Sunday, November 26, 2017

साईड-स्टॅंड पॅरॉडॉक्स

साईड-स्टॅंड पॅरॉडॉक्स.

म्हणजे एखाद्याला मदत करायला जावे आणि त्या मदतीमुळेच त्या व्यक्तीची अडचण व्हावी. काल एकाला मी जोरात सांगितलं - "ओ, साईड-स्टॅंड लागलय". हे गेले कित्येक वर्षं, मी अनेकांना सांगितलं आहे, आणि त्यांचा-त्यांचा जीव वाचवला आहे. तू आजपर्यंत काय काय समाजसेवा केली आहेस असे कुठल्या फॉर्मवर विचारले तर -
१. लोक गाडीवरुन जाताना त्यांचे साईड-स्टॅंड लागले असले तर त्यांना तसे सांगून वाचवले आहे
२. लोक गाडीवरुन जाताना गाडीचा दिवा लागला असेल तर (म्हणजे सकाळी, दुपारी) तर त्यांना तसे सांगितले आहे.
काल ज्या मनुष्याला सांगितले, तो मनुष्य मी हे सांगेपर्यंत शिस्तीत जात होता. माझ्या बोलण्याने त्याचे लक्ष विचलीत झाले आणि धाप्पकन पडला, त्याच्यावर ती बुलेट - माझ्याकडे रागाने बघायच्या आतच मी पोबारा केला. अवघड आहे यार. त्या क्षणीच मला मास्टर शिफू  आठवला कुंगफू-पांडामधला. तायलॉंग सुटू नये म्हणून सिक्युरीटी टाईट करा असा निरोप्या पाठवला आणि त्याच्यामुळेच तायलॉंग सुटला. 
मग मला वाटले ते खालीलप्रमाणे - अगदी याच क्रमाने असेच वाटले:
१. सेल्फ फुलफिलींग प्रॉफसी हा प्रकार आहे तसेच झाले आत्ता.
२. सेल्फ फुलफिलींग प्रॉफसीला मराठीत काय म्हणत असतील - असा विचार करावा लागतोच ही लाज नाही का? आई काय म्हणेल?
३. स्वकारक भाकीत वगैरे काहीतरी म्हणत असतील.
४. पण आपल्यामुळे घडलेल्या या प्रकाराला काहितरी वेगळे नाव दिलेच पाहिजे.
५. साईड-स्टॅंड पॅरॉडॉक्स म्हणूया - एखाद्याचे वाईट होवू नये म्हणून आपण जी क्रिया करतो त्यामुळेच त्या व्यक्तीचे नुकसान होणे.
६. असे प्रसंग सामाजिक जीवनात आल्यास, आपण आता म्हणायचे - अरे, हा तर साईड-स्टॅंड पॅरॉडॉक्स. हळू हळू लोकांना वाटेल खरंच असं काहीतरी असेल. अगदीच विकीवर जावून तपासणारे असे कितीसे असणार. त्यांना, विकीवर काय सगळं असतं का? स्पेलींग चुकलं असेल, अरे सायंटिफीक जार्गनमधे वेगळं नाव आहे, असे काहीतरी सांगून कटवू.
*

खरंतर, त्या माणसाने मला किती शिव्या घातल्या असतील. त्याचंही बरोबर आहे - कदाचित मी त्याचं लक्ष विचलीत केलं नसतं तर तो पडला नसता. माझही काही चूक नाहिये तसं बघायला गेलं तर - साईड-स्टॅंड मिटलं नसेल तर गाडी वळवताना पडलेले असे असंख्य लोक पाहिले आहेत मी, त्यामुळे मी असं सांगतो लोकांना. (शिवाय समजा त्या मनुष्याला एखाद्या ओळखीच्या माणसाने हाक मारली असती तर लक्ष विचलीत होवून तो पडला असता ना? गाडी चालवताना सतर्क राहायला नको का?)
दोघांचही बरोबर. 
असं आजकाल खूप व्हायला लागलं आहे - दोन्ही बाजूंचं बरोबर पण तणातणी. तण उपटणं भयानक अवघड आणि शक्तीचं कामं असतं. म्हणजे दोन्ही बाजूंचे मुद्दे बळकट असतात, पण ते एकत्र मांडले की भांडण/विवाद होतात. मला आताशा हे दुपारचं ऊन चढू लागलं आहे.
मनुष्याचं वय वाढलं की त्याचे विचार जास्त ॲब्स्ट्रॅक्ट व्हायला लागतात. 
दोन्ही बाजूंचे पटायाला लागल्यावर विजयी कोण हे कसं ठरवायचं यावर मी बरेच दिवस विचार केला मग सोल्यूशन मिळालं मला. प्रत्येकाचं सोल्यूशन वेगळं असतं ज्याच्या त्याच्या स्वभावानुसार. मी ठरवलं आहे की, दोन बाजूचे लोक भांडत असले की, जो सगळ्यात कमी आक्रस्ताळेपणा करले तो जिंकला. 
लोकांच्या मनातली आक्रस्ताळेपणाची व्याख्या आणि माझ्यामनातली आक्रस्ताळेपणाची व्याख्या ही वेगळी असणार. म्हणजे कमालीची वेगळी म्हणावी इतपत वेगळी असणार. काही लोक बौद्धिक हिरो बनून सर्वसामान्य निरीक्षणातून जे समजते त्याबाबत प्रश्न उभे करतात मग समोरच्याचे ततपप झाले की, हे एक मंदस्मित देणार. स्मर्क म्हणतात तसे. याच पॉईंटला मला अनेकदा, हिंसा हा पर्याय असूच शकत नाही हे म्हणणे पटत नाही. अशावेळेला स्मर्कधारी स्त्री/पुरुषाच्या सण्णकन कानाखाली हाणावी असे वाटते. तुझे मुद्दे बरोबर असले तरी असे मांडतात का? तू दुसर्‍याला बोलण्यात हरवू शकतोस ना? मग हे घे, आता मारण्यात हरवून दाखव. एका लिमीटनंतर चर्चेने वाद सोडवा वगैरे म्हणणारे लोक मला फ्रॉड वाटतात. का चर्चेने? तुम्हाला ती चांगली जमते म्हणून का? आम्हाला हाणामारी चांगली जमते, आम्ही हाणामारीने सोडवू. एक डिस्क्लेमर म्हणजे मला चर्चा वा मारामारी दोन्ही नीट जमत नाही. एककाळ मारामारी बरी जमायची. खूप हुशार लोक जेव्हा माज करतात तेव्हा मला राग येतो. इन जनरल माजुर्ड्यांचाच मला राग येतो. 
मानसोपचारतज्ञाकडे जायची गरज नाही कारण मला आधीच माहीत आहे की, या अतीव रागाचे मूळ माझ्या लहानपणी अशी काहीतरी एक माजरिलेटेड घटना घडली आहे त्यात आहे.
मी लहानपणी एका समवयीन भावाबरोबर बुद्धिबळ खेळायचो - या मनुष्याबरोबर डाव नेहमी ड्रॉ व्हायचा, कधी कुणी जिंकले तर मीच जिंकायचो. मी जिंकल्यावर पटकन विषय बदलून (म्हणजे कुठला विषय चालू नसायचाच त्यामुळे विषय घालून म्हणले तरी चालेल) हवापाण्याच्या गप्पा मारायचो, याला वाईट वाटू नये म्हणून. एकदा हा सद्गृहस्थ माझ्याविरुद्ध जिंकला आणि त्याचा तो जल्लोष म्हणजे अशक्यच, मी विसरूच शकत नाही. म्हणजे कधीही जल्लोष शब्द वाचला की मला तो प्रसंगच आठवतो. 
तर ह्याचा परीणाम म्हणून मी कायमचा माजविरोधी बनलो आहे. मला शेरलॉक, हाऊस वगैरे मंडळी आवडली तरी माझे पहिले प्रेम मिस मार्पल याच आहेत.
(
कधीकाळी मी कोणा सिरियल किलरचा पिक्चर काढला तर आमचा किलर सगळ्या माजुर्ड्या लोकांना मारणारा असेल. त्याला शोधणारा डिटेक्टीव्ह एकदम नम्र पण ठाम, निष्ठावंत वगैरे. त्यामुळे किलरला डिटेक्टीव्हविषयी सहानुभूती असेल. पण या सगळ्यात एक लुडबूड करणारा चांगला पण माजुर्डा पत्रकार असणार. क्लायमॅक्सच्या आधी डिटेक्टीव्हला कळणार की, अर्रे यार, हा किलर आता पत्रकारालाच मारणारे. मग क्लायमॅक्स म्हणजे अगदी - किलर पत्रकाराला गोळी घालणार तेवढ्यात डिटेक्टीव्ह बाबापुता करत किलरला समजावणार की, असे नको करुस. तू स्वत: कसा चांगला आहेस पण तेवढी एक लोकांना मारण्याचीच सवय वाईट आहे ना तुझी? तसे हे माजुर्डे लोक पण चांगलेच असतात फक्त माज करायचीच सवय वाईट असते, इग्नोर करायला शीक त्यांना. मग किलर म्हणेल - हाहाहा, तुला काय वाटलं, तुझ्या लेक्चरने मी सुधारेन, अज्जिबात नाही. हा मारतो बघ याला. तेवढ्यात परत हाहाहा - यावेळी डिटेक्टीव्ह. तो म्हणेल - बघ एकदा आरशात स्वत:कडे. (म्हणजे व्हर्च्युअल आरसा, एखाद्याचे मन कसे आहे ते दाखवणारा, शरीर नव्हे.) बघ एकदा आरशात, माजुर्ड्यांना मारता-मारता तुला पण असा माज झालाय की - तू म्हणशील तेच खरं, तुझी समजूत कोणीच काढू शकत नाही. ओमायगॉड, किलरच्या डोळ्यात सेल्फ रिअलायजेशन दिसेल आणि तरीपण तो पत्रकारावर बंदूक रोखेल पण ऐनवेळी स्वत:च्या डोक्यात गोळी मारणार. संपूर्ण पिक्चरमधे कधीतरी हा सिरियल किलर का असा किलर झाला हे दाखवायचे, करुण प्रसंग, बासरीच्या म्युझिकमधे. मग शेवट त्याने आत्महत्या केली की त्याचे उदात्तीकरण सुफळ-संपूर्ण.

मी असा पिक्चर काढणार नाहीये. जर असा किलर अस्तित्वात असेल, आला, येणार असेल तर ती माझी आयडीया नाही. हे सर्व काल्पनिक आहे. खून करू नका. 
)

तर तसं असतयं हो बरेचदा. शब्दप्रभू लोक चर्चेसमधे (चर्चाचे प्लुरल) एखादा कळीचा मुद्दा मांडतात आणि मग विजयीमत्त भाव धारण करतात. एकेकाला फोडला पाहिजे ओल्या वेताने. (अजून एक डिस्क्लेमर: मी ॲक्च्युअल वेताने फटके खाल्ले आहेत. ओल्या नाही. तरीपण हे वाक्य - I deserve to write.)
गेला काही वेळ मी फारच प्रो-हिंसा लिहीत आहे. मी काय असा on the edge वगैरे नाहिये. पण वाटतं ना राव एकेकदा. आपलंपण मत आहे. आणि तात्कालिक आहे, बदलेल कदाचित.

मला बरेचदा असंपण वाटतं की, मला जे वाटतयं ते अजून कुणालातरी वाटत असेल. हे तर अतिअमहाफालतू आहे, मेन पॉईंट हा आहे की - माझ्यासारखी जडणघडण असलेला एखादा असेल त्याला पण अगदी याक्षणीच नव्हे पण साधारण वर्तमानकाळात अशाच प्रकारचे विचार मनात येत असतील की. आणि असे बरेच लोक असतील. आपल्याला नाही का मिटींगमधे वाटते - ही भारी कमेंट टाकावी, लोकं इम्प्रेस/गारद होतील, पण आपण भीडेखातर तसे करत नाही. नंतर कधीकधी दुसरं कुणीतरी करतं आणि त्या मनुष्याचं कौतुक होतं. असं बरेचदा झाल्यावर एखादवेळेला आपण हिय्या करून अशी कमेंट टाकतो आणि जनता इंप्रेस होतच नाही.
*

साईड-स्टॅंडवरून कुठे आलो आपण. साईड-स्टॅंड पॅरॉडॉक्स लक्षात ठेवा.
***

Tuesday, August 15, 2017

जय फ्लेक्स.

कुणालाही काहीही आवडू शकतं, लोकांना बेकायदेशीर गोष्टीपण आवडतात. मलाही कधीतरी काही बेकायदेशीर गोष्टी पटतात. काही गोष्टींबाबत विरुद्ध विचारसरणीच्या लोकांचे एकमत होते आणि मी फारच यडा ठरतो.
असं झालं की ब्लॉग हा एकच पर्याय आहे.

मला कायदेशीर-बेकायदेशीररीत्या लावलेले फ्लेक्सबोर्ड आवडतात. आणि त्यामुळे झालेलं शहराचं विद्रुपीकरण, सो कॉल्ड विद्रुपीकरण भयंकर आवडत. (मला सो कॉल्ड शब्दरचना वापरण अज्जिब्बात आवडत नाही, पण मला फ्लेक्सबोर्डीय विद्रुपीकरण - हे विद्रुपीकरण नाहीये हे सांगण जास्त महत्वाचं वाटतं त्यामुळे, मनावर दगड ठेवून सो कॉल्ड शब्द वापरला. कळण्याएवढा मोठा झालो आहे तेव्हापासून आजतागायत मी सो कॉल्ड असे उच्चारले नाहीये. आज लिहीला, बहुधा पहिल्यांदाच.)

अपरिहार्य कारणांमुळे फ्लेक्सबोर्ड विषयातून मधेच छोटासा ब्रेक घ्यायला लागतोय.

कुणालाही काहीही आवडू शकतं व ते जमू शकतं पण ज्यांच्या आवडीनिवडी बहुतमतीय असतात त्यांची चंगळ असते. उदाहरणार्थ गाणे येणारे. सगळे लोक जमले - स्नेही, नातेवाईक टाईप की, गाणं येणारे लोक, गाण्याकडे चर्चा वळवतात. वळवतात काय कधीकधी तर हॅंडब्रेक मारुन, अक्षरश: यू टर्न मारुन चर्चा गाण्यावर आणणार. काय अर्थ आहे का यार? आम्ही ऐकू ना रेडीओ, सीडी, फोनवर गाणी, आम्हाला हवी ती. एवढं रियाजबियाज, मेहनत करुन मग, ज्यांना म्युझिक कंपनीने सिलेक्ट केलयं त्यांची ऐकू ना. जेवायला बोलावलयं तर खायला द्या ना. मग लोकं म्हणणार - हां अरे, ते गा ना, ते तुला फार छान जमतं. मग हे गणू लोक - हो हो बरेच दिवस झाले आता, जमतयं का नाही वगैरे हंबल कमेंट करुन, स्वत:चीच कमेंट पूर्ण करायच्या आत ते गाणे सुरु करतात. अशी यांची n गाणी होतात. मग लांबड संपते.
आम्ही म्हणतो का, आम्हाला कोडींग फार छान जमतं. आम्हाला कुणी करतं का फर्माईशी - वा वा काय सुंदर कोड झाला हा...अरे तुला मल्टीथ्रेडींग छान येतं, एखादं काउंटडावून लॅच लिहून दाखव ना, नाहीतर नको - सायक्लिक बॅरिअर लिही. होतं का असं? आईच्ची कटकट.
जर कुणाला वाटत असेल की लोकांचे कौतुक केले तर याच्या पोटात दुखते. ते तर आहेच हो. पण त्याहून जास्त त्रास म्हणजे, बोर किती होतं यार इतरांना, सगळे गाणेरडे लोकं पकडून करा ना मैफिल तुमची.  शिवाय आमच्या आवडीनिवडीचं काही आहे का नाही? आजच्या प्रोग्रेसिव्ह भाषेत, आमची कुणाला काही पडलीय का नाही? हा हा हा. कॉमेडीशोवाले असेच हसतात. स्वत:च.
ब्रेक संपला आहे.

मला आजतागायत फ्लेक्सबोर्ड याविषयी सिरीयसली चांगलं बोलणारं कुणी भेटलं नाहीये. उपहासाने वगैरे लोक छान बोलतात पण सगळ्या पार्टीचे, विचारसरणीचे लोक मिळून शिव्याच घालतात. 
खरेतर लोकांनी, किंवा नेत्यांनी विविध कार्यक्रमांनिमित्त फ्लेक्सबोर्ड लावले तर काय प्रॉब्लेम आहे? शहर विद्रुप होते म्हणे? जाता येता शंभर ठिकाणी, मधेच बच्चन, हृतिक, असंख्य नट्या, विशेषत: दागिन्यांच्या जाहिराती करणार्‍या नट्या यांचे भलेमोठे बॅनर बघताना नाही का वाटत की शहर विद्रुप होते याने? (वाटत असेल तर मग हे वेगळं पब्लिक आहे, त्यांच्याशी माझा वाद नाही. त्यांच्याशी वेगळी चर्चा करावी लागेल. ते एखाद्याला फाशी देवू नका कारण मूळात फाशीची शिक्षाच चुकिची आहे म्हणणारे असतात ना तसला वर्ग असेल हा). 
जनरल जनतेला असले मेकप केलेल्या सेलिब्रिटींचे फ्लेक्सबोर्ड चालतात. पण एखाद्या गल्लीत चार जणांच्या ग्रुपने गॉगल बिगल घालून टेचात फोटो काढून एखाद्याचे अभिष्टचिंतन करणारे बोर्ड लावले की मात्र विद्रुपीकरण? इनमिन १५ दिवस असतात ते बोर्ड, नंतर निघतात. शिवाय त्या बोर्डवरच्या एखाद्याच्या गळ्यात सोन्याचे दागिनेबिगिने असले की, अजून चेकाळतात लोक - काय तो अवतार केलाय, काय ते संपत्तीचे हिडीच प्रदर्शन वगैरे. मी एक टू-व्हिलीर-वालाली पाहिले आहेत - फातिमानगरच्या सिग्नलच्या अलिकडे असेच पोरांनी एका मित्राच्या वाढदिवसाबद्दल बॅनर लावले होते, त्यात सोने घालून उत्सवमूर्तीचा कुत्र्याबरोबर फोटो होता. टू-व्हिलीरवाली बाई म्हणाली - शी काय हे बॅनर लावलंय, काय ते वेड्यासारखं घातलं आहे आणि अंगात. पुढे सिग्नलला हीच ललना म्हणाली, जेनेलिया काय सुंदर मराठमोळी दिसते ना, त्या अष्टेकरांच्या जाहिरातीच्या बॅनरवर. ( बहुधा अष्टेकर असावेत, कोणीतरी होते सराफ - अशोक सोडून). असं कसंकाय राव? कमॉन.
आणि अशा छोट्यामोठ्या बॅनरवर यमक काय सुंदर असतात, त्याच्याबद्दल तर कोणीच कौतुक करत नाही. खाली खडबडीत रस्ता, पण चिटुकल्या बॅनरने यांचे शहर विद्रुप होते. 

हे सगळं सारकॅस्टीक नाहीये.

झालं माझ्या मनातलं सगळं बोलून. मळभ दूर झालय. धन्यवाद.

Friday, July 21, 2017

दळण


हे एक दळणीय पोस्ट होणारे याची मला चांगलीच कल्पना आहे. पण आपल्याला काय वाटेल ते लिहावे, मग ते दळ/वणीय होवो नाहीतर, जीएड होवो, जास्त विचार करू नये. पर्वा नै. फेसबूकवरील कोटनुसार जगावे<एकच जीवन मिळते, ते कुणा दुसर्‍यासारखे जगून वाया घालवू नका वगैरे>. मागच्या वर्षी म्हैसूरला टॅक्सी केलेली आजूबाजूला फिरायला. टॅक्सीवाला एक कॅरॅक्टर होता. त्याला असूदे, काय हरकत नाही वगैरे म्हणायचं असलं तर तो म्हणायचा पर्वा नै. आपल्याला जेवायला जरा उशीर होईल - पर्वा नै. पाउस आलाय आजचा सगळा ठरलेला कार्यक्रम होईल का - पर्वा नै. भारी होती त्याची स्टाईल.
तर.
बालपणापासून मी काही गोष्टीत एक्स्पर्ट आहे. खरेतर एक्स्पर्ट शब्दासाठी असलेले बर्‍यापैकी सर्व समानार्थी मराठी शब्द मला तोंडपाठ आहेत - निष्णात, पारंगत, पटाईत, निपुण, वाकबगार, सराईत, प्रवीण. पण अडचण अशी आहे की, मला ते सर्वच समसमान आवडतात त्यामुळे त्यातला कुणाला वापरले तर उरलेल्यांना वाईट वाटणार.
मी दळण आणण्यात प्रचंड भारी आहे. लहानपणापासून. मला सातवीत नवीन सायकल आणली होती, आणि त्यावरून केलेले पहिले काम म्हणजे दळण आणणे. येताना मी सायकल गिरणीच्या बाहेर विसरलो पण दळण नाही विसरलो. मग घरी आल्यावर आईने सायकल कुठाय विचारल्यावर डोक्यात प्रकाश पडला. सायकल परत आणायला जाताना आईने अजून नवीन एक काहीतरी गिरणीत टाकायला दिले. अशारितीने मला रिकर्शन,  फॉर लूपचे, कुमारकडूच मिळाले आहे. रिकर्शन का रिकर्षन?  रिकर्षन ब्राह्मणी शब्द, रिकरसन उत्तरेतला शब्द वाटतो, रिकर्श्नन जैन शब्द वाटतो. 
दळण टाकण्यात आणि ते आणण्यात एक्स्पर्ट असण्यासारखं काय आहे असे मूढसामान्यांना वाटणे साहजिकच आहे. बर्‍याच बारीक गोष्टी असतात. 
आपल्याला हवे तसे (म्हणजे घरातून सांगण्यात आले आहे तसे) दळण पाहिजे असल्यास ह्युमन नेचरचा अभ्यास खूप गरजेचा आहे. अगदी जरुरी शब्द वापरण्याइतका. समजा तुम्हाला सांगितले आहे बारीक दळण आण तर गिरणीत जावून शंभरदा सांगायला लागते बारीक द्या, बारीक द्या. एवढेच नाही तर तिथे रडायलाही लागते, बघा हं बारीक नसलं तर माझे आई/बाबा/बायको रागावतील. हे सर्व करत असताना आपला दळणाचा डबा/पिशवी, त्या श्वेतकर्बद्विपादास स्पष्ट्पणे दिसले पाहिजेत (नाहीतर तो नंतर विसरू शकतो कुणी बारीक सांगितले वगैरे.) रडगाणे गायल्यावर ९०% माणसे ऐकतात असा माझा अनुभव आहे. रागावलं, आरडाओरडा केला की नाही ऐकत.
अजून खूप इंट्र्कसीज आहेत - समजा नाचणी दळायला टाकायचीय तर टाकणार्‍याचा पहिला प्रश्न पाहिजे, बरोबर काय दिले आहे कारण गिरणीवाले म्हणणार तुमच्याच गव्हावर टाकणार हां. नुसती नाचणी कोण टाकेल? बायदवे हे सर्व दळणाबाबात डंक प्रकार काय आपल्याला जास्त झेपत नाही.
दळण आणण्यातही बरेच बारकावे आहेत - डबा असेल तर तो सायकल, मोटारसायकल, मोपेड, हॅचबॅक, सेडानमधे कसा ठेवावा. उदाहरणार्थ डब्याला सीटबेल्ट लावायला लागतो पण पिशवीला नाही. सायकलवरून जाताना डब्याला परत पिशवी लागते, तीपण लांब बंदांची. मोटारसायकलवर असताना बंद लांब पाहिजेत पण खूप लांब नकोत, खांद्यात अडकतील असे पाहिजेत.
असं काय काय नाटक असतंय. माझ्या डोक्यात तो ॲल्युमिनिअमचा डबा असला बसलाय की, कुठेही डेटाबेसचे ते दंडगोल चिन्ह पाहिले की मला दळणाचा डबाच आठवतो.
*

तर परवा मी नित्यनेमाप्रमाणे दळण टाकलं, रात्रौ साडेआठला आणायला गेलो आणि अनपेक्षितरित्या एका गंभीर प्रसंगास सामोरे जावे लागले. आमची गिरणीवाली, एक डॅंबिस आजी आहे आणि माझ्या अंदाजाने ती या भागातील नामचीन गुंडाची नामचीन नेतीणबाई आहे. कारण सगळे आजूबाजूचे टगे तिच्याशी नीट बोलतात किंवा चौकात एखादी भांडाभांडी चालू असेल तर ती लगेच मिटवते, सगळ्या पार्ट्या ऐकतातपण तिचं. अचानक जागतिकीकरण दत्त म्हणून उभे राहिल्याने गिरणीतल्या भागाचे अचानक अल्ट्रानागरीकरण झाले आहे. त्या चौकात बीएमडब्ल्यू आणि सायकलवाल्यांचीपण भांडणे होतात. अतिशयोक्ती नाही. पण अशीही नॉव्हेल भांडणे त्या बाईला सहजगत्या सोडवताना मी पाहिले आहे. दळणाचं बघायला तिने एक बिहारी ठेवला आहे आणि ही आपली बाहेर तंबाखूच्या चंचीतून सुट्टे पैसे काढून लोकांना देत असते कायम. कधी सुट्टे नाहीत असे म्हणत नाही ही सुस्त्री. हा बिहारी मराठी बोलतो पण त्याचा मूड नसेल किंवा त्याला संकटाची चाहूल लागली तर तो हिंदीत बोलू लागतो. (भांडण करावे लागले तर कॉन्टेक्स्ट मातृभाषेत आधीच सेट असलेले बरे, असा विचार असेल)
मी नेहमीप्रमाणे वरच्या फळीवर बघितले तर तिथे आमची पिशवी नव्हती, शेजारीच  दोन पिशव्या होत्या बर्‍यापैकी सारख्या दिसणार्‍या.  
त्याला म्हणालो - सकाळी गहू टाकलेले ५ किलो. पिशवी नाहीये.
धोका ओळखून तो म्हणाला - "होगाना उधरीही, देखो आगेपिछे"
नाहीये हो.
कितने बजे डाला था?
११:३० वाजता
कैसी पिशवी थी?
लव्हेंडर आणि पांढर्‍या कलरची, बच्चनचं चित्र होतं त्याच्यावर.
अच्छा दावत राईसवाला थैली होता है वैसा क्या.
हां असेल बहुतेक, पण आमची ही काका लोकवन बरोबर मिळालेली पिशवी होती.
मी काही चिडलो नव्हतो पण मला आपले दळण स्टेटस - "आलोच दोन मिनीटात घेवून" चे "इट्स कॉंप्लिकेटेड" होणार आहे हे समजून चुकले होते. सारख्या दिसणर्‍या पिशवीवाल्यांपैकी कोणा एकाने आमची पिशवी नेली हे पीठाएवढे स्वच्छ होते.
आणि हा मनुष्य उगाच आपले काहीही विचारत होता. तेवढ्यात मालकीणबाईंनी लक्ष घातले.  आजी भयंकर ॲक्शन ओरिएंटेड आहेत, त्या म्हणाल्या -  त्या दोनपैकी एक पिशवी न्या ना. काय नावं आहेत त्यांच्यावर मी पाहिले तर - माळी आणि देशपांडे. 
"पण चुकीच्या माणसाची नेली तर, परत नवीन येणारे ओरडतील ना", आजींनी लक्ष घातल्याने गिरणीवाला समजूतीने बोलू लागला होता. माझ्याही मनात हाच प्रश्न होता. मला वाटत होते की काहीतरे मिस मार्पल, पॉयरॉ किंवा शेरलॉक प्रमाणे डोके चालवून, आमची पिशवी कोणी नेली असेल याचा शोध लावावा. त्यासाठी मी सगळ्या फॅक्ट गोळा करू लागलो. आजींना विचारलं - यातलं कोणी ओळखीचं नाही का? माळी, देशपांडे?
त्या वैतागल्याच - तुम्ही इतके दिवस येताय, तुमचं आडनावपण माहित नाही मला. सगळ्यांची नावं आणि चेहरे कसे लक्षात राहतील?
रस्त्यापलीकडचे एक डॉक्टर आले आणि त्यांनी झाला प्रकार समजून घेतला, ते म्हणाले - माळीसाहेबांची बायको इथेच दळण टाकते, थांबा म्हणत त्यांनी माळींच्या घरी फोन लावला.
वहिनी, डॉक्टर बोलतोय, आज दळण नेलं होतं का?
..
बघता का जरा, तुमच्याच नावाची पिशवी नेली आहे का?
..
अहो, एकदाच बघा ना प्लीज, जरा गडबड झाली आहे, तुमच्या नावाची पिशवी आहे का ते बघा.
..

असे दोनचार मिनीटं संभाषण झाल्यावर ते म्हणाले. हो त्यांच्याकडे गेली आहे तुमची पिशवी. त्यांचा मुलगा आजारी आहे तेव्हा त्या आत्ता काही येवू शकत नाहीत पण उद्या सकाळी गिरणीत आणून देते म्हणाल्या. तुम्हाला अगदीच घाई असली तर त्यांची पिशवी घेवून जा, आणि पीठ वापरलं तरी चालेल म्हणाल्या. त्या तुमचं नाही वापरणार, असही निरोप सांगितला आहे.
मी म्हणालो - त्यांना विचारता का प्लीज, मी त्यांच्याकडे पिशवी बदलून द्यायला तर चालेल का? आमचं पीठ संपलय, आणि घरचे शंभर टक्के दुसर्‍या कुणाचं वापरणार नाहीत. शंभर प्रश्न असतील त्यांचे.
डॉक्टरसाहेब सिरियसली खूप सेन्सिटीव्ह होते, त्यांनी माळीवहिनींना कन्व्हिन्स केलं. मला म्हणाले - त्यांना सांगितलं आहे, त्या सोसायटीत खाली येतील पिशवी बदलायला. केशवकुंज माहितेये ना, तिथे सी मधे राहतात त्या.

मी केशवकुंजला गेलो - तर तिथला वॉचमन जगातला सगळ्यात इनकंपिटंट वॉचमन होता, त्याला आपली जबाबदारीच माहित नव्हती. त्याला म्हणालो सीमधे जायचे आहे, तर तो म्हणाला - इथे ए,बी, सी नाही तीन नंबरच्या बिल्डींगमधे जायचे असले तर उजवीकडून दुसरी. 
फायनली माळीबाईंशी भेट झाली खाली, त्यांनी शंभरदा माफी मागितली माझी, मुलाला बरं नसल्याने  त्यांचं चित्त थार्‍यावर नव्हतं त्यामुळे पटकन नाव न बघताच पिशवी घेवून गेल्या.

वेगळी लगेच कळावी म्हणून लव्हेंडर पिशवी घेतली तर तीपण बदलली गेली, आता कस्टममेड स्पायडरमॅनचं चित्र असलेली नेतो हल्ली मी.
सगळ्या नादात दळणाचे पैसे दिलेच नाहीत, आणि मीपण काही विशेष अगदी आठवून पुढच्यावेळी पैसे परत देण्याएवढा प्रामाणिक नाहीये. मागितले तर देईन अजून.

यात लिहीण्यासारखं काही नाहिये खरतर. काय लिहीलं ते परत वाचवतही नाहिये.
**

I look at all the comics' super-villains - Thanos, Steppenwolf, Ego, Hela and I'm like - give me a break, have you met "Stewie Griffin"?
***