावे, पाचच मिनिटात मुखांतर्गत स्थिती पूर्ववत होईल मग पाठ ४ मधली कृती करा]

पाठ ४ च्युईंगमची पातळ लादी बनविणे

आता च्युईंगमला तोंडाच्या पुढच्या भागात खेळवावे. दातांच्या मागच्या बाजूचा वापर करुन त्याची पातळ लादी करायचा प्रयत्न करावा, लादी जेवढी पातळ होईल तेवढी चांगली. परंतु हवाच धरु शकणार एवढी पातळा लादी नको.

नंतर जीभेने हळूच ताणून ही लादी तोंडाबाहेर आणावी यावेळेला काही भाग तोंडातच आत राहिला पाहिजे, फुग्याचा देठ असल्यागत. [आकृतीत लाल चौकटीत दाखविल्याप्रमाणे] आता फक्त च्युईंगममधे हवा सोडणे राहिले
अनुक्रमणिका

पाठ ५ चिंफु चिंफु, लॅंड ओ !

जीभ हळूच काढून घेवून आत हवा सोडावी आणि फुगा फुगवावा. ह्या क्षणी बेसिक चिंफु तयार आहे - पुढचे सगळे इम्प्रोव्हायजेशन. जेवेढी जमेल तेवढी हवा सोडून फुगे काढा. मोठ्ठे फुगे काढायला सुरुवात करण्याआधी दोन तीन छोटे छोट फुगे पटापट काढावेत [नारळ फोडण्याआधी कसा हलकेच आपटतात एक दोनदा तसे.]

*मोठ्ठा फुगा बनवायचा असल्यास शक्यतो पंखा सुरु असताना प्रयत्न करु नये, वाऱ्याने फुग्याच्या बाहेरील भिंती हलून कोमेजल्यागत होतात,मग त्या पूर्णपणे फुलु शकत नाहीत.

पाठ ६ चिंफु फोडणे
समाधान झाल्यावर, फुगा पूर्ण टरारला असताना खणखणीत आवाज होईल असे पाहून चिंफु फोडून टाकावा. फुगा मोठ्ठा असेल तर तो फुटल्यावर बरेचदा पापुद्रे तोंडावर चिकटायची शक्यता असते अशावेळी ते काढाण्यासाठी धसमुसळेपणा करु नये. शांतपणे तोंड आणि जबडा हलवूनच कमीत कमी हात वापरुन च्युईंगम पुन्हा तोंडात ढकलावे.
अनुक्रमणिका

पाठ ७ आवर्तने
एक ते सहा पाठांची आवर्तने करावीत. चांगला फुगा काढायला जमायला लागल्यास ईतरांस पण अशीच आवर्तने करावयास सांगावे

पाठ ८ काही नाही
सम आकडा असावा म्हणून हा पाठ आहे नाहीतर वर जिथे लिंक्स बनविल्या आहेत तिथे नीट दिसले नसते.
अनुक्रमणिका

मराठी प्रतिशब्द
च्युईंगम आणि बबलगम हे दोन्ही शब्द ईंग्लिशमधे एकमेकांऐवजी सर्रास वापरले जातात. परंतु च्युईंगम आणि बबलगममधे थोडासा फरक आहे. तो समजून घेण्यास थोडेसे विषयांतर करावयास लागेल.

ईंग्लिशमधे एक प्रसिध्द म्हण आहे - "At the end of the day, every bubble gum is a chewing gum". एखाद्या कलेत/शास्त्रात अत्त्युच्च प्रावीण्य मिळवणाऱ्याला त्यातल्या सर्वसाधारण बाबी माहित असतातच असे सांगयचे असते तेव्हा ही म्हण वापरतात. उदाहरण देतो -
माझ्या मित्राला जाम सर्दी झाली होती तेव्हा मी शेजारच्या फ्लॅट्मधल्या डॉक्टरांकडे जावू म्हणालो तर तो म्हणाला, "पण ते तर एम्‌. डी. गायनॅक आहेत". यावर हलकेच हसून मी म्हणालो -
"ऍट द एन्ड ऑफ द डे, एव्हरी बबलगम इज अ च्युईंगम"
तर सांगायचा मुद्दा हा की, बबलगम हे खास फुगे काढण्यासाठी विशेषकरुन बनविलेले च्युईंगमच होय. त्यात च्युईंगमचे सर्व गुणधर्म असतातच. पूर्वी च्युईंगमस् चिकट व घट्ट असत. काळाच्या ओघात बबलगमस्‌ला ही च्युईंगमच म्हणू लागले पण ही अर्थछटा लोकांना कळावी म्हणून हा म्हणप्रपंच.

च्युईंगमला मराठीत वेगळा शब्द असल्यास माहित नाही. प्रत्येक ईंग्लिश शब्दाला मराठीत प्रतिशब्द असावा का? तो भाषाशुध्दीचा अतिरेक नाही का होणार? इत्यादी प्रश्न येथे गैरलागू आहेत. आजपर्यंत विविध देशात विविध कंपन्यांची अनेक च्युईंगमस्‌ मी विविध वेळी खाल्ली आहेत. खाल्ल्या च्युईंगमला जागावे म्हणून त्यांना मराठी प्रतिशब्द अर्पण करणे माझे कर्तव्य आहे.

च्युईंगम - चिंघळविंथ.
मूळ व्युत्पत्ती: चघळणे + डिंक. बोलीभाषेतील उच्चार "चिंगम" ला ट्रिब्युट म्हणून चिं ने सुरुवात तर रवंथ ला ट्रिब्युट म्हणून विंथ

बबलगमला मराठी प्रतिशब्द - चिंफुडिक
मूळ व्युत्पत्ती: च्युईंगम + फुगा + डिंक.
अनुक्रमणिका

उपसंहार
पाने संपतील पण च्युईंगमचा विषय संपायचा नाही, आणि संपवायचा म्हणला तरी कसा काय संपू शकेल - च्युईंगम कधी संपले आहे का?
च्युईंगममधला रस संपतो पण स्वत: च्युईंगम? शरीर नष्ट होते पण आत्मा? रुप जाईल, वैभव जाईल पण ‘स्व’त्व जाईल? कितीही चावा, त्यातला रस संपवून टाका, जबड्यातून कितीहा वेळा फिरवा, वैफल्याने गिळून टाका पण ते स्वत: नष्ट नाही होणार - मूकपणे ते सांगत राहील, "जगण्याचा माझा धर्म आहे, मी जगणार. मला मारा, संपवा तरीही मी उरणार".

निसर्गाने मत्त होउन कधी मानवाला विचारले "अरे क्षुद्रा, हे डोंगर, दऱ्या, समुद्र असीम आहेत, या ग्रहावरचे संपले तर त्या ग्रहावर आहे. असंख्य आकाशगंगात माझे अगणित ठसे आहेत. मर्त्य मानवा, तू निदान तुझ्या ग्रहावर हजार वर्षे टिकेल असे काही बनविले आहेस का?"
यावर मनुष्याने "अनंत आमुची ध्येयासक्ती...किनारा तुला पामराला" प्रकारचे तात्विक उत्तर देण्यापेक्षा एक छोटेसे च्युईंगम दाखविल्यास निसर्गाचा थरकाप उडेल. जीवनातील सर्व शाश्वत मूल्यांचे अमर प्रतिक तेही मानवाने बनविलेले!

असो. अ लॉट लाईक लव्ह मधे नायक/नायिका ऐन मोक्याच्या क्षणी आपल्या भावना शब्दांत व्यक्त करत नाहीत. दरवेळी नायिका म्हणते - "डोन्ट, यु’ल रुईन ईट". च्युईंगम,च्युईंगमचा फुगा यावर अजून बरेच काही लिहावेसे वाटते आहे(कवितासुध्दा) पण मन म्हणते आहे "बास, यु’ल रुईन ईट"

काही गोष्टी पूर्णपणे शब्दात सांगता येत नाहीत आणि त्या सांगायचा प्रयत्नही करु नये.
हिरव्यागार माळावर चरणाऱ्या गुरांच्या पाठीवर किडे टिपणारे पाखरु बसते तेव्हा त्या गुराच्या मनात उमटलेले भावतरंग - मांडता येतात शब्दांत ?
तरारलेल्या गवताच्या पातीवरल्या टपोऱ्या दवबिंदुवर जेव्हा पहिला सूर्यकिरण पडतो त्यावेळचे गवताचे आणि दवाचे हितगुज - मांडता येते शब्दांत ?
निद्रिस्त ज्वालामुखी जेव्हा अचानक पर्वतमाथ्याची पहिली खपली काढतो तेव्हा पाझरणाऱ्या लाव्हाचा आनंद - येतो का सांगता शब्दात ?

च्युईंगम खाताना, च्युईंगमचा फुगा बनवितानाची अनुभुती पूर्णपणे शब्दबध्द करण्याचा प्रयत्न करु नये - ती शब्दातीत आहे.
अनुक्रमणिका

शब्दसूची
चिंफू - च्युंईगमचा फुगा
फाफे - फास्टर फेणे
बथाव - अ बबल इज वर्थ थाउजंड वर्डस्‌

***

दारधार

2009-04-19T16:34:00.000-07:00

पाच मिनिटे दारावर ठकठकवून, धाडधाड धुडधुड करुनपण दार नाही उघडले तर बाहेर काय करत बसावे माणसाने ?

दारधार

दार उघडा दार
लागलीय रक्ताची धार
केलेत सपासप वार
गळ्यात चपलांचा हार
आणि फासलय तोंडाला टार
तासभर गाढवावरच भार
आणि कुत्र्यागत मार

होतेकी आमचेपण दोस्त चार
बसलेले उबवत पार
दोघे झाले फटफटीवरुन फरार
बाकी दोघे कडेलाच गप गार

दार उघडा दार
खरंच लागलय हो फार

आता अगदी मेलो ठार
तरी नको ती नासकी धार
आणि नको बा चरसी तार
लांबनच बरी ती नटवी नार
बाप्पा, आता कायमचा बंद तो बार

देजा वू सारखे वाटते आहे, माझीच ताजी ताजी गरम कविता आहे का मी आणि कुणाची कुठे वाचली होती पूर्वी?
यमकपाऊस अलंकारात आहे ही कविता.

गस्त, फस्त, त्रस्त, ध्वस्त, मस्त, चुस्त - नको चुस्त नको

हिरवळ

2009-03-24T00:19:00.000-07:00

मुद्दा अतिशय गंभीर आहे. समाजाच्या सर्व थरातील लोकांना भेडसावणारा हा एक ज्वलंत सामाजिक आणि रासायनिक प्रश्न आहे. पण सामान्य लोकांमधे ‘हा एक महत्वाचा प्रश्न आहे ऍन्ड इट्स रिअली भेडसविंग अस’ अशी जाणीवच निर्माण झाली नाहिये मूळी.
मी ती करुन देणारे आज - आस्क नॉट वॉट समाज कॅन डू फॉर यु, आस्क वॉट यु कॅन डू फॉर समाज.

मुद्दा असा आहे की, आज बऱ्याचश्या बागांमधे हिरवळीवर बसू देत नाहीत. हिरवळीवर बसू नये, हिरवळीवर चेंडू खेळू नये अशा पाट्या लावल्या असतात आणि आमच्यासारखी जनता अशा बागांमधे तिकिट काढून जाते.
ह्याला काय अर्थ आहे? बागेत हिरवळीवर नाही बसायचे तर कुठे बसायचे? हिरवळीवरुन नाही पळायचे तर कशावरुन पळायचे?

हिरवळ खराब होते म्हणजे काय? रस्ते, छत्र्या, चपला काहीच वापरु नयेत मग. बाकड्यांवरच बसायचे असले तर आम्ही बस स्टँडवर जाउन बसु, शाळेत अजुन एक वर्ष नापास होउ.
नुसती छान हिरवळ बघुन काय करायचे आहे? ऍनिमल प्लॅनेट लावून घरी बघू हवी तेवढी.
हिरवळीवर कॅच कॅच खेळायचे नाही तर काय सिमेंटच्या रस्त्यांवर खेळायचे, आं?

आम्ही जास्त काही बोलणार नाही, आमचे काम झाले आहे. पुढचा विचार व कृती करणे समाजाच्या हातात आहे. पण लहानपणापासूनच सगळ्यांचा विचार करायची वृत्ती असल्याने सर्वसमावेशक असा उपाय पण सांगून ठेवतो -

बागेत असा एक भाग ठेवावा जिथे क्वालिटी हिरवळ असेल आणि तिला फक्त बघत बसावे लोकांनी.
दुसरा युजेबल भाग ठेवा जिथे आमच्यासारखे मनसोक्त धावतील, लोळतील, कोलांट्याउड्या खातील, एरवी घरी सोडतो ते झेल डाय(डाईव्ह) मारुन घेतील.
आत्ताच पैजेवर सांगतो, आमच्या भागात जास्त जनता असेल - एक दिवसपण आमच्या भागाचे पाप्युलेसन कमी असले तर...तर दुसऱ्या दिवशी जाउन शेपूट सरळ करुन यीन हां.
*
आज अचानक आठवायचे कारण म्हणजे उद्यानविषयक बडबड सुरु होती आणि ऑफिसमधल्या लोकांशी चर्चा करताना जाणवले की लोकांना याचे काहीच वाटत नाही, सगळ्या जणांनी गृहितच धरले आहे की हिरवळीवर बसायचे नसते. तेव्हा मी जनजागरण करायचे ठरवले आणि तडक इथे आलो. तडकफडक येताना एक शेरपण सुचला -

अगर कुचलते भी है हम,
तो कुचलते है अफसोससे

अरे ये चंद सिक्कोवाले बागबॉं क्या जाने
अरे ये चंद सिक्कोवाले बागबॉं क्या जाने

शगुफ्त है हरियाली,
मासूम मुस्कुराहटोंसे

फाजलीसाब की जय !
***

ह्या माणसांना भेटायचे आहे

2009-03-16T18:49:00.000-07:00

०. "नारुचा रोगी कळवा, १०० रुपये मिळवा" या योजने अंतर्गत १०० रुपये मिळालेत असा मनुष्य. - लय उत्सुकता आहे मला अशा माणसाला बघायची

१. ‘साजणा, दिवाणा’ असले शब्द मराठी कविता/गाण्यात पहिल्यांदा वापरणारी व्यक्ती - कितीही मोठ्ठा कवी/कवयित्री असो, असले शब्द वापरण्याचा बावळटपणा का केला हे विचारायचे आहे मला.

२. "क्या हुआ तेरा वादा" या गाण्यात नायिकेला जाब विचारणारी लहान मुलगी. कुणी हे गाणे पाहिले नसले तर मरण्याआधी एकदा तरी पहा - १.३५ ते १.४३ या वेळेत ही मुलगी दर्शन देते. काय तो आवेश, काय ती जाब मागण्याची पध्दत - तिला काही विचारायचे नाही मला, पाया पडायचे आहे फक्त.

३. ‘ऑपरेशन डायमंड रॅकेट’ या कन्नड पिक्चरमधे संपूर्ण ईंग्लिश गाणे टाकणारे गीतकार, गायक

"If you come today, it's too early
If you come tomorrow, it too late,
You pick the time, tick tick tick..."

काय ते गाण्याचे बोल, काय तो ऍक्सेंट वा !
***

लीजंड ऑफ द सीकर

2009-03-14T22:05:00.000-07:00

हे लिहिण्यात खरेतर काही पॉईंट नाहीये पण लिहीतो आता मनात आहे तर.

शनि/रवीला दुपारी "लीजंड ऑफ द सीकर" नावाची एक ईंग्लिश मालिका लागते. ही सीरियल म्हणजे गोऱ्या लोकांनी काढलेली चंद्रकांता. आपला हिरो ना एक लाकूडतोड्या असतो, पण थोड्याच वेळात कळते की हा एक हजारो वर्षातून एकदाच जन्मणारा असा "सीकर" आहे ! तो आणि त्याच्याबरोबर असलेली अनाथ राजकन्या मिळून एका दूष्ट जादूगराला मारायच्या मिशनवर असतात. दर एपिसोडला दोघेपण कुत्र्यागत मार खातात आणि एपिसोड संपता संपता संकटकाळी बाहेर पडण्याचा मार्ग वापरून कसेतरी सटकतात.

जेव्हापण म्हणून मी ही मालिका बघायला लागतो तेव्हा हिरोचा एखादा किसींग सीन सुरु असतो. आणि दर वेळेला राजकन्या सोडून नवीन कोणतरी पोरगी आणि नवीनच पार्श्वभूमी - एकतर तो मालिकेतल्या प्रत्येक मुलीला बाय डिफॉल्ट आवडतो. कधी दुष्ट चेटकीण त्याच्यावर जादू करते आणि सुरु, कधी जादूगाराची एखादी लेडी सैनिक त्याला बांधून ठेवते - एवढ्या हजार वर्षातून एकदा जलमलेल्या शत्रूला बांधल्यावर एखादी बाई पटकन २-४ कानाखाली लावून घेईल किनई पण नाही ह्या बाईपण सुरु. हे सगळे सोडले तर लहानपणीची मैत्रिण वगैरे आहेच अडिनडीला. हाईट म्हणजे कोणीही सजीव आजूबाजूला नसेल तर हा लाकूडतोड्या तलवार, अंगठी, माळ अशा गोष्टींचे चुंबन घेतो. सलग ५ मिनिटे ही मालिका पाहिली आणि त्या ५ मिनिटात एकही किसिंग सीन नाही निघाला तर हे प्रचंड दुर्मिळ आहे असे समजावे. कर्वे पुतळा ते डेक्कन जाताना एकाही सिग्नलला लाल दिव्याला थांबायला न लागणे एवढी दुर्मिळ आहे ही घटना. "लिजंड ऑफ द किसर" :)
***

महाश्वेता

2009-03-13T22:36:00.000-07:00

कसा मी रोज सकाळी उठून अर्ध्या झोपेत धडपडत धडपडत बेसिनपाशी जायचो आणि पालीला बघुन दचकायचो. नंतर आपली रोजची पालच आहे ते बघुन कसा सुखावायचो वगैर वगैरे सगळे आठवून दाटून कंठ आला
एवढी आठवण आली की मग कविता करण्याशिवाय पर्याय नव्हता.

*किळसवाण्या सहित्यप्रकाराची ज्यांना किळस आहे त्यांनी कृपया वाचू नका

महाश्वेता

ओसरला हा संधिप्रकाश,
दिनकरास करकच्च रजनीपाश
झाल्या शुभंकरोत्या,
अन्‌ आटोपली स्तोत्रे

लावल्या खिडक्या
आपटली दारे,
घाबरल्या ताई, माई, अक्का
अन्‌ हादरले बाळूचे पप्पा,

फटीतून घुसले
भिंतीवर बसले,
चिलट म्हणावे का डास?
बघून त्या गट्ट्या बाळूस
पिपासूने बेत बनवला खास

अहा, ते गोबरे गाल
होतील कसे लाल
चावण्यास कडकडून
सर्वसज्ज हा डास

पण...

कडाडल्या वीजा
थरारली धरणी

चक्क चक्क चक्क चक्क,
आवाज भिंतीवरून
चक्क चक्क चक्क चक्क,
आवाज ट्यूबमागून

शक्ती ही दैवी कोणी
घोर ही रणरागिणी
रोखुन शीत हरितनेत्र
फुलवुनी लिबलिबीत गात्र
अवतरली ही महाश्वेता

पांढरीफट्ट, पांढरीफट्ट
रोवूनि पाय घट्ट
आली एक सुपाल

लांबवून जिव्हा चपळाईने
क्षणार्धातच हा घेतला घास,
पालोदरी विसावला पापी डास
पालोदरी विसावला पापी डास
*
यडपट कसा हा बाळू
मंद म्हणावे का द्वाड
पसरून भोकाड
म्हणतो आईगं, आईगं
आली पाल,
आली पाल

***

पालीचे एक चित्र काढायचा विचार होता, पण विचारनेच कसेतरी झाले, यक्क्क्क
*

केऑस

2009-03-11T19:03:00.000-07:00

छिद्रान्वेषी वृत्तीने, प्रत्येक चांगल्या सॉफ्टवेअरमधे काहीतरी छोटीशी चूक दाखवून तिचे भांडवल करणे आणि आख्खे सॉफ्टवेअर कसे मंद आहे हे लोकांना सांगणे हा माझा आवडता टाईमपास आहे.
आज दुपारच्या डाराडूरप्रहरी एका मीटिंगसाठी गेलो तेव्हा रुममधे आधी बसलेल्या लोकांनी फळ्यावर एक सुबक आणि गुंतागुंतीची एक मोठी आर्किटेक्चर डायग्रॅम काढली होती. एकापण रंगाचा मार्कर सोडला नव्हता, लाल, हिरवे, निळे झाडून सगळ्या रंगाच्या रेषा काढल्या होत्या एकडून तिकडे.

एवढे मन लावून कुणी आकृती काढावी अन्‌ आम्ही लोकांनी तिचे विश्लेषण न करता स्वार्थीपणाने डायरेक्ट स्वत:ची मीटिंग सुरु करावी म्हणजे त्या फळ्यावरच्या सोल्यूशनचाच केवढा मोठ्ठाआआ अपमान आहे.

हे म्हणजे कौरवांनी दूरूनच मयसभा बघुन असे म्हणण्यासारखे आहे -
"वा, वा, छान बर कां युधिष्ठिरा, चांगलीच बांधली आहे खोली आपल्या मयाने - पण आत काही येत नाही आता, दिवसाउजेडी हस्तिनापूरी पोचलेले बरे"
"हो ना रात्रीचे हे नवं घोडं जरा बिचकतंय"
"राहिलो असतो रे, पण संध्याकाळी परतायचे म्हणून दुधाचे भांडे बाहेर ठेवले आहे, गवळी दूध घालून जायचा आणि उगाच वाया जायचे शेरभर दूध"
आयला हे असले संवाद संपायचे नाहीत.

तर मुद्दा असा की, आम्ही सर्वांनी आपल्या मीटिंगच्या आधी त्या रंगीबेरंगी आकृतीचे विश्लेषण करायचे ठरविले. बहुसंख्य लोकांनी एकूण सोल्युशनची प्रचंड प्रशंसा केली. पण ज्या मीटिंगमधे मला बोलवत नाहीत त्यात काही दर्जेदार काम होत नाही असा माझा ठाम विश्वास असल्याने मी त्यातल्या छोट्या छोट्या चुका निर्भयपणे जगजाहीर केल्या - प्रवाहाविरुध्द वगैरे जावून.
लोक मला आता जाम पकले असावेत, एक जण म्हणाला "असं कर मग, हे सगळे फळ्यावरचे पूस आणि तुला हवेत ते बदल करुन नवीन आकृती काढ".
This was total आणि 100% breach of निंदानालस्ती act. आमच्या साहेबांना हे पक्केच माहित आहे आणि माझी अपेक्षा होती की त्यांनी झाला तो फालतूपणा पुरे, आपल्या कामाला लागू असे म्हणावे. पण नाय, त्यांच्या डोळ्यात एक वेगळीच चमक होती. त्यांनी सांगितल्यावर करावेच लागले.

एकुण नवीन चित्रपण रंगीबेरंगी आणि चांगले गुंतागुंतीचे होते, पण पब्लिकने माझेच काही मुद्दे सोयिस्कररीत्या वापरले आणि माझे हसे केले. मग आमच्या साहेबांनी "हे प्रभो ह्याला क्षमा कर..." च्या नजरेने माझ्याकडे पाहिले आणि डायलॉग मारला -
"Any big system is a chaos, one way or other way"

ते चित्र, लोकांचे माझ्याकडे बघुन हसणे आणि सायबांचा डायलॉग, पिक्चरमधे दाखवतात तसे हे सर्व माझ्या मनात घुमत,आदळत राहिले, chaos...chaos...chaos

आताशा मी स्वत:ला लय भारी कवी समजायला लागलो आहे त्यामुळे

Black, Green, blue, red
I can see, each feasible shade
And there're many more
zealously cutting each other

That board used to be white
before they held that brutal fight
Yes, there still are some white blocks
just to tell, this is a fresh chaos
*

च्यायला काय भंकसगिरी आहे, कसली पोस्टस आहेत ह्या ब्लॉगमधे, मी असे केले, मला असे वाटते, मी यांव आहे, माझे चित्र बघा...किती ते स्वत:चेच कौतुक आणि आत्मकेंद्रीत वृत्ती...शाहरुख परवडला हो.
***